جاس ۇرپاقتى جان-جاقتى قولداۋ ماقساتىندا ەلىمىزدە 2019 جىل جاستار جىلى دەپ جاريالانعان-دى. جاستار جىلىنا وراي دايىندالعان جول كارتاسىندا جاستاردى قولجەتىمدى باسپانامەن, جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتۋ, ءبىلىم بەرۋ, كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ, جاس وتباسىن قولداۋ سياقتى شارالار قاراستىرىلعان. ەندى سول شارالاردىڭ ورىندالۋىنا كوز جىبەرىپ كورەلىك.
172 مىڭ جاس جۇمىسقا تۇردى
سوڭعى دەرەكتەرگە سايكەس, رەسپۋبليكامىزدا 14 پەن 29 جاس ارالىعىنداعى 3,8 ملن جاس ازامات بار. 2019 جىلدىڭ ءىىى توقسانىندا جاستار اراسىنداعى جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى 3,8% نەمەسە 84,7 مىڭ ادامدى قۇرادى. ءبىلىم دەڭگەيى بويىنشا جۇمىسپەن قامتىلعان جاستاردىڭ 44,2%-نىڭ (936,7 مىڭ ادام) جوعارى نەمەسە اياقتالماعان جوعارى ءبىلىمى بار. جۇمىسپەن قامتۋ بويىنشا كوپتەگەن شارا قولعا الىنىپ, بىرنەشە باعدارلاما جۇزەگە استى. اتاپ ايتار بولساق, «ەڭبەك» باعدارلاماسى اياسىندا 172 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىسقا ورنالاستى. ەڭبەك نارىعىن دامىتۋ جəنە جاستاردىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن جاقسارتۋعا نەگىزدەلگەن باعدارلاماداعى جاستاردىڭ ۇلەسى 34,3%-دى قۇرادى, بۇل – 213,5 مىڭنان استام ازامات.
«جاس مامان» جوباسى ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماقتارىندا ءۇش جىل ىشىندە 200 مىڭعا جۋىق جاس ازاماتتى قامتي وتىرىپ, 200 جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ (20 الدىڭعى قاتارلى جوعارى وقۋ ورنى مەن 180 وزىق كوللەدج) بازاسىندا 100 اسا سۇرانىسقا يە يندۋستريالىق جəنە قىزمەت كورسەتۋ كəسىپتەرى بويىنشا ماماندار دايارلاۋدى كوزدەيدى.
9,5 مىڭ جاس گرانت الدى
«جاس كəسىپكەر» جوباسى – بۇل رەسپۋبليكا بويىنشا, سونىڭ ىشىندە NEET ساناتىنداعى جاستاردىڭ كəسىپكەرلىك قىرىن دامىتۋعا ارنالعان ءىس-شارالار كەشەنى, ونىڭ اياسىندا بيزنەس جۇرگىزۋ داعدىلارىن ۇيرەتۋ جəنە ستارتاپ جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا كومەك كورسەتۋ بويىنشا شارالاردى كەڭەيتۋ جوسپارلانۋدا. بۇل جوبا 20 مىڭ ادامنىڭ كəسىپ باستاۋ نەگىزدەرىن ۇيرەنۋگە مۇمكىندىك اشتى.
2019 جىلى 9,5 مىڭ جاس جاڭا بيزنەس يدەيالاردى جۇزەگە اسىرۋ مۇمكىندىگىنە يە بولىپ, گرانتتار الدى. بۇدان بىلاي جىل سايىن 10 مىڭ جاسقا گرانت بەرۋ قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار 2,5 مىڭ جاس كəسىپكەر ءوز بيزنەستەرىن دامىتۋ ءۇشىن ميكرو نەسيە الدى, تاعى 15 مىڭ ادام كەزەكتە.
«جاسىل ەل» جوباسى اياسىندا 20 مىڭنان استام ادام جۇمىسپەن قامتىلدى. 2019 جىلى جاستار پراكتيكاسىنا 33 مىڭعا جۋىق جاس ازامات جىبەرىلدى. «ديپلوممەن – اۋىلعا!» باعدارلاماسى بويىنشا بىرجولعى جəردەماقى مولشەرى 70 اەك-تەن (176 750 تەڭگە) 100 اەك-كە (252 500 تەڭگە) دەيىن ۇلعايتىلدى. 6 مىڭعا جۋىق جاس مامان 1,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە كوتەرمەلەۋ جəردەماقىسىن الدى.
ايتا كەتۋ كەرەك, باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى «اتامەكەن» ۇكپ-نىڭ «باستاۋ بيزنەس» جوباسى بويىنشا 20 مىڭ ادام كəسىپكەرلىك نەگىزدەرىن وقىدى, ونىڭ ىشىندە 2,8 مىڭ ادام شاعىن نەسيە السا, 15 مىڭ ادام گرانتقا قول جەتكىزدى. سونىمەن قاتار جاڭا بيزنەس يدەيالاردى دامىتۋعا 200 اەك-كە دەيىنگى مولشەردە وتەۋسىز مەملەكەتتىك گرانت قاراستىرىلىپ جاتىر.
