بىردە...
اتاقتى سۋرەتشى رەريحتىڭ شەبەرحاناسىندا ءبىر سىنشى سۋرەتشىنىڭ «تۋىندىسىنا» قاراپ تۇرىپ:
– قانداي عاجاپ دۇنيە! وزىندىك ورنەك, وزگەشە قۇبىلىس قوي مىناۋ! – دەپ تاڭدانىس بىلدىرگەندە رەريح:
– ە, ول انا سۋرەت سالىپ جاتىپ قالامىمدى ءالسىن-ءالسىن تازارتىپ تۇراتىن ورىن عوي... – دەگەن ەكەن.
***
كەڭەستەر وداعىنىڭ حالىق ءارتيسى ماحمۋد ەسامباەۆ 1991 جىلدىڭ ناۋرىز ايىندا تەلەباعدارلاما جۇرگىزۋشى سەرگەي ديتياچەۆكە بۇكىلوداقتىق سىيلىقتىڭ ديپلومىن تاپسىرىپ:
– جوعارعى اتاعىڭ قۇتتى بولسىن! – دەپ قۇتتىقتاعاندا سەرگەي ديتياچەۆ:
– ە, بۇل اتاقتى وسىمەن ءۇشىنشى رەت الۋىم... وسى بۇكىلوداقتىق ءۇش اتاقتى ءبىر عانا «رەسەيدىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن ءارتيسى» دەگەن اتاققا ايىرباستاپ الماسقا بولماس پا ەكەن... ايىرما بولسا مەن تولەۋگە ءازىرمىن... – دەگەن ەكەن.
***
ونورە دە بالزاك گرافولوگيامەن اينالىسقاندى, ياعني ادامنىڭ جازۋىنا قاراپ مىنەز-قۇلقىن, بولاشاعىن اجىراتۋدى جاقسى كورگەن ەكەن. ءبىر بيكەش بالزاكقا وقۋشىنىڭ داپتەرىن كورسەتەدى دە, جازۋىنا قاراپ وقۋشىنىڭ بولاشاعى تۋرالى ايتىپ بەرۋىن وتىنەدى.
– ءسىز بۇل بالانىڭ شەشەسىسىز بە؟
– جوق.
– وندا مەن بار شىندىقتى ايتا الادى ەكەنمىن: بۇل بالا – جەڭىلتەك, جالقاۋ ءارى توپاس. ونىڭ قولىنان ەش جاقسىلىق كەلمەيدى.
بيكەش ىشەك-سىلەسى قاتىپ كۇلەدى.
– بالزاك مىرزا, ءسىز قالايشا ءوزىڭىزدىڭ جازۋىڭىزدى تانىماي قالدىڭىز؟ بۇل ءسىزدىڭ مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندەگى داپتەرىڭىز عوي...
سول كۇننەن باستاپ بالزاك گرافولوگيامەن اينالاسۋىن دوعارىپتى.
***
برەجنەۆ كابينەتىنە كىرگەن سۋسلوۆقا:
– جولداس سۋسلوۆ, ءسىز مەنىڭ « تىڭ» اتتى كىتابىمدى وقىدىڭىز با؟ – دەيدى.
ساسىپ قالعان سۋسلوۆ:
– وقىعاندا قانداي, لەونيد يليچ, ەكى قايتارا وقىپ شىققانمىن, – دەپ كەتۋگە اسىعادى.
– كىرۋىڭىزدەن كەتۋىڭىز جىلدام بولدى عوي؟ – دەيدى برەجنەۆ.
– « تىڭىڭىز» عاجاپ كىتاپ, ءۇشىنشى رەت وقىپ شىقسام با دەپ تۇرعانىم, – دەپ شىعا جونەلەدى.
سوندا لەونيد يليچ ويلانىپ: «ويپىر-اي-ءا, ءبارى عاجاپ كىتاپ دەيدى... قوي, ونى مەن دە وقىپ تاستايىنشى...» – دەپ «تىڭدى» قولىنا الىپتى.