سەمەيدەگى نەۆزوروۆتار وتباسى اتىنداعى شىعىس قازاقستان وبلىستىق بەينەلەۋ ونەرى مۋزەيىندە يسپانيانىڭ تاريحي جانە كوركەم جەرلەرىنە ساياحات تاقىرىبىندا كورمە ءوتتى.
كورمە جەتەكشىسى يرينا رەكيدانىڭ ايتۋىنشا, كورمەدە فرانتسۋز سۋرەتشىلەرى مەن الەكساندر دە لابوردتىڭ اتالمىش كىتابىن سۋرەتتەۋگە ارنالعان «يسپانيانىڭ تاريحي جانە كوركەم جەرلەرىنە ساياحات» البومىنان وفورتتار ۇسىنىلىپ وتىر. كىتاپ ەكى ءبولىمدى قامتيتىن ەكى تومنان تۇرادى. ءبىرىنشى توم 1806 جىلى شىقتى. سول ۋاقىت كەزەڭىندە وفورتتار البومى باسىلىمى جارىق كوردى. مۋزەي قورى جيناعىندا وسى البومنان كاتالونيانىڭ ساۋلەت ەسكەرتكىشتەرى بەينەلەنگەن 21 پاراق ساقتالۋدا. XIX عاسىردىڭ باسىنداعى فرانتسۋز سۋرەتشىلەرىنىڭ وفورتتار كورمەسى ەرەكشە قىزىقتى.
وفورت - مەتالل پلاستينا تاقتايشالاردىڭ ۇستىڭگى بەتىنە قىشقىل جاعۋ ارقىلى كوركەم بەينە شتريحتارىن تەرەڭدەتە تۇسىرە وتىرىپ, باسىپ شىعارۋ تەحنيكاسى ەكەن. بۇل تەحنيكا XV عاسىردا پايدا بولدى, ال XVII عاسىردان باستاپ ەرەكشە كەڭ تارالعان. كوبىنەسە وفورتتار بىرنەشە سۋرەتشىلەرمەن سالىنادى. جانە ارقايسىسى ءوزىنىڭ - سۋرەت سالۋ, مەتالل تاقتايشاعا سۋرەت سالۋ, وڭدەۋ, باسىپ شىعارۋ جۇمىستارى بويىنشا جاۋاپتى بولادى.
-وفورتتى جاساۋعا قاتىسقان ءاربىر سۋرەتشىنىڭ اتى ويىپ جازىلعان. مۋزەي جيناعىنداعى وفورتتار ليجە, مۋلينە, شارل پەرسە سۋرەتشىلەرمەن, دەكۋۆوۆيلە, بەنۋا, لەگران جانە باسقالارمەن ويمىشتالعان. الەكساندر دە لابورد «يسپانيانىڭ تاريحي جانە كوركەم جەرلەرىنە ساياحات» كىتابىنىڭ, سونداي-اق بىرنەشە سۋرەتتەردىڭ اۆتورى بولىپ تابىلادى, دەدى يرينا رەكيدا.