كاسىپكەرلىككە تىڭ ءورىس: ەلوردالىق كاسىپورىندار مەملەكەتتەن قولداۋ الۋدا

وتكەن عاسىردا قاتەرلى ىسىك ديا­گ­نوزى قويىلسا شوشيتىن حالىق, قا­زىر بۇل اۋرۋدىڭ ەرتەرەك انىقتاسا جا­زى­لۋعا بولاتىن كادىمگى سوزىلمالى سىر­قات ەكەنىن بىلە باستاعان. سونداي-اق ۋاقىت­تى وتكىزىڭكىرەپ العاننىڭ وزىندە حالىق­ارا­لىق تاجىريبەدە ونكولوگيا­لىق ناۋ­قاس­تاردى راديكالدى ەمدەپ, ولار­دىڭ ءومىرىن ۇزارتۋدا جوعارى تەح­نو­لو­گ­يالىق ادىستەردى قولدانۋ جاق­سى ناتيجە كورسەتەتىنەن دە حاباردار بولا باستادى. وسى ىسپەتتى جاڭا تەح­نو­لو­گيا­عا نە­گىزدەلگەن ەمدەۋ جولى – «TomoTherapy HD» جاب­دىعى كومەگىمەن جاڭا زاماناۋي توموتەراپيا ءادىسى بويىنشا ون­­كو­لوگيالىق ناۋقاستاردى ەمدەۋ­گە جول اشادى.

– بۇل بىرەگەي قوندىرعى ءاربىر پا­تسيەنت­تىڭ دەرتىنە سايكەس كەلەتىن ەڭ ءدال جانە جوعارى ساپالى ساۋلەلەنۋدى جۇزەگە اسىرادى. قوندىرعى پاتسيەنتكە قاجەتتى ساۋلە دوزاسىن شىعارعان كەزدە ونىڭ بىرەگەي سپيرالدى رەجى­مى كۇردەلى, ءارى قولجەتىمدىلىگى قيىن تۇستا ورنالاسقان ىسىكتەردى ساۋلەلەندىرۋمەن قاتار, ونىڭ اسەرىنەن قورشاعان ساۋ تىندەر­دى ءتيىم­دى قورعاۋعا مۇمكىن­دىك بەرەدى. بۇل ەمدەلۋ­شىلەردىڭ ءتۇرلى ساناتتارى ءۇشىن ساۋلەلىك تەرا­­پيانى پايدالانۋدىڭ مۇم­كىن­دىگىن كەڭەيتەدى. تاياۋدا دۇنيە­جۇزىلىك ونكولوگتار كون­گرە­سى­نە قاتىسقان وتاندىق ونكو­ديس­پان­سەرلەردىڭ باسشىلارى ءبىزدىڭ ورتالىقتا بولىپ, ناۋقاستار ەمىندەگى ءتيىمدى جول رەتىندە بىز­گە پاتسيەنتتەردى جىبەرۋ قاجەت دەگەن ۇيعارىمعا كەلدى. بۇگىنگى تاڭدا 21 ادام ەمدەلۋ ۇستىندە, 9 ادام جوسپاردا تۇر, ال 18 پاتسيەنت قارا­لۋ ۇس­تىندە. ال نەگىزى قوندىرعىدان 106 ادام ەمدەلىپ شىقتى, – دەيدى «دامۋ» قورى ارقىلى 1 ملرد تەڭگە شاما­سىن­داعى قوندىرعىنى الىپ, دەرتتى جان­دارعا ءۇمىت سىيلاعان ء«ۇمىت» توموتەرا­پيا جانە يادرولىق مەديتسينا اۋرۋحانا كەشەنى» جشس-نىڭ ديرەكتورى ەرجان شاياحمەتوۆ,

