بۇل الماتى قالاسى بويىنشا جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندار تىزىمىنە ەنگەن 6 ەسكەرتكىشتىڭ ءبىرى سانالادى. ىقىلىم زاماننان كەلە جاتقان, كونە ءداۋىردىڭ كۋاسىندەي بولعان ۇلى دالا ەلىنىڭ ەسكەرتكىشتەرى ەلدىك سانانى جاڭعىرتادى. ءبىزدىڭ ەلدىڭ قاي ءوڭىرى بولسىن, تاريحي نىساندارعا باي. وسىدان تۋرا 36 جىل بۇرىن يۋنەسكو-نىڭ شەشىمىمەن ەڭ العاش رەت حالىقارالىق ەسكەرتكىشتەر مەن تاريحي ورىنداردى قورعاۋ كۇنى مەرەكە رەتىندە اتالىپ وتكەن بولاتىن.
سودان بەرى جىل سايىن وسى كۇنى الەم بويىنشا وسى سالادا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن ساۋلەتشىلەر, عالىمدار مەن تاريحي ەسكەرتكىشتەردى قالپىنا كەلتىرۋشىلەر, مادەنيەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى اتالعان مەرەكە ارقىلى ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋعا قوعام نازارىن اۋدارتىپ كەلەدى.
جۋىردا وسى ايتۋلى كۇنگە وراي الماتى قالالىق مادەنيەت باسقارماسى مەن الماتى قالاسى مۋزەيلەر بىرلەستىگىنىڭ باستاماسىمەن «بورالداي ساق قورعاندارى» ارحەولوگيالىق پاركى اۋماعىندا «بورالداي – تاريح كۋاگەرى» اتتى تاريحي-تانىمدىق, مادەني-سپورتتىق ءىس-شارا ءوتتى.
تۋعان جەر مەن تۋعان تابيعاتتى ايالاپ, تامىرى تەرەڭ تاريحىمىزدى ناسيحاتتاۋعا ارنالعان بۇل ءدۇبىرلى مەرەكەگە الماتى قالاسىنداعى مادەني مەكەمەلەر مەن قوعامدىق ۇيىمدار وكىلدەرى, جوعارى جانە ارناۋلى ورتا وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى مەن الاتاۋ اۋدانى مەكتەپتەرىنىڭ وقۋشىلارى قاتىستى.
بورالداي ساق قورعاندارى – الماتى قالاسى بويىنشا جالپىۇلتتىق قاسيەتتى نىساندار تىزىمىنە ەنگەن 6 ەسكەرتكىشتىڭ ءبىرى. بيىل ارحەولوگيالىق پارك اۋماعىنان «ساق مادەنيەتى ورتالىعىنىڭ» قۇرىلىسى باستالادى دەپ جوسپارلاپ وتىرمىز. ۇلان-عايىر دالانى مەكەن ەتكەن بابالارىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنەن سىر شەرتەتىن بۇل بىرەگەي نىسان – ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قولداۋىمەن ءجىتى باقىلاۋىمەن ىسكە اسىپ وتىرعان جوبا. قازىر بۇل نىساننىڭ جوبالاۋ-سمەتالىق قۇجاتتاماسى دايىندالىپ, مەملەكەتتىك ساراپتامادان ءوتتى. ەندى از ۋاقىتتا قۇرىلىس جۇمىستارى باستالماق», – دەپ اتاپ ءوتتى مەرەكەنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ءسوز العان الماتى قالالىق مادەنيەت باسقارماسى تاريحي-مادەني مۇرا ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى نازەركە كاكيجانوۆا.
نازەركە امانبايقىزىنىڭ ايتۋىنشا, بۇل قۇرىلىس «رايىمبەك باتىر مەموريالدىق كەشەنى» مەن روزىباكيەۆ پەن شتراۋس كوشەلەرى قيىلىسىنداعى ساق قورعانىن مۋزەەفيكاتسيالاۋ جوبالارىمەن بىرگە الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگىنىڭ باستاماسىمەن ىسكە اسىرىلاتىن درايۆەرلىك جوبالار تىزىمىنە ەندى.
مەرەكەلىك شارا «الاتاۋ» ءداستۇرلى ونەر تەاترىنىڭ ءانشىسى ساۋلەجان تاقزيانىڭ ورىنداۋىنداعى تۇرسىنعازى راحيموۆتىڭ «قازاعىم-اي» انىمەن اشىلدى. ءىس-شارا بارىسىندا قوناقتار الماتى قالاسى اۋماعىنداعى ەسكەرتكىشتەر تۋرالى تولىق ماعلۇمات الىپ, قىزىقتى ۆيكتوريناعا قاتىستى. تۋعان ولكە, تۋعان قالامىزدىڭ تاريحىنان قويىلعان سۇراقتارعا الاتاۋ اۋدانىندا ورنالاسقان №26, 156, 180 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ, №150 ر.حامراەۆ اتىنداعى ۇيعىر ورتا مەكتەبىنىڭ جانە №152 مەكتەپ-گيمنازياسىنىڭ وقۋشىلارى ناقتى ءارى تولىق جاۋاپ بەرىپ, ەستەلىك سىيلىقتار مەن العىس حاتتارعا يە بولدى.