وڭىرلەردەگى كادرلار تاپشىلىعىن ازايتۋ ماقساتىندا 2019 جىلدىڭ 9 ايىندا 353 ەڭبەككە قابىلەتتى وتباسى مۇشەسى جۇمىس كۇشى مول وڭىرلەردەن كوشىرىلدى. ونىڭ ىشىندە 310 ادام جۇمىسپەن قامتىلدى.
بۇعان قوسا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى وتكەن جىلدان باستاپ ەڭبەك نارىعىنىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق بازاسىن – ەلەكتروندىق ەڭبەك بيرجاسىن ىسكە قوستى. بيرجا – جۇمىسپەن قامتۋ ورتالىقتارىنا بارماي بوس جۇمىس ورىندارى مەن تۇيىندەمەلەردى جاريالاۋ مۇمكىندىگىن قامتاماسىز ەتەتىن بىرىڭعاي تسيفرلىق الاڭ.
بيرجاعا 2019 جىلدىڭ جەلتوقسانىنا دەيىن 36,4 مىڭعا جۋىق بوس جۇمىس ورنى جايلى اقپارات جəنە 161,5 مىڭ تۇيىندەمە كەلىپ تۇسكەن. بۇل قىزمەتتى 182,5 مىڭ جۇمىس بەرۋشى جəنە 858,7 مىڭ جۇمىس ىزدەۋشى قولدانعان. ەەب ارقىلى 476 مىڭ جۇمىس ىزدەۋشى ەڭبەكپەن قامتىلدى.
22 مىڭ ادام كاسىپتىك وقۋعا جىبەرىلدى
جاستار جىلىندا «تەگىن تەحنيكالىق جəنە كəسىپتىك ءبىلىم بەرۋ» جوباسى ىسكە قوسىلدى. سونىڭ ارقاسىندا 9 نەمەسە 11-سىنىپتان كەيىن وقۋىن جالعاستىرا الماعان مەكتەپ تۇلەكتەرى اقىسىز وقۋعا مۇمكىندىك الدى. وسىلايشا ءبىر جىلدا 22 مىڭ ادام كəسىپتىك وقۋعا, 20,2 مىڭ ادام قىسقا مەرزىمدى وقۋعا جىبەرىلدى. سونىمەن قاتار جاستاردىڭ, ونىڭ ىشىندە NEET ساناتىنداعى جاستاردىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جəنە قايتا دايارلاۋ ءۇشىن ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە ماماندىقتار بويىنشا كəسىپتىك وقىتۋدىڭ قىسقا مەرزىمدى كۋرستارى (6 ايعا دەيىن) ۇيىمداستىرىلدى.
جاس عالىمداردىڭ قولدانبالى زەرتتەۋلەرىن گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا 3 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جاستار جىلىندا ۇبت تاپسىرۋعا ءوتىنىم بەرگەن ءəربىر ەكىنشى تالاپكەرگە جوو-عا تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرگەن 53 785 گرانت ءبولدى.
سونىمەن قاتار قازىرگى كەزدە ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ مينيسترلىگى «ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە جاڭا كəسىپتەر مەن قۇزىرەتتەر اتلاسى» اقپاراتتىق جۇيەسىن əزىرلەپ جاتىر, ول 2020 جىلى ناۋرىز ايىندا دايىن بولادى. سونىمەن بىرگە ەڭبەك نارىعىنا قويىلاتىن تالاپتاردى ءوزارا بايلانىستىرىپ, ول داعدىلاردىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى تاراپىنان ۇسىنىلۋىنا مۇمكىندىك جاسايتىن كəسىپتىك ستاندارتتار نەگىزىندە ءبىلىم باعدارلامالارى əزىرلەنۋدە.
3000 جاس باسپانالى بولدى
2019 جىل بويىنا ەل جاستارىن قولداۋعا باعىتتالعان ءتۇرلى شارالاردىڭ ماڭىزدىسى – جۇمىس ىستەيتىن جاستارعا ارنالعان جالدامالى باسپانا. 2019 جىلى 3 مىڭ جاس قازاقستاننىڭ ءۇش ءىرى قالاسىنان پاتەر الدى. نۇر-سۇلتان قالاسىندا 1050 پəتەر, الماتىدا – 1050 جəنە شىمكەنتتە 900 پəتەر بەرىلدى. وعان قوسا 3 مىڭنان استام جاس مامانعا تۇرعىن ءۇي الۋعا 13,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە بيۋدجەتتىك نەسيە بەرىلدى. «ديپلوممەن – اۋىلعا!» جوباسىنا قاتىسۋشىلارعا 1500 اەك-تەن اسپايتىن مولشەردە (3 787 500 تەڭگە) بيۋدجەتتىك نەسيە بەرىلۋدە.