ال «Digital System Servis» جشس تەلەكوممۋنيكاتسيالىق نارىقتا 2005 جىلدان باس­تاپ جۇمىس ىستەپ كەلەدى. وسى كەزەڭ ىشىندە كومپانيا ءوزىن Mitel, Aastra, Ericsson, Avaya, Cisco, Advantech Wireless جانە باسقا دا الەم­دىك جەتەك­شى تەلە­كوممۋنيكاتسيالىق جابدىق­تار­دى وندىرۋشىلەردىڭ تابىس­تى ءارى سەنىم­دى سەرىكتەسى رەتىن­دە كور­سەتە ءبىلدى. جو­بالاۋ, جەت­كىزۋ, مونتاجداۋ, كەشەندى ين­تە­­گرا­تسيا, پايدالانۋعا بەرۋ جانە سەر­­ۆيس­تىك قىزمەت كورسەتۋ, سون­داي-اق IT سا­لا­سىنداعى اۋتسور­سينگتى قامتيتىن تەلە­كوم­­مۋ­ني­كاتسيالىق جوبالاردى ازىر­لەۋ جانە ىسكە اسىرۋ بو­يىن­­شا قىزمەتتەردىڭ تولىق سپەكترىن ۇسىناتىن كومپانيا تەلە­كوممۋنيكاتسيالىق جابدىق­تار­دى ءوندىرۋ جونىندەگى زاۋىت قۇرىلىسىن جوسپارلاۋ­­دى ويلاستىرادى. بۇل جوس­پار­عا قول­داۋ كورسەتكەن نۇر-سۇل­تان قالا­سى­نىڭ اكىمدىگى 2016 جىلى «استانا – جاڭا قالا» ارنايى ەكونوميكالىق ايما­عىن­ىڭ №1 يندۋستريالدى پاركى­نىڭ اۋماعىنان تەلە­كوممۋني­كا­تسيالىق جابدىق-مودەم­دەر, كوم­مۋ­تاتورلار شىعاراتىن زاۋىت قۇ­رى­لىسىنا جەر ۋچاسكە­سىن ءبولدى. ال جوبا­نى ىسكە اسى­ر­ۋعا قاراجات كەرەك. وسى رەت­تە كومپانيا باسشىلىعى «دامۋ» قورىنىڭ استانالىق فيليالىنا جۇگ­ىنەدى. سونىمەن «Digital System Servis» جشس زاۋىت قۇرىلىسىنا قا­جەت­تى ينۆەس­تيتسيالىق ماقساتتارعا 14,25%-بەن نەسيە الادى, ونىڭ 40%-ىن مەملەكەت «بيزنەستىڭ جول كارتاسى – 2020» باعدارلاماسى شەڭ­بەرىندە سۋبسيديالايدى. ال اراداعى ايىرماشىلىقتى 5 جىل نەسيە مەرزىمىمەن كاسىپكەر تو­لەپ, كەپىلدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ جەت­­كىلىك­تى­لىكسىزدىگىنە بايلانىس­تى «دامۋ» قورى قارىز سوماسىنان 30% مول­­شە­رىن­دە كەپىلدىك بەرىپتى. سونداي-اق كوم­پا­نيا­­لار وڭدەۋشى ونەركاسىپتەگى كاسىپ­كەر­­لەر­دى قولداۋ باعدارلاماسى ايا­سىن­­دا 6%-عا وندىرىستىك ستانوكتاردى سا­تىپ الۋعا دا قارىز بەرەدى. وسىنداي ناق­تى قولداۋ ارقىلى كومپانيا 2018 جىل­دان باستاپ مودەمدەر, كوممۋتاتورلار, تەلەفون ستانسالارى سىندى تەلەكوممۋ­ني­كا­تسيالىق جابدىقتاردى وندىرۋگە كىرىستى.

1992 جىلى قۇرىلعان «ۆەستا» تىگىن سالونى جشس 25 جىل­دىڭ جۇزىندە سىرتقى كيىم, جەڭىل كيىم, اسكەري كيىم, مەك­تەپ فورماسىن تىگۋمەن اينالى­سا­دى. العاشقى اياق الىس­تارى تۋرالى سەرىكتەستىك ديرەك­تورى فاريزا شادى­جەۆا: ء«بىرىنشى جۇ­مىسى­مىز ۆەتروۆكالار (جەڭىل­دەتىلگەن كۋرتكالار), پالتو, قىس­قى كۋرتكالار مەن كوستيۋم­دەر تىگۋ بولدى. دايىن ونىم­دەرى­مىز تەز ساتىلدى. جالپى جۇرت­­شى­­لىقتان, ۇيىمداردان تاپ­­سى­­رىس الا باستادىق. جاڭا­جىل­­دىق پرەزيدەنت شىرشا­سىنا كون­تسەرتتىك كوستيۋمدەر, ور­­كەست­ر­­لىك كيىمدەر تىگىپ, تىنى­سى­­مىز كەڭەيە تۇسكەندە كۇش­تىك ق­ۇرى­­لىم­­دارى, الدىمەن قار­جى, توتەن­­شە جاعدايلار مينيستر­لىك­تەرى, سالىق كوميتەتى, ۇلتتىق قاۋىپ­­سىز­­دىك كوميتەتى جانە باسقا دا مەم­­لە­كەتتىك ۆەدومستۆولار تاپ­­سى­­رىس بەرە باستادى. كاسىپ­ورىن 1996 جىلدان باستاپ, ياعني 20 جىل­دان استام مەملەكەتتىڭ بار­لىق كۇشتىك قۇرىلىمدارى ءۇشىن اس­كەري كيىم تىگۋگە مامانداندى. قازىر وندىرىستە 50-گە جۋىق ادام, تىگىن ءىسىنىڭ ۇزدىك ما­مان­دارى مەن شەبەرلەرى جۇ­مىس ىستەيدى. «دامۋ» قورىنىڭ قول­داۋى­مەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە الىپ, ءوندىرىستى كەڭەيتۋ ماق­ساتىن­دا كاسىپورىننىڭ جاڭا عيما­­را­­تىن سالۋعا كىرىستىك. قازىر قۇرى­­لىس تامامدالۋعا جاقىن, كەلەسى ماۋ­سىمدا قازىرگىدەي 50 ەمەس, 100-150 ادامدى جۇمىسپەن قامتي­تىن ءوندىرىس ورنىن ىسكە قوسامىز», دەيدى.

