قازاقستاننىڭ باس سانيتارلىق دارىگەرى جانداربەك بەكشين حالىققا سانيتارلىق-ەپيدەميولوگيالىق جاعداي مەن قازاقستاندا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋىن بولدىرماۋ بويىنشا قابىلدانعان شارالار تۋرالى اقپارات بەردى.
جيىن بارىسىندا ول 3 اقپاننان باستاپ قىتايمەن شەكارا ءىس جۇزىندە جابىلعانىن مالىمدەدى.
«بۇگىن سوڭعى ۇشاقتار ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىزدى اكەلەدى. ەرتەڭنەن باستاپ تىكەلەي اۋە قىزمەتى توقتايدى. ال اۆتوبۋس جانە پويىز قوزعالىسى توقتاتىلعانىنا ءبىراز ۋاقىت بولدى. قىتايمەن شەكارادان تەك رەسمي دەلەگاتسياداعى شەنەۋنىكتەر وتەدى. سونداي-اق جۇك تاسىمالى وتكىزىلەدى. ولار ەكى ەل ۇكىمەتىنىڭ دە جىلۋ تۇسىرگىشتەرىنە سكانەرلەنەدى. رەسپۋبليكالىق شتابتىڭ شەشىمىنە سايكەس بۇل كۇندەرى قازاقستاننىڭ بارلىق شەكارالىق بەكەتتەرىندە قولمەن جىلىتقىشتارمەن ۇزدىكسىز باقىلاۋ ورناتىپ جاتىرمىز. تاعى قايتالاپ ايتايىن, 6 قاڭتاردا باق-قا جاڭا بەلگىسىز اۋرۋ تۋرالى مالىمدەمە جاسادىق. سول كۇننەن باستاپ قىتايدان كەلگەن بارلىق جولاۋشىلارعا قوسىمشا باقىلاۋ جۇرگىزە باستادىق. ءبىز 2017 جىلدان بەرى بارلىق حالىقارالىق رەيستەردەن كەلگەن جولاۋشىلاردى ستاتسيونارلىق جىلۋ تۇسىرۋشىمەن باقىلاۋدى تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىپ كەلەمىز. ۇكىمەت جانىنداعى ەل تەرريتورياسىندا كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسىن تۋدىرماۋ جانە تاراتۋعا جول بەرمەۋ جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ تاپسىرماسى بويىنشا وتكەن اپتادا قازاقستان – قىتاي شەكاراسىنداعى 8 كەدەندىك بەكەتتە سانيتارلىق باقىلاۋ جۇيەسى قوسىمشا تەكسەرىلدى. ماسكا وندىرۋشىلەر تولىق قۋاتپەن جۇمىس ىستەپ جاتىر. ۇكىمەت كوروناۆيرۋسقا قاتىستى ءتۇرلى ساتىپ الۋلارعا 1,5 ميلليارد تەڭگە قارجى ءبولدى. قاجەت بولعان جاعدايدا كەز كەلگەن مولشەردە ماسكا ساتىپ الا الامىز», دەدى باس سانيتارلىق دارىگەر.
قىتايدان 6 قاڭتاردان باستاپ كەلگەندەرگە مونيتورينگ جالعاسۋدا. ولاردىڭ 90 پايىزى باقىلاۋعا الىنعان. دالىرەك ايتساق, 89 ادام دەنە قىزۋى مەن جرۆي شاعىمىمەن وقشاۋلانعان اۋرۋحاناعا جاتقىزىلعان. قازىر 46 ادام اۋرۋحانادا قالىپ, 43 ادام ستاتسيوناردان شىعارىلعان. بارلىق اۋرۋحانادان الىنعان سىنامالار قوسىمشا باقىلاۋ ءۇشىن الماتىداعى ۇلتتىق عىلىمي ەرەكشە جۇقپالى اۋرۋلار ورتالىعىنا جىبەرىلگەن. سەبەبى بۇل ورتالىق جاڭا كوروناۆيرۋستى پتسر دياگنوستيكالاۋ ادىستەمەسىن يگەرگەن.
سونىمەن قاتار جانداربەك بەكشين كەشە تۇسكە دەيىن ۆيرۋستى جۇقتىرعانداردىڭ سانى – 17 459 ادام, قايتىس بولعاندار سانى – 362 ادام, تولىق جازىلىپ شىققاندار سانى 483 ادام بولعانىن, اۋرۋدىڭ وشاعى بولعان حۋبەي پروۆينتسياسىندا 96 پايىز ادام ءولىمى تىركەلگەنىن تىلگە تيەك ەتىپ, الەمدە اۋرۋ جۇقتىرعانداردىڭ 98,9 پايىزى قىتاي تۇرعىندارى ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«بۇدان 3 قورىتىندى جاساۋعا بولادى. بىرىنشىدەن, ينفەكتسيانىڭ تارالۋى جالعاسۋدا, بىراق ەڭ الدىمەن حۋبەي پروۆينتسياسىندا, اسىرەسە ۋحان قالاسىندا, ەكىنشىدەن, وسى دەمالىس كۇندەرى تولىق جازىلعاندار سانى قايتىس بولعانداردىڭ سانىنان اسىپ ءتۇستى. بۇل ءبىزدى قۋانتادى. ۇشىنشىدەن, دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى مالىمدەگەندەي, قىتاي ۇكىمەتى ەپيدەميانى نەگىزگى ايماقتا وقشاۋلاي ءبىلدى. ەگەر ءسىز شەتەلدەن كەلگەن بولساڭىز, دەنساۋلىعىڭىزعا كىشكەنە كۇدىك بولعاننىڭ وزىندە بىردەن 1406 بايلانىس ورتالىعىنا قوڭىراۋ شالىڭىز. مەديتسينالىق مەكەمەلەرگە كەزدەيسوق بارماڭىز. پوتەنتسيالدى پاتسيەنتتەرمەن جۇمىس ىستەۋ الگوريتمى بار. سوندىقتان ەرەجەلەردى قاتاڭ ساقتاڭىز. شەتەلدەن كەلگەن بويدا دەنە قىزۋىڭىزدىڭ بارىن بايقادىڭىز با؟ بۇل تۋرالى الەۋمەتتىك جەلىلەردە جازۋدىڭ قاجەتى جوق. ەمحانا بىتكەندى شارلاپ شارشاماڭىز. بىردەن 1406 نومىرىنە قوڭىراۋ شالىڭىز», دەدى ول.
وتكەندە قازاقستان ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىق قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ۇلتتىق شۇعىل مەديتسينا ۇيلەستىرۋ ورتالىعى ەلىمىزگە قحر ۋحان قالاسىندا جۇرگەن 83 قازاقستاندىقتى, ونىڭ ىشىندە 80 ستۋدەنتتى جەتكىزگەن بولاتىن.
«ەۆاكۋاتسيالانعاندار سانى – 89 ادام. ونىڭ 83-ءى قازاقستان ازاماتى, ونىڭ ىشىندە 80 ستۋدەنت. سونداي-اق 5 بەلارۋس جانە 1 ارمەنيا ازاماتى بار. 18 قىرعىزستان ازاماتى سول جەردە بىردەن ەلىنە ۇشىپ كەتتى. ولاردىڭ بارلىعىنان سىناما الىندى. جاعدايلارى قاناعاتتانارلىق. دەنە قىزۋى قالىپتى. شاعىم جوق. كەلگەندەردىڭ ەشقايسىسىندا كوروناۆيرۋس بايقالمايدى. سوعان قاراماستان, ولاردىڭ ءبارى 14 كۇن كارانتيندە بولادى. ءبىز دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ 2015 جىلدان باستاپ بەلگىلى بولعان كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيالارعا قاتىستى ۇسىنىستارىن جاقسى بىلەمىز. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ۇسىنعان بارلىق ءدارى-دارمەك قازاقستاندا بار. اتالعان ۇيىمنىڭ ۇسىنىمدارى مەن قىتايلىق ارىپتەستەرىمىزدىڭ اقپاراتتارىن ەسكەرە وتىرىپ, جاڭا كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ الدىن الۋ, دياگنوستيكالاۋ جانە ەمدەۋ بويىنشا ۇسىنىستار دايىندايتىنىمىزدى حابارلايمىز. سونداي-اق ءبىز باسقا ەلدەردىڭ ۇسىنىستارىن دا باقىلاپ, زەرتتەيمىز. مىسالى, جاقىندا رەسەي فەدەراتسياسى دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ۋاقىتشا ۇسىنىستارى جونىندە قۇجات پايدا بولدى. بۇل دا – ءبىزدىڭ نازارىمىزدا», دەدى ج.بەكشين.
ءسوز سوڭىندا ول ازاماتتارعا رەسمي اقپاراتتارعا عانا سۇيەنىپ, جالعان حابار تاراتۋدان اۋلاق بولۋعا شاقىردى.