مال ۇرلاعاندار قاتاڭ جازالانادى

سونىڭ ىشىندە «ەسىرتكىنى نا­سي­حاتتاعانى نەمەسە زاڭسىز جار­نامالاعانى ءۇشىن قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىكتى بەلگىلەيتىن جا­ڭا 299-1-باپ ەنگىزىلگەنى تۋرالى ايتىلدى. «باپتىڭ ءبىرىنشى بولىمىمەن اتالعان قىلمىس ءۇشىن ءۇش جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى جازا كوزدەلگەن. ەگەر بۇل قىلمىس ادامدار توبىمەن, بىرنەشە رەت بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن نەمەسە ەلەكتروندى اقپاراتتىق رەسۋرستاردى پايدالانا وتىرىپ ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىندا, سونداي-اق ادامدار كوپ جينالاتىن وبەكتىلەردە جاسالسا, 3 جىلدان 6 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا جازالانادى», دەدى ق.قاسىمبەكوۆ.

ەسىرتكىنى قولدانۋ ەمەس, كوپ­شىلىك ورىنداردا جار­ناما­لاعانى ءۇشىن عانا وسىنشالىق قاتاڭ جازا قولدانىلاتىنى ونىڭ قاسىرەتىنىڭ حالىق اراسىندا ارتىپ كەتكەندىگىن كورسەتەدى. وتكەن جىلى پەتروپاۆلدا كوپقاباتتى ۇيلەر مەن وزگە دە ءۇي-جايلاردىڭ قابىرعالارىنا ەسىرتكى گراففي­تيلەرىن جازعان ءتورت ادام ۇستال­عان ەكەن. بىراق ولارعا تەك ۇساق بۇزاقىلىق جاساعاندارى ءۇشىن دەگەن جازا بەرىلگەن, ءسويتىپ اكىم­شىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلىپتى. ەندى وسىنداي قىلمىسقا بارۋشىلار باس بوس­تاندىعىنان ايىرىلاتىن بولعان.

سونىمەن قاتار تەرگەۋشىلەر قىلمىستىق كودەكستە مال ۇرلى­عى ءۇشىن بەرىلەتىن جازانىڭ كۇ­شەيتىلگەنىن جەتكىزدى. بۇل قىلمىس­تىڭ الەۋ­مەت­تىك زيانى زور. اۋىل تۇرعىندارى تۇر­مىس­تىق جاعدايىن جاقسارتۋ ءۇشىن ازاپتانىپ, كوزىنىڭ قارا­شى­عىنداي باعىپ, ساقتاپ وتىرعان الدارىنداعى ناپاقاسىن قولدى قىلعانعا قاتتى قاپالانادى. بىلتىر وبلىستا 92 مال ۇرلىعى تىركەلگەن ەكەن. جازانىڭ جەڭىل­دىگىنەن ماسايراپ كەتكەن ۇرىلارعا ء«اي دەر اجە, قوي دەر قوجا» تابىلمايتىن حالگە جەتكەن. ۇستالىپ قالعان كۇننىڭ وزىندە ولار اقى­سىن تولەپ, قۇتىلادى. مالدى ورنىنا كەلتىرۋ ويعا كەلمەيدى. ەندى مال ۇرلايتىن ۇرى­لار ءۇشىن قىلمىستىق كودەكس 10 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋدى كوزدەيتىن جازا كوزدەلگەن. ال وسى ۇرلىقتى ابدەن كاسىپ ەتىپ, بىر­نەشە رەت ۇستالعان قاسكويلەر ءۇشىن 188-1-باپ بويىنشا 12 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوس­تان­دىعىنان ايىرۋ جازاسى بەل­گىلەنگەن.

ءوزىنىڭ سوزىندە قايرات قا­سىم­بەكوۆ وزگە دە قىلمىستار ءۇشىن جازالاۋ شارالارىنىڭ كۇ­شەيتىلگەنى تۋرالى ايتتى. ما­سەلەن, ايەل زورلاعانى جانە سەك­سۋالدىق سيپاتتاعى باسقا دا زورلىق-زومبىلىق ارەكەتتەرى ءۇشىن قىلمىسكەرلەر ەندى 5 جىلدان 8 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرىلادى. بۇرىن مۇنداي قىلمىستاردىڭ جازاسى ءۇشىن تەك 5 جىلعا دەيىنگى مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىمەن شەكتەلەتىن. ەندى ءتىپتى زورلاۋشىعا جابىر­لەنۋشىمەن تاتۋلاسۋعا مۇمكىندىك بەرىلمەيدى. ەگەر زورلاۋ ارەكەتى جاس بالاعا قاتىستى جاسالسا, وندا قىلمىسكەرلەر 20 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا نە ءومىر بويىنا باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا جازالانادى.

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى