مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋى قوعامدىق سالاداعى ءبىرسىپىرا كوكەيكەستى ماسەلەلەردى قوزعادى. ساياسي تۇراقتىلىق, ەكونوميكالىق دامۋ, ازاماتتىق قۇقىقتى جەتىلدىرۋ سەكىلدى ۇلىستىق باعىتتارمەن قاتار الەۋمەتتىك, بۇقارالىق سالانىڭ دا قوردالانعان تۇيتكىلدەرىن جان-جاقتى قامتىدى. ونىڭ ىشىندە ۇلتتىق رۋحانيات پەن مادەنيەت جولىنداعى ءتۇيىنى شيەلەنگەن ماسەلەلەردى شەشۋدىڭ زاماناۋي قارەكەتتەرىن باتىل تۇردە اشىپ كورسەتۋى ەلدىڭ ىستىق ىقىلاسىنا يە بولدى.
وسىلاردىڭ ىشىندەگى اسا ماڭىزدىسى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى توