«جاس كەلسە ىسكە» دەمەكشى, ەلىمىزدە كاسىپتىڭ كوزىن تاۋىپ, ءىسىن ورگە سۇيرەگەن جاستاردىڭ سانى جىل ساناپ ارتىپ كەلەدى. جاستار جىلىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان «ەڭبەكقور جاستار» جوباسى بويىنشا پاۆلودار وبلىسى باياناۋىل اۋدانى زاريا اۋىلدىق وكرۋگىندە تۇراتىن قادىربەك التايمەن سۇحباتتاسىپ, اشقان كاسىبىنىڭ ءمان-جايىنا قانىق بولدىق.
̶ ءوزىڭىز اينالىساتىن كاسىپتىڭ قىر-سىرىمەن تانىستىرساڭىز؟
̶ مەنىڭ 2017 جىلى اشىلعان «التاي» دەپ اتالاتىن شارۋا قوجالىعىم بار. سول جىلى ۇكىمەتتەن 30 گەكتار جەر تەلىمىن الدىم. بۇل جەرگە كەشەندى شارۋا قوجالىعىن سالدىم. 2018 جىلى 300 گەكتار جايىلىمدى جەر الدىم. بۇگىندە شارۋا قوجالىعىندا ءسۇت ونىمدەرى سونىمەن قاتار, ەت ونىمدەرىن ساتۋمەن اينالىسامىز. قازىر 50 باس سيىر باعىپ وتىرمىن. قاراماعىمدا ءبىر ساۋىنشى, ءبىر كومەكشى جۇمىس ىستەيدى. ءبىزدىڭ اۋىل قالاعا جاقىن. ءار اپتانىڭ سوڭىندا وبلىس ورتالىعىندا اۋىلشارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ جارمەنكەسى بولادى. سوعان ءوزىمىزدىڭ ءسۇت جانە ەت ونىمدەرىن اپارىپ ساتامىز.
̶ كاسىبىڭىزدە ءسۇت ونىمدەرىنەن پايدا كوبىرەك كەلە مە, الدە ەت ونىمدەرىنەن بە؟
̶ ەكەۋىنەن دە پايدا بار. اۋىلشارۋاشىلىعى جارمەنكەسىندە اكىمدىك بەلگىلەپ بەرگەن باعا بويىنشا ونىمدەرىمىزدى ساتامىز. بەكىتىلگەن مەجەدەن اسپاۋىمىز كەرەك. سوعان قاراماسقان كەتكەن شىعىندارىمىزدى اقتاپ الىپ وتىرمىز.
̶ كاسىبىڭىزدى دامىتۋ ءۇشىن قانداي مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاتىستىڭىز؟
̶ كاسىبىمدى دامىتۋ ءۇشىن «بيزنەس باستاۋ» جوباسىنا قاتىستىم. سوسىن مەملەكەتتەن 6 پايىزدىق مولشەرلەمەمەن 3 ملن تەڭگە نەسيە الدىم. جىلىنا 520 مىڭ تەڭگە تولەپ وتىرمىن. جىل سايىن بۇل مەجە ازايىپ وتىرادى. پايىزى تومەن بولعاندىقتان اسا قيىندىق تۋعىزبايدى. مەنىڭ نەسيە تولەيتىن ۋاقىتىم, مال باسى سەمىرگەن كۇز ۋاقىتىمەن تۇسپا-تۇس كەلگەندىكتەن مەن ءۇشىن قولايلى بولىپ وتىر. نەسيە الار كەزدە مەن سياقتى جاستار قاعاز جيناۋ, قۇجات تولتىرۋ كەزىندە ەش قينالعان جوق. تەك ورتا جاستاعى اعالارىمىز ءۇشىن پروبلەمالار تۋىندادى. ول كىسىلەردىڭ ىشىندە بەل ورتاسىنا كەلگەندە قولىن ءبىر-اق سىلتەگەندەرى دە بار. مەن 3 ملن تەڭگەگە 12 باس سيىر الدىم. بۇل جەردە ەسكەرەتىنى, نەسيە ارقىلى العاننان كەيىن بەلگىلى ءبىر ەرەجەلەر بار. مىسالى, مال 4 جاستان اسپاۋى كەرەك. سانى 12 باسقا تولۋى كەرەك.
̶ مەملەكەتتىك باعدارلامالارعا قاتىسۋ جاس كاسىپكەرلەر ءۇشىن قانشالىقتى ءتيىمدى؟
̶ ارينە, ءتيىمدى. ويتكەنى ەشكىمنىڭ قالتاسىندا دايىن قاراجاتى جوق. سوندىقتان 6 پايىزبەن نەسيە الۋ ارقىلى ۇتىمدى كاسىپ اشۋعا بولادى. تەك اۋىلدى جەردە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى ءتيىستى دەڭگەيدە جۇرگىزىلمەيدى. ءتىپتى جەرگىكتى اكىمدىكتە وتىرعانداردىڭ ءوزى قانداي باعدارلاما, كىم ءۇشىن ءتيىمدى ەكەنىنەن بەيحابار بولىپ شىعادى. ءتيىستى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلمەگەندىكتەن دە اۋىل تۇرعىندارى نيەت تانىتقانىمەن ساۋاتى, اقپاراتى جەتپەي جاتادى. ونسىزدا «نەسە الساڭ, قۇريسىڭ» دەگەن ويداعى حالىقتىڭ پىكىرىن وزگەرتەتىندەي ماماندار جوق. قاراپايىم مالشارۋاشىلىعىمەن اينالىسقاندارعا مەملەكەتتەن سۋبتسيديا بەرىلەتىنى تۋرالى ەشكىم بىلمەيدى. ەستىسە دە, ونى قانداي جولمەن الۋعا بولاتىنىنان حابارسىز.
̶ەكىنىڭ ءبىرى 28 جاستا كاسىپ اشا بەرمەيدى. مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىسۋ تۋرالى ويعا نە سەبەپ بولدى؟
̶ ستۋدەنت كەزدەن باستاپ كاسىپ اشۋدى جوسپارلاپ ءجۇردىم. جيعان-تەرگەن اقشاما شەتىنەن مال الىپ وتىردىم. كەيىن ناقتى شەشىم قابىلداپ كىرىسكەننەن كەيىن كولىگىمدى ساتىپ, مال الدىم. قالايدا مال باسىن كوبەيتۋدى جوسپارلادىم. «بيزنەس باستاۋدى» وتاندىق تەلەارنالارداعى جاڭالىقتاردان كوردىم. سوسىن سول تۋرالى اقپارات جيناي باستادىم. سوسىن «يگىلىك» باعدارلاماسى ارقىلى 1 اي وقىپ, سەرتيفيكات الدىق. قاجەتتى قۇجاتتاردى جينادىق. بۇعان جارتى جىلداي ۋاقىت جوعالتىم. ءبىز جاس بولعان سوڭ اياعىنا جەتكىزەمىز دەگەن ماقسات بولدى. قازىر ەش وكىنبەيمىن. كاسىبىم العا جىلجىپ كەلەدى. العا قويعان ماقسات پەن جوسپارلارىم دا بار.