جول ۇستىندە
قازاقتىڭ رۋحاني قۇبىلاسى ۇلى اباي باستاعان كوركەم ءسوز كوشىنىڭ اسا كورنەكتى وكىلى ءىلياس جانسۇگىر ۇلىنىڭ اسقار الاتاۋ توسىنەن ارقىراي اقتارىلعان اعىندى اقسۋداي الاپات اقىندىق قۋاتى ەشبىر ولشەم بىرلىگىنە سىيمايتىنداي كەڭ كەڭىستىكتى جاۋلاپ, كوز جەتپەس كوكجيەككە كوتەرىلىپ كەتكەنى – اكسيومالىق اقيقات. حالقىمىزدىڭ كەمەل ويلى كەمەڭگەرى, الەمدىك ادەبيەتتىڭ ءابىش كەكىلباەۆى سوناۋ ءبىر جىلدارى ساكەن, بەيىمبەت, ءىلياستاي ءۇش ارىستى «ارعى عاسىردا اباي مەن قۇرمانعازىعا عانا سالەم» بەرەتىن الىپ تۇلعالاردىڭ قاتارىنا قوسىپ ەدى. اۋزى دۋالى ابىزىمىزدان اسىرىپ ايتۋ كىم-كىمگە دە قيىن سوعار, ءسىرا. ايتپاقشى, ءىزباسار ءىنىسى تۇرسىنزادا ەسىمجانوۆ تالانتى تاس جارىپ تۇرعان شاعىندا:
«قازاقتىڭ ماڭدايىنا ولەڭ بىتسە,
ولەڭنىڭ ماڭدايىنا ءبىتىپ ەڭ, سەن!» دەگەن ەكەن-اۋ...
قۇدىرەتتى قۇداي قابىلەت-قارىمدى اياماي بەرگەن قالامگەر جازۋ-سىزۋ اتاۋلىنىڭ بارلىق جانرىندا وشپەس قولتاڭبا قالدىردى. ونىڭ پوەزياسى, پروزاسى, دراماتۋرگياسى, جۋرناليستيكاسى... ارقايسىسى ءوز الدىنا ءبىر توبە. جەكە-جەكە اڭگىمەنىڭ ارقاۋى. ءىلياستىڭ ءىنجۋ-مارجاندارىن ساناتكەرلىكپەن سارالاۋ باعىتىندا زەرتتەۋشى عالىمدارىمىزدىڭ اتقارار شارۋاسى ءالى باستان اسادى. وسىنداي ويلار جانسۇگىر ۇلىنىڭ 125 جىلدىق تويىنىڭ شىمىلدىعى تۇرىلگەن اقىننىڭ كىندىك قانى تامعان اقسۋ وزەنىنىڭ ساعاسىندا جاتقان, اقىن ەسىمىن يەلەنگەن اۋدان ورتالىعىنا دەيىنگى يرەلەڭ جول ۇستىندە قىزعان اڭگىمەگە ارقاۋ بولىپ ەدى. جانسۇگىروۆ كەنتىندەگى سالتاناتتى شارالاردا ىلياسقا تاعزىم ەتۋدىڭ جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلعانىنا تاعى ءبىر مارتە كوز جەتكەندەي بولدى.
توي ۇستىندە
جانسۇگىروۆ كەنتىندە اقىننىڭ 5 مەترلىك ەڭسەلى ەسكەرتكىشى ورناتىلدى. ەسكەرتكىشتىڭ شىمىلدىعى ءتۇسىرىلىپ, اقىنعا تاعزىم شارالارى اتقارىلعاننان كەيىن ءسوز العان وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆ ءدۇبىرلى تويدىڭ باستالۋىمەن بارشا قاۋىمدى قۇتتىقتادى.