«الاتاۋ» ءداستۇرلى ونەر تەاترىنىڭ «الاتاۋ سەرىلەرى» توبى, №156 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتىڭ «اۋەن» توبى سىندى ونەر مايتالماندارىنىڭ مەرەكەلىك اندەرى مەن مىڭ بۇرالعان «شەينان» توبىنىڭ اسەم بيلەرى ەشكىمدى دە بەيجاي قالدىرماعانى انىق.
وسى كەزدە مەرەكەلىك الاڭنىڭ كەلەسى ءبىر بۇرىشىندا سپورتتىق جارىستار قىزىپ جاتتى. كىر كوتەرۋ, ارقان تارتۋ, قول كۇرەسىنەن جۇزدەن جۇيرىك, مىڭنان تۇلپار جىگىتتەر لايىقتى ماراپات پەن كورەرمەن ىقىلاسىنا بولەندى.
ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ « ۇلى دالانىڭ جەتى قىرى» ماقالاسىندا كورسەتىلگەن «اتقا ءمىنۋ مادەنيەتى» تۋرالى دا ۇيىمداستىرۋشىلار كەشەندى ساباق وتكىزدى. ات ەرتتەۋ, ات ابزەلدەرى تۋرالى شەبەرلىك ساعاتىن وتكىزگەن الماتى مۋزەيىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى المات نۇرعاليەۆ جاستارعا مول ماعلۇمات بەردى. اۋىزدىعىمەن الىسقان تۇلپارلارعا ءمىنىپ, شاشاسىنا شاڭ جۇقتىرمايتىن دۇلدۇلدەردىڭ جالىنا جابىسقان شاباندوزدارعا ۇقساپ باققان جاسوسپىرىمدەر اياعىن ۇزەڭگىگە سالىپ, وزدەرىن كەشەگىنىڭ باتىرلارىنشا سەزىندى.
ال ارنايى ورناتىلعان قازان-وشاق باسىندا الماتى مۋزەيىنىڭ قىزمەتكەرلەرى باۋىرساق ءپىسىرىپ جاتتى. سول بويدا قىز-جىگىتتەر كەلگەن قوناقتارعا بۋى بۇرقىراعان باۋىرساق ۇسىندى.
شارا شىمىلدىعى جابىلار ساتتە ارحەولوگيالىق پارك اۋماعىندا جاسىل جەلەك كوشەتتەر ەگىلدى. 150 جاس تال ەجەلگى ساق قورعاندارى اۋماعىندا جايقالىپ تۇردى.
«الماتى قالاسى تابيعي رەسۋرستار جانە تابيعاتتى پايدالانۋدى رەتتەۋ باسقارماسىنىڭ, Nur Otan پارتياسى الماتى قالالىق بولىمشەسى, Jas Otan جاستار قاناتى الماتى قالاسى بولىمشەسى, الاتاۋ اۋدانىنىڭ اكىمدىگى مەن وسى اۋداندا ورنالاسقان ورتا مەكتەپتەر, كوللەدجدەر مەن جوعارى وقۋ ورىندارى كومەگىمەن اتقارىلعان بۇل ءىس-شارا ەلىمىزدەگى بارلىق تاريحي ەسكەرتكىشتەرى ماڭىندا اتقارىلاتىن يگى باستاما بولسا نۇر ۇستىنە نۇر بولارى ءسوزسىز! جانە وسىنداي كوگالداندىرۋ, اباتتاندىرۋ شارالارىن جۇرگىزۋگە بارشا قازاقستاندىق ارىپتەستەرىمىزدى, جاستاردى شاقىرامىز!», دەدى مەرەكەنى قورىتىندىلاعان «الماتى قالاسى مۋزەيلەر بىرلەستىگى» كمقك ديرەكتورى سەرجان ساروۆ.
ءيا, وتكەنىمىزدەن سىر شەرتىپ, بۇگىنگە دەيىن جەتكەن ەسكەرتكىشتەردى قورعاۋ مەن ساقتاۋ, ناسيحاتتاۋ ءاربىر ازاماتتىڭ ەلىنە, تۋعان جەرىنە دەگەن جاناشىرلىعى, مادەني مۇرالارعا دەگەن قامقورلىعى بولماق.