ءۇشىنشى مەگاپوليستى ۇزدىك تەحنولوگيا تۇلەتەدى

اۋەلى ادام كاپيتالىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىندا شاھاردا ەكى ءىرى جوبا قولعا الىندى. دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا باسىمدىق بەرگەن 2 جوبانىڭ العاشقىسى جەدەل مەديتسينالىق قىز­مە­تىن جاڭعىرتۋ. وسى جوبا بويىنشا جەدەل جاردەم ماشينالارى زاماناۋي جاب­دىقتارمەن جاساقتالىپ, اۆتوماتتاندى­رۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بىرىڭعاي ساll ورتالىق قۇرىلادى. جەدەل قىزمەت كور­سەتۋ ورتالىقتارى قانشا قوڭىراۋ شالۋ­شىعا قىزمەت كورسەتتى, ماشينالار قانشا ۋاقىت­تا جەتتى, قاي جەردە كەشىكتى دەگەن سىن­دى بارلىق جۇمىس باقىلاۋدا بولادى.

قالادا 36 مەديتسينا مەكەمەسى بار. بۇگىنگى تاڭدا ولاردى كومپيۋتەرلىك تەحنيكامەن جاراقتاندىرۋ – 63 پايىزدى, ينتەرنەت جۇيەسىنە قوسىلعان ۇيىمدار مەن جەرگىلىكتى اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن قامتۋ دەڭگەيى – 100 پايىزدى قۇراپ وتىر. جەكە-جەكە ەلەكتروندى تۇردە ەسەپكە الۋ, ەسەپ بەرۋ اقپاراتىن جۇرگىزۋگە كوشكەن ۇيىمداردىڭ ۇلەسى 3 پايىزدى, حالىقتى ەلەكتروندى تولقۇجاتپەن قامتۋ دەڭگەيى 83 پايىزدى, ەلەكتروندى رەتسەپت ۇلەسى 55 پايىزدى كورسەتتى. بۇدان بولەك حالىق اراسىندا كوپ سۇرانىسقا يە 3 جۇيەنى قولدانىسقا ەنگىزدىك. ول: دارىگەردى ۇيگە شاقىرۋ, تىركەلۋ, دارىگەردىڭ قابىلداۋىنا جازىلۋ. مۇنىڭ بارلىعى ەلەكتروندى تۇردە جۇزەگە اسادى. ۇيالى قوسىمشا ارقىلى حالىقتى سكرينينگتىك تەكسەرۋگە شاقىرىپ وتىرامىز. 20-60 جاس ارالىعىنداعى, 5 جاسقا دەيىنگى بالالارى بار اتا-انالارعا جانە جۇكتى ايەلدەرگە ارنالعان ارنايى كەڭەس بەرەتىن ۇيالى قوسىمشالار ىسكە قوسىلدى. ناتيجەسىندە, قول جەتكىزگەن كورسەتكىشتەر كوڭىل قۋان­تا­دى. بارلىق اۋرۋحانا قاعازسىز جۇيەگە كوشتى. سمارت تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ارقىلى سكرينينگتىك تەكسەرۋ جاسار الدىندا ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ الدىن الۋ كورسەتكىشى 50 پايىزعا جەتىپ وتىر», دەيدى قالالىق تسيفرلاندىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى اينۇر يۋسۋپوۆا.

ءبىلىم سالاسىن تسيفرلاندىرۋ بويىنشا شىمكەنت قالاسى كوش باستاپ كەلەدى. جۇيە ءۇش باعىتتا جۇرگىزىلۋدە. تارقاتىپ ايتار بولساق, بۇل مەكتەپكە دەيىنگى, ورتا ءبىلىم بەرۋ جانە ورتا كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ سالاسى. مەكتەپكە دەيىنگى تسيفرلاندىرۋ­دا بالالاردى بالاباقشالارعا كەزەككە تۇرعىزۋ, جولداما بەرۋ شارالارى اتقا­رىلۋدا. بۇرىن بالانىڭ باقشاعا بار­عا­نى تۋرالى اقپارات تەك قاعاز جۇ­زىن­دە جۇرسە, قازىر بارلىق دەرەك ەلەكتروندى بازادا بار.

مەكتەپتەرگە ەلەكتروندى جۋرنال جۇ­­يە­سى ەن­گىزىلدى. مۇعالىم مەن اتا-انا ارا­­سىن جا­قىنداستىرۋ ماقساتىندا ۇيالى تەح­نولوگيالار قولدانىلادى. بالا سا­باق­­قا كەشىك­كەن, كەلمەگەن جاعدايدا اتا-اناسىنا حابارلاما جىبەرىلىپ, سا­باق­تان قالۋ فاكتى­لەرى ازايدى. تاعى وسى باعىت بو­يىنشا ءبىرىنشى سىنىپقا قا­بىل­داۋ, باسقا مەكتەپكە اۋىسۋ سەكىلدى جۇمىستاردى جەڭىلدەتەدى.