– بۇگىن تۋعان جەرىنىڭ تورىنەن ءىلياس اقىنعا ارنالىپ ەڭسەلى ەسكەرتكىشى ورناتىلىپ وتىر. بۇل – ەلىنىڭ تارلان تالانتقا دەگەن قۇرمەتى, ەرەن ەرگە دەگەن تاعزىمى دەپ بىلەمىز. اقىن شىعارمالارىنان قۇلاگەردىڭ ءدۇبىرى, دالانىڭ جىرى, قوبىزدىڭ ءۇنى, دومبىرانىڭ كۇمبىرى ەسىپ تۇرادى. وسى دانالىق ءىزى, ۇلىلىق بيىگى – ۇرپاقتىڭ ويىنا قۋات, بويىنا ءنار بەرەتىن باعا جەتپەس بايلىق. بۇل ورايدا ەلباسىنىڭ «رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى الەۋمەتتىك-مادەني سالالاردىڭ تىڭ سەرپىنمەن دامۋىنا ەرەكشە ىقپال ەتىپ وتىر. مەتسەناتتاردىڭ ەكونوميكانىڭ باسقا سالالارىمەن قاتار, مادەنيەتكە قولداۋ كورسەتۋى رۋحانياتقا قىزمەت ەتكەنى دەپ تۇسىنەمىز, – دەي كەلە, وسىنداي يگى ءىستىڭ اتقارىلۋىنا مۇرىندىق بولعان مەتسەنات پەن ءمۇسىنشىنىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
ەسكەرتكىش الدىندا اقىن تويىنا جولداعان مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ پەن الماتى قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان باباقۇماروۆتىڭ قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتتارى وقىلدى. قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان جاقىپ بۇگىن الاش ارىسىنىڭ تۇعىرىنا قايتا قونعان تاريحي كۇن ەكەنىن ايتا كەلىپ, اقىنعا ولەڭ ارنادى. ال جەتىسۋلىق ارداگەر, الماتى وبلىسىنىڭ قۇرمەتتى ازاماتى, قارىمدى قايراتكەر ناۋرىز قىلىشباەۆ اقىننىڭ «جەتەرمىز بە تىلەككە» اتتى ولەڭىن تاعدىرىمەن ۇشتاستىرا وتىرىپ وقىپ, مۇراسىنىڭ ماڭگىلىك ەكەنىن اتاپ ءوتتى. وسى جيىنعا قىزىلجار ولكەسىنەن ارنايى كەلگەن بەيىمبەت ءمايليننىڭ نەمەرەسى دامەن ابىلقاسىمقىزى دا ءسوز الىپ, كەزەك-كەزەگىمەن تۇتقىندالىپ كەتكەن ءۇش ارىستىڭ ارتىندا قالعان جۇبايلارىنىڭ ءبىر-ءبىرىنىڭ بالالارىنا قالاي قامقورلىق تانىتقانى, قيىن ساتتەردە ءبىر-بىرىنە سۇيەۋ, دەمەۋ بولا بىلگەنى تۋرالى اسەرلى ەستەلىكتەرىمەن ءبولىستى.
ورتالىق الاڭعا قويىلعان ءىلياس جانسۇگىروۆ ەسكەرتكىشىنىڭ اۆتورى ءمۇسىنشى, قازاقستان سۋرەتشىلەر وداعىنىڭ مۇشەسى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ۇزدىگى قازبەك دۋلاتوۆ ەكەن. ەسكەرتكىشتى جاساۋعا كەتكەن شىعىندى وسى وڭىردەن شىققان كاسىپكەرلەر كوتەرىپ الىپتى. ءىستىڭ باسىندا بەلگىلى مەتسەنات, گاز شارۋاشىلىعى قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى مولديار نۇرباەۆ ءجۇردى. ەل ازاماتتارىنا جەتىسۋلىق اعايىن عانا ەمەس, قازاقتىڭ قالام ۇستاعان زيالى قاۋىمى دا ءدان ريزا بولىپ, العىستارىن جاۋدىردى.
بۇدان ءارى توي جانسۇگىروۆ كەنتىندەگى ورتالىق ستاديوندا تەاترلاندىرىلعان شارامەن جالعاستى. مەرەيتوي اياسىندا اقىننىڭ «قۇلاگەر» شىعارماسى بەلگىلى رەجيسسەر, قر ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, پروفەسسور ساۋلەبەك اسىلحان ۇلىنىڭ ستسەناريىمەن دايىندالىپ, رەجيسسەرلىگىمەن ساحنالاندى. وسى كۇنى سپورتسۇيەر جاستار كوكپاردىڭ كورىگىن قىزدىردى. اقىننىڭ ارۋاعىنا ارناپ اس بەرىلدى. اقسۋ حالىق تەاترىنىڭ ساحنالاۋىمەن «دالا داستانى» سپەكتاكلى قويىلدى.
وي ۇستىندە
قاسيەتتى اقسۋ توپىراعىنان باستاۋ الىپ, الاتاۋ سىلەمدەرىنىڭ ەتەگىندە دۇبىرلەگەن اۋقىمدى توي سالتاناتى ەرتەڭىندە الماتى وبلىسىنىڭ ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنداعى عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيامەن جالعاسىن تاپتى. ء«وز ەلى ءوز ەرلەرىن ەسكەرمەسە, ەل تەگى قايدان السىن كەمەڭگەردى» اتتى تاقىرىپپەن ۇيىمداستىرىلعان كونفەرەنتسيا تىزگىنىن بەلگىلى اقىن, قازاقستان جازۋشىلار وداعى باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى, مەملەكەتتىك «دارىن» جاستار سىيلىعىنىڭ يەگەرى اقبەرەن ەلگەزەك ۇستادى. ونىڭ ايتۋىنشا, اقىن مەرەيتويىنىڭ قازاقستان جازۋشىلار وداعى ءۇشىن ماڭىزى زور. سەبەبى العاش قازاقستان جازۋشىلار وداعىن قۇرۋ جونىندەگى باستامانى ءى.جانسۇگىروۆ ءوزى كوتەرىپ, 85 جىلدىق تاريحى بار وداقتىڭ العاشقى توراعاسى دا ءوزى بولدى. سوندىقتان بولار قازاقتىڭ اقىندىعىنىڭ اسقار شىڭىنا بالاناتىن اقيىق اقىننىڭ مەرەيتويىنا ادەبيەتتىڭ اسىل پارىزىن ارقالاپ, سول تاريحي ساباقتاستىقتى جالعاپ كەلە جاتقان بۇگىنگى جازۋشىلار وداعىنىڭ باسشىلىعى تۇتاسىمەن كەلىپ توبە كورسەتتى دەسە دە بولعانداي.
تاعدىرى سور زامانعا تۋرا كەلىپ, ءومىرى ازاپپەن اياقتالعان جانسۇگىروۆتىڭ جاڭا داۋىردەگى رۋحاني عۇمىرى كەز كەلگەن قالامگەر قىزىعاتىنداي تاعىلىمى مول باياندى ىستەرمەن جالعاسىن تاپتى. ال ءىلياستىڭ ادەبي مۇرالارىن ناسيحاتتاۋ ءىسى ىلكى ءسات تولاستاعان ەمەس. وبلىس اكىمى اماندىق باتالوۆتىڭ قولداۋىمەن ءى.جانسۇگىروۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان 20 تومدىق جيناق پەن قاجەت انداستىڭ «قازاق جۋرناليستيكاسىنىڭ جامپوزى» اتتى كىتابى تويعا تارتۋ رەتىندە ۇسىنىلدى. تويدا كەسىلگەن كىتاپتىڭ تۇساۋى بولەك. تۇركسوي حالىقارالىق ۇيىمىنىڭ باستاماسىمەن جارىققا شىققان ء«ۇش ارىس» كىتابى اقىننىڭ ءدال تۋعان جەرىندە, ۇلان-اسىر توي ۇستىندە تانىستىرىلۋىنىڭ عانيبەتىن قاتىسقاندار عانا سەزىنە الدى. «استانا, الاتاۋدان ساڭقىلداسام, جەتپەي مە جەر جۇزىنە جاڭعىرىعىم» دەپ ءوزى جىرلاعانداي, اقىننىڭ ءۇنى راسىندا دا الەم كەڭىستىگىنە كەڭىنەن تارالىپ كەلەدى. ءوز زامانىنان وزىپ تۋعان اقىن ولەڭدەرىنىڭ شەكسپير تىلىنە اۋدارىلىپ, لوندوندا جارىق كورۋى, «قۇلاگەردىڭ» نەمىس تىلىندە سويلەپ, گەتە ەلىنىڭ باسپاسىندا باسىلىپ, گەرمانيا جۇرتىن تامسانتقانى – وسىعان دالەل. ويعا قانات, سەزىمگە ءنار بەرەتىن, ەشقاشان ەسكىرمەيتىن ماڭگى جاس ءىلياس پوەزياسى مەن شىعارماشىلىق الەمىنە شولۋ جاساعان عىلىمي ماڭىزى زور جيىندى الماتى وبلىسىنىڭ اكىمى اماندىق باتالوۆ اشىپ, مەرەيتويعا بايلانىستى اتقارىلعان شارۋالاردىڭ بىرسىپىراسىمەن تانىستىرىپ ءوتتى. اقىننىڭ مۇرالارىن جيناقتاپ, ادەبي اينالىمعا ەنگىزۋ ءۇشىن ءىلياس جۇرگەن ىزبەنەن ارنايى ەكسپەديتسيا جاساقتاپ, رەسەيدىڭ بىرنەشە قالالارىنا زەرتتەۋشىلەر اتتاندىرۋدى وبلىس اكىمدىگى ءوز موينىنا الىپ, ۇلكەن قولداۋ كورسەتتى. ناتيجەسىندە ءىلياستىڭ بۇرىن وقىرمانعا بەيمالىم بولىپ كەلگەن 18 كىتابى ەلگە جەتكىزىلدى.
اقىننىڭ شىعارماشىلىق الەمىنە ارنالعان عىلىمي كونفەرەنتسيا سالماقتى ءسوز مايەگى اعىتىلعان ەركىن فورماتتاعى ماعىناسى تەرەڭ جيىن بولدى. قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ باسقارما توراعاسى, اقىن ۇلىقبەك ەسداۋلەت ءىلياس مۇراسىن زەرتتەۋشىلەر ەڭبەگىنە توقتالدى. توراعانىڭ ايتۋىنشا, ءىلياستانۋشىلاردىڭ كوپشىلىگى دۇنيەدەن ءوتىپ كەتكەن. بۋىرقانىپ كەلگەن عاسىردىڭ قىم-قۋىت, قيىندىققا تولى العاشقى كەزەڭىندە قىرىق ءتورت جىل عانا ءومىر ءسۇرىپ, 40-تان استام كىتاپ شىعارىپ كەتكەن دارىننىڭ امبەباپ ەڭبەگىن بيىك باعالاي تۇرىپ, ادەبيەتتەگى ءىلياس قالىپتاستىرعان پوەتيكالىق مەكتەپتىڭ كەيىنگى بۋىنعا تيگىزگەن ىقپالى تۋرالى باياندادى. كەڭ قۇلاشتى, ءور مىنەزدى پوەزيانى ابايدان كەيىن ورىستەتىپ اكەتكەن قۇلاگەر اقىننىڭ ارىنى تالاي اقىننىڭ تىنىسىن اشقانىن اتاپ ءوتتى. عافۋ قايىربەكوۆ, ادىلبەك ءابايدىلدانوۆ, مۇقاعالي ماقاتاەۆ, جۇماتاي جاقىپباەۆ, نەسىپبەك ايت ۇلى سياقتى ارناسىنا سىيماي, تاسىپ-توگىلىپ جىرلايتىن داۋىلپاز اقىنداردىڭ ولەڭدەرىندەگى ءىلياس ورنەگىن جىرسۇيەر قاۋىمنىڭ جازباي تانيتىنىن ايتتى. الداعى قاراشا ايىنا جوسپارلانىپ وتىرعان قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ 85 جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ ءوتۋ بارىسىندا ء«ۇش ارىس. ءۇش بايتەرەك» دەگەن اتپەن ۇلت قالامگەرلەرىنىڭ ۇيىمىن قۇرىپ بەرگەن ساكەن, ءىلياس, بەيىمبەتتىڭ 125 جىلدىعىنىڭ قاتار تويلاناتىنىنان كوپشىلىكتى حاباردار ەتتى. «ۇلتتىڭ مۇددەسىنە كەرەكتى شارۋامەن اينالىسىپ, داڭعىل جول سالىپ, ۇلت, مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسۋ تاجىريبەسىن جاساپ بەرىپ, تاۋەلسىزدىكتى جاقىنداتىپ بەرىپ كەتكەن بۇلاردىڭ ارقايسىسى قازاق حالقىمەن تۇتاسىپ كەتتى» دەدى وداق توراعاسى.
كونفەرەنتسيانىڭ ء«ىلياس – قۇلاگەر اقىن» اتتى باس بايانداماسىن اقىن, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, جازۋشىلار وداعى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى باۋىرجان جاقىپ جاسادى. سان جاعىنان عانا ەمەس, ساپا جاعىنان دا سالماقتانىپ, جىل وتكەن سايىن تەرەڭدەگەن اقىن شىعارماشىلىعىنىڭ كوركەمدىك ەرەكشەلىگىنە تەرەڭنەن تالداۋ جاسادى. ۇلتتىق تانىممەن تامىرلاس, قازاقى قۇنارعا باي ءىلياس ولەڭدەرىندەگى عاجايىپ تەڭەۋلەر, الليتەراتسيا, اسسونانس, گيپەربولا سياقتى توگىلىپ, قۇيىلىپ تۇسەتىن كوركەمدىك ادىستەردىڭ كۇنى بۇگىنگە دەيىن ەسكىرمەۋ سىرىنا بويلادى.
اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنان كەلگەن فيلولوگ عالىمدار نۇرداۋلەت اقىش پەن سەرىكقازى قوراباي تارقاتقان تاقىرىپتار دا بۇگىنگى ءىلياستانۋ عىلىمىنداعى سونى ىزدەنىستەر. ۇلتشىلدىق ۇرانىمەن ءبىراز شۋماقتارى قىسقارتۋعا ۇشىراعان «دالا» پوەماسىنىڭ توڭىرەگىندەگى الپىس جىل بويى ايتىلماي كەلە جاتقان اقيقاتتىڭ قۇپياسى وسى كونفەرەنتسيا ۇستىندە اشىلعانى قاتىسۋشىلار ءۇشىن قىزىقتى قابىلداندى.
ءىلياس اقتالىپ, «جارىق دۇنيەگە شىققان» العاشقى جىلدارى لىقسىپ كەۋدەگە قۇيىلعان سەزىم مەن قۋانىشتىڭ اسەرىنەن جىر ارناپ, ءبىرىنشى بولىپ ونى جىر قۇلاگەرىنە تەڭەگەن, قازاق ادەبيەتىنىڭ «قابىرعاتالى» اتانعان ادۋىندى اقىن تۇرسىنزادا ەسىمجاننىڭ توي ورتاسىندا وتىرۋى كوپشىلىكتىڭ كوڭىلىن تولقىتتى.
«الدىمدا قۇلاگەردەي بۇكىل ەڭسەڭ,
تۇراتىن جىر بايگەسىن كۇتىپ وڭشەڭ.
قازاقتىڭ ماڭدايىنا ولەڭ بىتسە,
ولەڭنىڭ ماڭدايىنا ءبىتىپ ەڭ سەن!» دەپ باستالاتىن ايگىلى ولەڭىن ادەبيەتتەگى ىعاي مەن سىعايدىڭ الدىندا تۇرىپ وقىعاننان-اق اقىندىعى مويىندالعان تۇرسىنزادا اقىن اراعا جارتى عاسىردان استام ۋاقىت سالىپ جىرىن قايىرا وقىپ بەردى. كىرپياز ع.مۇسىرەپوۆتىڭ ءوزى «دۇنيەگە جاڭادان اقىن كەلدى» دەپ قول سوعىپ, ارقاسىنان قاققان اقىن تالانتىنىڭ ولشەمىن ءار تىڭدارمان ارقا-باسى شىمىرلاي شىن سەزىندى. كونفەرەنتسيا مودەراتورلارىنىڭ ءبىرى, بەلگىلى تەلەجۋرناليست نۇرتىلەۋ يمانعالي ۇلى ءسوز سويلەپ, بايانداما جاساعان قادىرلى مەيمانداردىڭ كەۋدەسىنە ءى.جانسۇگىروۆتىڭ مەرەيتويىنا ارنايى شىعارىلعان «قۇلاگەر» توسبەلگىسىن قادادى.
سونداي-اق مەرەيتوي اياسىندا رەسپۋبليكالىق جازبا اقىندار ءمۇشايراسى ۇيىمداستىرىلىپ, كونفەرەنتسيا جۇمىسىنىڭ بارىسىندا جىر بايگەسىنىڭ قورىتىندىسى جاريالاندى. بەلگىلى اقىن بولات ۇسەنباەۆ, الپامىس فايزوللا, قوزىباي قۇرمان, التىنشاپاق حاۋتاي, باتىرحان سارسەنحان, مۇحتار كۇمىسبەك, جانگەلدى نەمەرەباي سىندى اقىندار ءمۇشايرا جەڭىمپازدارى بولىپ تانىلسا, 1 ورىن بەلگىلى اقىن سەرىك اقسۇڭقار ۇلىنا بەرىلدى, ال باس جۇلدەنى بايبوتا قوشىم-نوعاي يەلەندى. وعان 500 مىڭ تەڭگە اقشالاي سىيلىق تابىستالدى.
ء تۇيىن
سونىمەن ءىلياستاي اسىلىمىزدى ارداقتاعان تاعى ءبىر توي ءوتتى. كەم-كەتىگى بولسا كەشىرىمدى. جالپى, بۇل توي اتتى مەن توندىنىڭ باسىن قوسقان دۋماندى شارادان گورى, ەلدى اقىل مەن بىرلىككە ۇندەگەن, رۋحانيات الەمىنەن سۋسىنداۋعا شاقىرعان تاعىلىمدى شارا بولدى. باستى ماقساتى تۇلپار تەكتى اقىننىڭ 125 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ بولعانىمەن, قازىرگى اقىن تۋعان ءوڭىردى جايلاپ وتىرعان ەلدىڭ ەڭسەسىن ءبىر كوتەرىپ, جەلپىندىرىپ تاستاعان ماعىنالى ساتتەرىمەن ەستە قالارى انىق. اقىن تويىنىڭ تۋعان جەرىنەن باستاۋ الۋى ەل ىشىندەگى بىرقاتار شارۋالاردىڭ وڭىنان شەشىلۋىنە دە ىقپال ەتىپتى. ءىلياستىڭ 125 جىلدىعى اتاپ وتىلەدى دەگەننەن بەرى اقسۋ اۋدانىندا ىشكى جولداردى جوندەۋ, كوشەلەردى جارىقتاندىرۋ قولعا الىنىپ, اقىن تۋعان ويتوعان اۋىلىنداعى الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ كۇردەلى جوندەۋىنە قارجى ءبولىنىپ, اۋىل تۇلەپ قالىپتى. اۋىلدان