پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ قورىتىندىلارى تۋرالى بايانداپ, دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان جوباسىن ۇسىندى. بۇل تۋرالى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى حابارلادى.
«دەنساۋلىق» دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرى ە. ءبىرتانوۆ اتاپ وتكەندەي, 2016-2019 جىلدارعا ارنالعان دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا قابىلدانعان شارالار نەگىزگى مەديتسينالىق-دەموگرافيالىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. كۇتىلەتىن ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 73,15 جاستى قۇرادى. جالپى ءولىم-ءجىتىم 2%-عا, انالار ءولىمى 13%-عا, نارەستەلەر ءولىمى 4%-عا, تۋبەركۋلەزدەن ءولىم-ءجىتىم 41%-عا تومەندەدى.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنجا قۇرىلىمدىق وزگەرىستەر ورىن الدى, اتاپ ايتقاندا, قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتى قۇرىلدى, ءبىرىنشى رەتتىك مەديتسينالىق-سانيتارلىق جانە جەدەل كومەك كورسەتۋ جەتىلدىرىلدى, ءدارى-دارمەكتەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ورتالىقتاندىرىلدى, مەديتسينالىق ءبىلىم بەرۋ جاڭعىرتىلدى, ينفراقۇرىلىم جاقسارتىلىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ەنگىزىلدى.
«مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردىڭ جالاقىسى 30%-عا ءوستى, مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەر تاپشىلىعى 2,7 ەسە ازايدى. دەنساۋلىق ساقتاۋعا سالىناتىن ينۆەستيتسيالار 2,4 ەسە ءوسىپ, 147 ملرد تەڭگەگە جەتتى. 469 جاڭا مەديتسينالىق نىسان ىسكە قوسىلدى», دەدى مينيستر.
تسيفرلاندىرۋدىڭ ارقاسىندا ەمحانالارداعى كەزەك 2 ەسە ازايدى. بارلىق مەملەكەتتىك مەديتسينا ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەر ەنگىزىلدى.
«جالپى, «دەنساۋلىق» مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ قويىلعان نەگىزگى ماقساتتارى مەن مىندەتتەرىنە قول جەتكىزىلگەنى بايقالادى», دەدى ە. ءبىرتانوۆ.
دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ مىندەتتەرى, باعىتتارى مەن باسىمدىقتارى دەنساۋلىق ساقتاۋدى دامىتۋدىڭ جاڭا مەملەكەتتىك باعدارلاماسى 2020-2025 جىلدارعا ارنالعان.
«باعدارلامانىڭ ماقساتى – ساپالى جانە قولجەتىمدى دەنساۋلىق ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتۋ. وسى ماقساتقا توعىز نەگىزگى باعىت بويىنشا ءۇش مىندەتتى شەشۋ ارقىلى قول جەتكىزىلەدى», دەدى مينيستر.
باعدارلاما مىندەتتەرى:
تۇرعىنداردىڭ سالاۋاتتى ءومىر ءسۇرۋ سالتىن ۇستانۋىن قالىپتاستىرۋ جانە قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتىن دامىتۋ; مەديتسينالىق كومەك ساپاسىن ارتتىرۋ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتى دامۋى.مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ توعىز باعىتى:
● ادامداردىڭ دەنساۋلىعىن تاڭداۋ;
● زاماناۋي قوعامدىق دەنساۋلىق قىزمەتى;
● بمسك دەڭگەيىندە دەنساۋلىقتى جان-جاقتى قولداۋ;
● ادام كاپيتالىن دامىتۋ;
● مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جەتىلدىرۋ;
● دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بىرىڭعاي تسيفرلىق كەڭىستىگىن قۇرۋ;
● ءمامس ىسكە اسىرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتتەرىمەن جاپپاي قامتۋعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن ەرىكتى مەديتسينالىق ساقتاندىرۋدى ىلگەرىلەتۋ;
● مەديتسينا سالاسىنداعى ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ;
● دەنساۋلىق ساقتاۋداعى ءتيىمدى باسقارۋ.
باعدارلامانىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارى:
ءبىرىنشى — مىنەز-ق ۇلىق تاۋەكەلدەرى فاكتورلارىنىڭ الدىن الۋ جانە سالاۋاتتى ءومىر ءسۇرۋ سالتىن ۇستانۋ بويىنشا شارالار كۇشەيتىلەدى;
ەكىنشى — بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باسىمدىق بەرۋمەن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا, كومەك كورسەتۋگە جانە ۇزدىك حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرۋمەن تولىققاندى وڭالتۋعا نازار اۋدارىلادى;
ءۇشىنشى — جالاقىنى ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن كۇشەيتۋ, كاسىبي جاۋاپكەرشىلىگىن قورعاۋ ارقىلى مەديتسينالىق قىزمەتكەر مارتەبەسىن ارتتىرۋ;
ءتورتىنشى — جەكە سەكتور رەسۋرستارىن تارتۋمەن 2025 جىلعا دەيىن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى زاماناۋي اۋرۋحانالار جەلىسىن سالۋ باعدارلاماسى ارقىلى وڭىرلەردە دەنساۋلىق ساقتاۋ ينفراقۇرىلىمىن ەداۋىر جاڭارتۋ, سونداي-اق مەملەكەتتىك-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تەتىكتەرى بويىنشا ءىرى نىسانداردى سالۋعا ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردى وتەۋ جانە مەديتسينالىق قىزمەتتەرگە تاريفتەردى ارتتىرۋ.
تۇرعىنداردىڭ سالاۋاتتى ءومىر سالتىن ۇستانۋىن قالىپتاستىرۋ مىندەتى اياسىندا, تۇزدى تۇتىنۋدى 31%-عا, تەمەكى شەگۋدى 13,6%-عا, الكوگولدى تۇتىنۋدى 16%-عا تومەندەتۋ جوسپارلانعان.
دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن اينالىساتىن ازاماتتاردى قامتۋ 36%-عا جەتەدى. بالالاردىڭ سەمىزدىككە شالدىعۋى 8%-عا تومەندەيدى.
تاماق ونىمدەرىنىڭ ساپاسىنا, نەگىزگى ينفەكتسيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەسۋگە جانە جاراقاتتانۋ مەن جازاتايىم وقيعالاردان ءولىم-ءجىتىمدى تومەندەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى.
«ناتيجەسىندە ايتۆ-عا شالدىققا ادامداردى ەمدەۋمەن قامتۋ 29%-عا ارتادى, جول-كولىك وقيعالارىنان ءولىم-ءجىتىم 24%-عا تومەندەيدى, تۋبەركۋلەزبەن سىرقاتتانۋ 9%-عا, ابايسىزدا ۋلانۋدان ءولىم-ءجىتىم 10%-عا ازايادى», دەدى مينيستر.
باعدارلامادا بالالار مەن جاسوسپىرىمدەردىڭ دەنساۋلىعىنا باسىمدىق بەرۋمەن اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋعا جەكە باعىت ارنالعان. 15 جاستان 17 جاسقا دەيىنگى جاسوسپىرىمدەر اراسىندا وزىنە ءوزى قول جۇمساۋدان ءولىم-ءجىتىمدى 4%-عا تومەندەتۋ كوزدەلگەن.
باعدارلامانىڭ تاعى ءبىر باعىتى - ادام كاپيتالىن دامىتۋ باعىتىنىڭ اياسىندا كاسىبي دامىتۋدى جەتىلدىرۋ, بيومەديتسينالىق زەرتتەۋلەر نارىعىن دامىتۋ, دەربەستەندىرىلگەن مەديتسينانى كوممەرتسيالاندىرۋ, ەنگىزۋ كوزدەلگەن. جالاقىسىن ارتتىرۋ, الەۋمەتتىك قولداۋ شارالارىن كۇشەيتۋ, كاسىبي جاۋاپكەرشىلىگىن قورعاۋ ارقىلى مەديتسينالىق قىزمەتكەر مارتەبەسىن ارتتىرۋ جوسپارلانعان. 2025 جىلى ەكونوميكادا دارىگەردىڭ ورتاشا جالاقىسىنىڭ ورتاشاعا ارا قاتىناسى 2,5 ەسەدەن اسادى جانە 550 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى; اۋىلداردى مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ 13%-عا وسەدى; كلينيكالىق زەرتتەۋلەر سانى 2 ەسە ارتادى.
سونىمەن قاتار جاڭا باعدارلاما شەڭبەرىندە پەدياتريا, وڭالتۋ جانە باسقا مەديتسينالىق قىزمەتتەردى كەڭەيتۋ جانە ءدارى-دارمەكپەن قامتاماسىز ەتۋدى جەتىلدىرۋ جوسپارلانعان.
پاتسيەنتتەردىڭ مەديتسينالىق كومەك ساپاسىمەن قاناعاتتانۋ دەڭگەيى 65%-عا دەيىن ارتادى; مۇگەدەكتىككە العاشقى شىعۋ دەڭگەيى 2,4%-عا تومەندەيدى.
باعدارلاما اقپاراتتىق جۇيەلەردى ودان ءارى دامىتۋدى, بيزنەس ينتەللەكت قۇرالدارىن ەنگىزۋدى, قاشىقتىق مەديتسيناسىن دامىتۋدى, ستاتيستيكانىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزۋدى كوزدەيدى. وسىلايشا, ينتەگراتسيالانعان پلاتفورماسى بار مەديتسينالىق ۇيىمداردىڭ ۇلەسى 90%-عا جەتەدى.
«دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ تۇراقتى دامۋى» مىندەتى اياسىندا تۇرعىنداردىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋعا جۇمسايتىن جەكە شىعىندارىنىڭ ۇلەسى 39%-دان 27%-عا دەيىن تومەندەيدى.
ءبىرىنشى رەتتىك مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەك پەن قوعامدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى قارجىلاندىرۋ جالپى شىعىستاردىڭ 60%-نا جەتەدى.
سونىمەن قاتار نەگىزگى قۇرالداردى جاڭارتۋ, ءىرى وبەكتىلەردى سالۋعا جۇمسالعان ينۆەستيتسيالىق شىعىنداردى وتەۋ, تاريفتەردى جەتىلدىرۋ كوزدەلگەن.
پرەزيدەنت تاپسىرماسى بويىنشا, مەديتسينالىق تەحنيكامەن جابدىقتاۋ 100%-عا جەتەدى, مەديتسينالىق عيماراتتارىنىڭ توزۋى 38%-عا تومەندەيدى; دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا سالىناتىن ينۆەستيتسيالار كولەمى 2,8 ترلن تەڭگەگە جەتەدى, ونىڭ ىشىندە جەكە ينۆەستيتسيالار ۇلەسى 70%-دى قۇرايدى.
ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋدىڭ ارقاسىندا, 2025 جىلعا دەيىن حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي زاماناۋي كوپسالالى اۋرۋحانالار سالۋ بويىنشا باعدارلاما جۇزەگە اسىرىلادى جانە وعان جەكە سەكتور رەسۋرستارى تارتىلادى. ەل وڭىرلەرىندە 19 زاماناۋي كوپسالالى اۋرۋحانا سالىنادى. وسىلايشا, ماڭىزدى توسەك-ورىن قورى 50%-عا جاڭارادى. بۇل ماقساتتا اعىمداعى جىلدىڭ 11 جەلتوقسانىندا قر ۇكىمەتى مەن ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكى اراسىندا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.
جاڭا باعدارلامانى جۇزەگە اسىرۋدان كۇتىلەتىن ناتيجەلەر مەملەكەتتىك باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ ناتيجەسىندە 1 ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا شاققاندا شىعىندار 279 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى.
نەگىزگى سوزىلمالى اۋرۋلاردان ەرتە ءولىم-ءجىتىم دەڭگەيى 15,56%-عا, انالار ءولىمى 16,7%-عا, نارەستەلەر ءولىم-ءجىتىمى 19,4%-عا تومەندەيدى. تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ ۇزاقتىعى 2025 جىلى 75 جاسقا جەتەدى.
مەملەكەتتىك باعدارلاما جوباسى تۇرعىندارمەن, مەملەكەتتىك ەمەس جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىمەن كەلىسىلگەن.
سونىمەن قاتار وتىرىس كەزىندە ۇلتتىق عىلىمي كارديوحيرۋرگيالىق ورتالىقتىڭ باسقارما توراعاسى يۋري پيا ءسوز سويلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, مۇنداي باعدارلامالار دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن اسا ىلگەرىلەتىپ, كوبىرەك ينۆەستيتسيا تارتۋعا مۇمكىندىك جاسايدى.
مىسالى, كارديولوگيا جانە كارديوحيرۋرگيانى دامىتۋ بويىنشا قابىلدانعان باعدارلاما ءار وڭىردە كارديولوگيالىق ورتالىقتار اشىپ, جوعارى تەحنولوگيالار ەنگىزۋگە مۇمكىندىك بەردى, جالپى, بۇگىنگى تاڭدا جۇرەك-قان تامىرى اۋرۋلارىنا قاتىستى پروبلەمالار ءساتتى شەشىلۋدە.
«قازىر بارلىق وڭىرلەردە دامىعان ءبىزدىڭ كارديولوگيا جانە كارديوحيرۋرگيا قىزمەتتەرىنىڭ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋداعى باسقا دا قىزمەتتەردىڭ, اسىرەسە, ءبىرىنشى رەتتىك مەديتسينالىق-سانيتاريالىق كومەكتىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىقتى بارىنشا ازايتاتىن ءسات كەلدى. مۇنداي كومەك قولجەتىمدى ءارى جوعارى بىلىكتى بولۋى ءتيىس. مەن كارديولوگيا جانە كارديوحيرۋرگيا قىزمەتتەرىن دامىتۋ مۇنى ءوز كۇشىمىزبەن, ءوز كادرلارىمىزبەن جاساۋ مۇمكىن ەكەنىنىڭ مىسالى بولا الادى دەپ ويلايمىن», دەدى يۋ. پيا.