بۇگىندە شىمكەنتتە جول-كولىك وقيعا­ل­ارى مەن جول ەرەجەلەرىن ورەسكەل بۇزۋ فاكتىلەرى ازايعان. بۇعان تىكەلەي «سەر­گەك» ينتەللەكتۋالدى بەينەباقىلاۋ جۇيە­سىنىڭ ورناتىلۋى سەبەپ بولدى دەسەك قاتە­لەسپەيمىز. الايدا, «سەرگەكتىڭ» ورناتىلۋىنا, ونىڭ قالىپتى جۇمىس ىستەۋىنە كەدەرگى كەلتىرگەن تۇرعىندار دا از ەمەس.

«جاڭا كامەرالار قو­سىلماي جاتىپ قيراپ قالعان فاكتى دە تىر­كەل­دى. جاڭا قوندىرعى زاۋىت­تىق اقاۋدان ەمەس, بۇزاقىلاردىڭ قولىمەن بۇزىلعان. ايتا كەتەرلىگى, «سەرگەك» جوباسىنا مەملەكەتتەن قارجى قارالماعان. 2018 جىلى قالا اكىمى مەن «كوركەمتەلەكوم» كومپانياسى اراسىندا تۇزىلگەن مەموراندۋم ارقىلى جوبا جۇزەگە استى. ال پوليتسيا دەپارتامەنتى قالاداعى جول اپاتى ءجيى بولاتىن جەرلەردى بەلگىلەپ بەردى», دەدى ا. يۋسۋپوۆا.

باسقارما باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ءۇشىن­شى مەگاپوليستەگى تسيفرلاندىرۋ جۇ­مىستارى جوعارىدا ايتىلعان باعىتتارمەن توقتاپ قالمايدى. قازىر «اقىلدى» كوشە شامدارىن ورناتۋ جوباسى جۇزەگە اسىپ جاتىر. جوبا تولىق جۇزەگە اسقان جاعدايدا 60 پايىز ەلەكتر جۇيەسى ۇنەمدەلمەك.

قولعا الىن­عان جاقسى ءىس­­­تىڭ ءبىرى – «مەيىرىم» جو­­­­­­­­­­با­­سى. بۇل جو­با بويىنشا, اسىرەسە ناۋ­­قاس­تانعان ادام­­دارعا كو­مەك قو­لىن سو­زۋ شارالارى جا­سالعان. مى­سالى, قازىر ەرىك­­­تىلەر كو­­شەلەردە قولما-قول كومەك قارا­جا­تىن جي­ناق­تاپ ءجۇر. ءبىز قانشا قارجى جينالعانىن, قايدا كەتىپ جاتقانىن بىلمەيمىز. وسىنداي كەلەڭسىزدىكتەردىڭ الدىن الۋ ءۇشىن «مەيىرىم» جوباسى ويلاستىرىلدى. بۇل جوباعا كومەككە قۇشتار ناۋقاستار تىركەلەدى. «مەيىرىم» ارقىلى كىمگە قانشا قاراجات كەرەك ەكەندىگىن, قانداي اۋرۋعا ۇشىراعانىن ءبىلىپ, قولىڭىزدان كەلگەنشە كومەك كورسەتىپ, ەلەكتروندى تۇردە قاراجات اۋدارىپ, ءارى قاراي ول قاراجاتتىڭ قانداي ەمگە جۇمسالىپ جاتقانىن قاداعالاپ وتىرۋعا بولادى, – دەدى ول.

ا. يۋسۋپوۆا «تۋريستىك پورتال» سەرۆيسى تۋرالى دا ايتىپ بەردى. پورتال جالپى تۋريستىك اقپاراتتى 3 تىلدە ۇسى­نىپ, تۋريستەردىڭ ونلاين تاپسىرىس بەرۋى­نە, تاكسي شاقىرۋىنا ىڭعايلى بولماق. اتالعان پورتالعا قالا كارتاسى مەن جول ءجۇرۋ كەستەسى ەنگىزىلگەن.

«جاقىندا عانا قالادا بيزنەس سۋپەر­مار­كەتى اشىلدى. بۇل جەردە بارلىق كاسىپكەرگە ءبىر جەردەن قىزمەت كورسەتۋ, زاڭدى تۇلعالارعا قاجەتتى ليتسەنزيا بەرۋ, تاعى باسقا دا قىزمەتتەر كورسەتىلەدى. ارنايى مامانداندىرىلعان حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارى قۇرىلدى. الدىن­دا دوستىق ەلدى مەكەنىندە عانا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعى بولاتىن. ەندى بۇل اشىل­عان ورتالىق كەزەك كۇتۋدى 30-40 پايىزعا جەڭىلدەتۋدە», دەپ تۇيىندەدى.

 شىمكەنت