شىققان اتىمتاي جومارت كاسىپكەرلەر دە ءوز ولكەسىن گۇلدەندىرۋگە تەر توگىپتى. جۇرت مەتسەنات احات ءباحانشينوۆتىڭ تۋعان اۋىلىنا دەگەن قامقورلىعىن اۋزىنان تاستاماي ايتىپ وتىردى. ء«ىلياس اتامىزدىڭ قازاق ولەڭىنە قوسقان ۇلەسى ماڭگىلىككە جاڭعىرىپ تۇراتىنىنداي, اتىمەن, اتاعىمەن, ارۋاعىمەن تۋعان ەلىنە دە سۇيەۋشى, دانەكەر بولا بەرەدى. مۇنى ارىندى اقسۋدىڭ بويىن جايلاعان جەرلەستەرى انىق سەزىنەدى. بيىلدىڭ وزىندە توي قامىمەن بىرقاتار جۇمىس ىستەلدى. بۇل جۇمىستىڭ ناتيجەسى قالادى. جاڭعىرعان اۋىل كەيىنگى ۇرپاقتىڭ يگىلىگىنە قىزەت ەتەدى. بىزگە ءىلياستىڭ كىندىك قانى تامعان اۋىلدا تۋىپ, قىزمەت ىستەۋ ماقتانىش سەزىمىمەن قاتار زور جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەيدى. قاشاندا تاس تۇسكەن جەرىنە اۋىر عوي...» دەدى شاي ۇستىندەگى اڭگىمەدە ارداگەر ۇستاز جۇمابيكە قاسىمجانوۆا. ول كىسىنىڭ ءسوزىن ءىلىپ اكەتكەن ءىلياس جانسۇگىروۆ اتىنداعى مەكتەپتە ۇزاق جىل شاكىرت تاربيەلەگەن ۇلاعاتتى ۇستاز, اقىننىڭ جاقىن تۋىسى وراش كاپپاەۆا وسكەلەڭ ۇرپاق بويىنداعى ءىلياس جىرىنا دەگەن ەرەكشە ىقىلاس وتى ەش سۋىماعانىن ايتادى. جىردىڭ ماڭگىلىككە جول سالۋى وسى جاس بۋىننىڭ اقىنعا, ولەڭگە دەگەن قۇرمەتى مەن ماحابباتىنىڭ ارقاسىندا ەكەنى انىق تا.
...شاي داستارحانى جيىلىپ ۇلگەرمەستەن ءبىر توپ جۋرناليست اقىننىڭ تۋعان اۋىلى – ويتوعانعا ات باسىن بۇردىق. ىرگەسىن قۇم كومگەن شاعىن اۋىلعا باستاعان قارا جول... ءىلياستى قازاق ەلىنىڭ بولاشاعىنا قىزمەت ەتۋگە جەتەلەگەن داڭعىل ىسپەتتى. ويتوعاننىڭ ەسكى اتاۋى جاڭالىق بولىپتى. تاعدىردىڭ ءبىر ءساتى عوي, وسى جاڭالىقتان باستالعان جارقىن عۇمىر يەسىنىڭ اقتىق دەمى الماتىنىڭ ىرگەسىندەگى جاڭالىق اۋىلىندا ۇزىلگەنى ءمالىم. قىزىل تەرروردىڭ قۇربانى بولعان اقىننىڭ مۇردەسى سول توپىراقتى, قازاقتىڭ ءبۇتىن ءبىر زيالى بۋىنىنىڭ قورىمىنا اينالعان جەردى جامىلىپ جاتىر دەيدى. ويتوعاندا كورگەنىمىزدى, سەزىنگەنىمىزدى بولەك تاقىرىپتىڭ ەنشىسى ەتۋدى ۇيعاردىق.
جالپى, جەتىسۋدا وتكەن ءسوز سالتاناتى ۇرپاق ساناسىن تۇلەتىپ, ەل ءىشىن رۋحاني جاڭعىرتقان تاعىلىمدى توي رەتىندە تاريحقا ەندى. ۇزاعىنان بولعاي!
تالعات باتىرحان,
ايگۇل احانبايقىزى,
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى وبلىسى