گوبەكلىتەپە كەشەنى تۋرالى فوتوكورمە اشىلدى

گوبەكلىتەپە تۇركيانىڭ شان­لىۋر­فا قالاسىنان 21 شاقىرىم قاشىق­تىقتا ورەندجيك اۋىلى ماڭىندا ورنالاسقان. 1963 جىلى ىستانبۇل جا­نە چيكاگو ۋنيۆەرسيتەتى بىرلەسە وتىرىپ جۇرگىزگەن زەرتتەۋ جۇمىستارى كەزىندە انىقتالىپ, وعان «V52 نەوليتتىك مەكەن» دەگەن ات بەرىلدى.

1994 جىلدان كەيىن جۇرگىزىلگەن جۇ­مىستار بارىسىندا كەيىن الاڭنىڭ اسا قۇن­دى جادىگەر ەكەندىگى ناقتىلاندى. قاز­با جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسىندە گو­بەك­لىتەپەنىڭ 12 000 جىل بۇرىن سالىن­عان عيبادات ورنى ەكەنى بەلگىلى بولدى.

بۇل عيباداتحانانى اۋىلشا­رۋا­شىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعىنا دەيىنگى كەزەڭدە اڭشىلار تۇرعىزعان دەپ ەسەپتەلەدى. قالا تۇرمىسىنا ءالى قادام باسا قويماعان ۋاقىتتا سالىنعان گوبەكلىتەپە سوڭعى ۋاقىتتاعى «ەڭ اۋ­قىمدى ارحەولوگيالىق جاڭالىق» رەتىندە قابىلداندى. شامامەن 12 مىڭ جىل بۇرىن قالاي جاسالعانى بەل­گىسىز عيباداتحانا مىسىر پيراميدا­سىنان 7 100 جانە انگلياداعى ستوۋنحەندجدەن شامامەن 6 600 جىل بۇرىن سالىنعان.

گوبەكلىتەپە تۋرالى عىلىمي دە­رەك­تەر ارحەولوگيادا نەوليتتىك كەزەڭ­گە قاتىستى تەوريالىق نەگىزدەر مەن داتالاندىرۋدى قايتادان قاراۋ قاجەتتىلىگىنەن مالىمەت بەرەدى. ونىڭ ورنالاسقان جەرى, اۋقىمى, داتاسى مەن عيماراتتارىنىڭ مونۋمەنتالدىعى جاعىنان عيمارات نەوليتتىك ءداۋىر ءۇشىن ەرەكشە سانالادى.

يۋنەسكو-نىڭ 2018 جىلى وتكەن «42 الەمدىك مۇرا» سەسسياسى وتىرىسىندا گوبەكلىتەپەنىڭ يۋنەسكو-نىڭ دۇنيەجۇزىلىك مادەني مۇرا تىزىمىنە ەنگىزۋ تۋرالى شەشىمى قابىلداندى.