قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسى (قمدب) كوپ تارماقتى قۇرىلىم ەكەنىن بىرەۋى بىلسە, بىرەۋ بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. يماندىلىق قاعيداتتارى مەن ءداستۇرلى يسلام ءدىنىنىڭ تۇپقازىعى شايقالماۋىنا ۇندەيتىن ەلىمىزدىڭ باس باسقارماسىندا ءدىني لاۋازىمداردىڭ ءتىزىلىمى ءارى ولاردىڭ ءار- قايسىسىنىڭ ناقتى اتقاراتىن مىندەتتەرى تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىلگەن ەكەن. مۇنداعى قابىلدانعان تاعى ءبىر قابىرعالى قۇجاتتىڭ ءبىرى – ءدىن قىزمەتكەرلەرى اتقاراتىن ءدىني راسىمدەر ءتىزىلىمى دەپ اتالىپتى.
قازىرگى كەزدە وسى تىزىلىمدە كورسەتىلگەن راسىمدەرگە قاتىستى ەل-جۇرت اراسىندا ارقيلى وي-پىكىرلەر ورىستەپ ءجۇر. سوندىقتان دا كەيىنگى كەزدە قمدب تاراپىنان بۇل تۇرعىدا ايتىلعان بىرقاتار ويلى ۇسىنىس-تىلەكتەر ەسكەرىلىپ, سونىڭ ناتيجەسىندە كەيبىر ءدىني قۇجاتتارعا بىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن. ايتالىق الداعى ۋاقىتتا وسى وزگەرىستەرگە سايكەس كەشەگى كۇنى اراقتى سۋشا ءسىمىرىپ, كەيىن ساقال قويىپ, اياق استىنان مولدا بولا قالعاندارعا ءارى كوپتىڭ ءبىرى قاتارىندا جۇرگەن قاراپايىم مولدالارعا نەكە قيۋعا رۇقسات ەتىلمەيدى.
نەكە قيۋ – تەك ءدىني ءراسىم عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە حالقىمىزدىڭ ەجەلگى ءومىر ءسۇرۋ سالتىنا ءتان جورالعى ەكەنى ءمالىم. بۇگىنگى وتباسىن قۇرعان جاستار مەن وزگە جاستاعى ەرلى-زايىپتىلار اراسىندا زاڭدى نەكەگە قوسا, ءداستۇرلى يسلام ءدىنىنىڭ تابيعاتىنا سايكەس نەكەلەرىن مەشىتتەردە قيدىراتىندار دا از كەزدەسپەيدى. مۇنىڭ جۇپ بولۋعا قادام جاساعانداردىڭ وزدەرىنىڭ ار-وجدانى الدىنداعى جاساعان شەشىمدەرى دەۋگە ابدەن بولادى. ءارى مۇنداي نەكە بۇزىلماي بەرىك بولىپ كەلگەنى دە كەشەگى كۇننىڭ شىندىعى. الايدا, كەيىنگى كەزدە مەشىتتە نەكەسى قيىلعانداردىڭ اراسىندا ءتۇرلى وتباسىلىق كيكىلجىڭدەر مەن اجىراسۋ كورىنىستەرى تىركەلىپ وتىرعانى ويلاندىرماي قويمايدى. مۇنىڭ باستى سەبەبى نەدە؟ بۇعان كىم كىنالى؟ گازەت ءتىلشىسىنىڭ وتىنىشىنە وراي اتالعان ساۋالدىڭ ءتۇپ توركىنى جونىندە اقتوبە وبلىسىنىڭ باس يمامى تولەبي وسپان ءوز جاۋابىن تومەندەگىشە تۇجىرىمدادى.
– باسقارمادا قابىلدانعان قۇجاتتارعا سايكەس ءدىني راسىمدەر شەڭبەرىندە نەكە قيۋدىڭ ءوز تارتىپتەرى مەن ەرەجەلەرى بار. ەل-جۇرت ىشىندەگى بىرقاتار قاراپايىم مولدالار وسى تارتىپتەردىڭ ساقتالۋىنا ءمان بەرە بەرمەيدى. ءتىپتى ولاردىڭ اراسىندا باسقارمادا بەكىتىلگەن مۇنداي نەگىزدەر بار ەكەنىنەن حابارسىزدار دا كەزدەسەدى. سونىڭ سالدارى نەكەسى مەشىتتە قيىلعانداردىڭ اراسىندا تۇسىنبەۋشىلىكتەردىڭ پايدا بولۋىنا اكەلىپ سوقتىرادى. وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن كەلەشەكتە قاتارداعى مولدالارعا نەكە قيۋ قىزمەتىمەن اينالىسۋعا تىيىم سالىنادى. ءارى قۇجاتتاردا قاراستىرىلعان وزگەرىستەرگە سايكەس بۇدان بىلاي اتالعان ءراسىمدى تەك مەشىت يمامدارى عانا اتقارماق.
ءدىن قىزمەتكەرلەرى جۇرگىزەتىن ءدىني راسىمدەر تۋرالى ايتقاندا ۇمىت قالدىرۋعا بولمايتىن تاعى ءبىر جايت بار. بۇل ۇلكەندى-كىشىلى اس بەرۋ جيىندارى كەزىندە كەيبىر توردە وتىرعان مولدالاردىڭ باسى دا اياعى دا جوق, ءمانى مەن مازمۇنى بۇلدىر, كوپشىلىككە تيگىزەتىن ءتالىمى مەن تاعىلىمى تومەن ۇزىنشۇباق ۋاعىز ايتۋعا كىرىسىپ كەتەتىندىگى. بۇل ۋاعىزدار ەتەك جەڭى جيناقى, كوكەيگە قونىمدى بولسا ءبىر ءجون. مۇلدەم بۇلاي ەمەس ەكەندىگى اللاعا دا, امبەگە دە ايان بولسا كەرەك. ۇزاققا سوزىلىپ كەتەتىن ۋاعىزدار دۇعا داستارقانىندا وتىرعانداردى ابدەن مەزى قىلىپ, جالىقتىرىپ جىبەرەتىنىنە دە كۋا بولا الامىز. سودان سوڭ ءار جەردە, ءار مۇيىستە كۇبىر-كۇبىر ءسوز, جىبىر-جىبىر قوزعالىس باستالىپ كەتىپ ءجۇر. ۋاعىز دا قۇران ءسوزىنىڭ ءبىر تارماعى دەسەك, ونىڭ قادىر-قاسيەتىن بۇلايشا كەتىرۋگە بولا ما ەكەن؟
قۇدايعا شۇكىر, ءدىن قىزمەتكەرلەرى اتقاراتىن ءدىني راسىمدەر ءتىزىلىمى سىندى قۇجاتتا كورسەتىلگەن وزگەرىستەرگە سايكەس الداعى ۋاقىتتا دۇمشە دەرلىكتەي مولدالارعا وڭدى-سولدى, اقتى-كوكتى سىلدىر سۋداي ۋاعىز ايتۋعا دا تىيىم سالىنىپتى. ياعني, الداعى كەزدە ولار ۋاعىزدى تەك باس يمامنىڭ رۇقساتىمەن عانا ايتا الادى. ءدىني راسىمدەردىڭ جوعارىدا ايتىلعانداي جاڭا تارتىپتەرىن بارشا جاماعات قولداپ, قۋاتتاپ وتىرعان سىڭايلى. رەتى مەن ءجونى دە وسى ەكەنىنە ەشكىم تالاس تۋعىزا الماسا كەرەك.
اقتوبە