زاماننىڭ قالپىنا بەيىمدەلە الماي, قىرداعى مالى مەن جۇپىنى تىرشىلىگىن قاناعات ەتىپ, ءىلىم-ءبىلىم جولىندا ىزدەنىپ, وركەنيەتكە ۇمتىلۋدىڭ ورنىنا, مانساپ پەن ماقتان قۋىپ, رۋ-رۋعا ءبولىنىپ, قىرىق پىشاق بولىپ داۋ قۋعان بۇرىنعى قازاقتىڭ كەرتارتپا مىنەزىن دانىشپان اباي ءسوز كۇشىمەن سىناپ, نامىسىن وياتىپ, جىگەرىن جانىپ, ءجون جولعا سالۋدى ماقسات تۇتتى. ول زامان ءوتتى. قازىرگى زامان دا, ادام دا, قوعام دا باسقا.
مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «اباي جانە ءححى عاسىرداعى قازاقستان» اتتى ماقالاسىن بىرنەشە قايتارا وقىپ شىقتىم. اباي مۇراتىنىڭ بۇگىنگى قوعام ءۇشىن ءالى دە ماڭىزدى, ءالى دە وزەكتى ەكەندىگىنە كوزىم جەتتى. ءوزىم ەڭبەك ادامىمىن. جاتىپىشەر جالقاۋلىققا جانىم قاس. سوندىقتان ابايدىڭ ەڭبەك حاقىنداعى ومىرشەڭ ويلارىن ءجيى قايتالاپ وقىپ وتىرامىن. پرەزيدەنتتىڭ: «اباي ولەڭدەرىندەگى «ەڭبەك ەتسەڭ ەرىنبەي, تويادى قارنىڭ تىلەنبەي», «تاماعى توقتىق, جۇمىسى جوقتىق, ازدىرار ادام بالاسىن», «وزىڭە سەن, ءوزىڭدى الىپ شىعار, ەڭبەگىڭ مەن اقىلىڭ ەكى جاقتاپ» دەگەن قازىنالى ويلار بارىمىزگە جاقسى تانىس. ءار ادام وسى ءتۇيىندى تۇجىرىمداردى ساناسىنا بەرىك توقىپ, ءوزىنىڭ تىنىمسىز, ادال ەڭبەگىمەن اينالاسىنا ۇلگى بولۋى كەرەك» دەگەن ءسوزىنىڭ استارىندا ۇلكەن ماسەلە جاتىر.
ابايدىڭ «بەينەت كورمەي, داۋلەت جوق» دەيتىن تاعى ءبىر ءسوزى بار. قازىر قازاقتىڭ كوبى ءبىر ادامداي-اق بەينەتتەنىپ جاتىر, بىراق قولى داۋلەتكە جەتەر ەمەس. ەگەر قۇر بەينەتپەن داۋلەتكە جەتۋ مۇمكىن بولماسا, وندا نە امال ەتۋ كەرەك؟ دانىشپان اباي بۇعان: «ەگەر مال كەرەك بولسا, قولونەر ۇيرەنبەك كەرەك. مال جۇتايدى, ونەر جۇتامايدى» دەپ جاۋاپ بەرەدى. دەمەك قازىرگى قازاق جاستارى جاڭا زاماننىڭ سۇرانىسىنا ساي كەلەتىن قول ونەرىن, تەحنيكا مەن جاڭا تەحنولوگيا ءتىلىن يگەرۋى كەرەك. يگەرىپ قانا قويماي, سونىڭ جىلىگىن شاعىپ, مايىن ىشەتىندەي كاسىبي شەبەرلىكتىڭ شىڭىنا ۇمتىلۋى ءتيىس. سوندا عانا ول قالادا تابان توزدىرىپ, جۇمىس ىزدەپ, انانىڭ باسىن ءبىر, مىنانىڭ باسىن ءبىر شالىپ, بولماشى پۇلعا تەرىن ساتپايدى. كەرىسىنشە, جوعارى ەڭبەكاقىسى بار لايىقتى جۇمىس ونىڭ ءوزىن ىزدەپ تاباتىن بولادى. ابايدىڭ «بەينەت كورمەي, داۋلەت جوق» دەگەنى وسى. بۇگىنگى بەينەت ساپالى ءبىلىم الۋدان باستالىپ, بەلگىلى ءبىر كاسىپتىڭ ناعىز شەبەرى بولعانعا دەيىن جالعاسادى. ال ونى ۇنەمى جەتىلدىرىپ, ۇقساتا بىلگەن ادام – داۋلەتتى ادام. داۋلەتتى ادام دەگەندى كوبى اقشالى ادام دەگەنمەن شاتاستىرادى. ءتىپتى دە ولاي ەمەس. داۋلەتتى ادام – ءبىلىمى بىلىگىنە ساي, زاماناۋي ونەردىڭ قىر-سىرىن جەتىك مەڭگەرگەن, نارىقتا جوعارى سۇرانىسقا يە ادام.
ۇلى اقىننىڭ 175 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى دەر كەزىندە ورىندى كوتەرىپ وتىرعان يگى باستامالاردى قوستاناي جۇرتشىلىعى دا قولدايدى دەپ سەنەمىن. ەندى اباي مۇراسىنداعى بۇگىنگى قوعام يگىلىگىنە جارارلىق جاھۇتتى تاعى ءبىر ءسۇزىپ الىپ, ەل ىشىنە بەلسەندى ناسيحاتتاپ, ونىڭ پايداسىن حالىققا ءتۇسىندىرىپ, جەتكىزۋ پارىز. بۇعان ەل تىزگىنىن ۇستاپ وتىرعان باسشىلار دا, قاراپايىم حالىق تا الاۋلاتىپ, جالاۋلاتىپ, ۇرانداتپاي, ارىدەن ءپىشىپ, تەرەڭ ءتۇيسىنىپ, سالماقتى قاراعانى ءلازىم. بيلىك پەن بۇقارانىڭ كوزدەگەنى ءبىر جەردەن شىققان كەزدە عانا بەرەكە-داۋلەت ەسەلەنىپ, ەل كوركەيمەك.
سايران بۇقانوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى
قوستاناي وبلىسى,
قارقىن اۋىلى