«دامۋ» ارقىلى دامۋعا قول جەتكىزگەندەردىڭ ءبىرى – «كوركەم 2011» جشس. مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ قىزمەتىن كورسەتۋ سالاسىندا تاجىريبەسى بار كاسىپورىن جۇمىسىن باستاعان سوڭ ۋاقىت وتە كەلە بالاباقشاعا بالاسىن ورنالاستىرعىسى كەلەتىندەردىڭ مەسەلىن قايتا­راتىن بولدى. سەبەبى بىرەۋ-اق – ورىن جەتكىلىكسىز. سوندىقتان ەكىنشى بالاباقشا اشۋ كەرەك دەگەن ۇيعارىمعا كەلگەن ولار Bi Group قۇرىلىس كومپانياسىنان لايىقتى ورىن-جايدى تاۋىپ, «دامۋ» كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ قورىنا قولداۋ كور­سەتۋگە ءوتىنىش ءبىلدىردى. جوبانى «قازاقستان حالىق بانكى» اق دا قارجىلاندىرىپ, كومپانيا جىل­دىق 14,5%-بەن ينۆەس­تي­تسيا­لىق ماقساتتا قارىز الادى. بۇل بورىشتىڭ 40%-ىن مەملەكەت «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى شەڭبەرىندە سۋبسيديالادى, ال ايىرماشىلىقتى كاسىپكەر تولەيدى. ناتيجەسىندە 2019 جىلدىڭ 16 قاڭتارىندا جال­پى سىيىمدىلىعى 100 ادام­دىق جاڭا بالاباقشا اشىلدى. بۇدان ءارى مەملەكەتتىڭ دوتاتسياسى الىنعان بالاباقشادا بالدىرعاندار بەس مەزگىل تاماق­تانىپ, ويىندار مەن سا­باق­­تار وتكىزىلەدى. سونداي-اق بالا­قاي­لار سەر­ۋەن­دەپ, قوسىمشا ۇيىرمەلەر جۇمىسىنا قاتىسىپ, مەكتەپكە تولىق دايارلىقپەن باراتىن جاع­دايعا جەتتى. «بىزدە جۇمىس ىس­تەي­تىن ادامدار قالاداعى وزگە جەكە­ش­ەلەنگەن بالاباقشاداعى ارىپتەس­تەرىنە قاراعاندا 1,5 ەسە ارتىق جالاقى الادى» دەيدى ايجان جاق­سىگەلدينوۆا.

ءباسپاسوز تۋرى بارىسىندا 4 كاسىپ­ورىن وكىلدەرى دە «ارينە, ءبىز كۇندەلىكتى اتقاراتىن ءىسىمىزدى جال­عاستىرا بەرەتىنىمىز ايان. بى­راق ءبىر ورىندا تۇرىپ ءوسۋ, دا­مۋ قيىن. ال «دامۋ» قورى ءبىز­دىڭ تىنىسىمىزدى كەڭەيتىپ, جا­­ڭا مۇمكىندىككە جول اشتى. سول ءۇشىن مەملەكەت تاراپىنان جا­سال­عان قولداۋعا ءدان ريزامىز» دەستى.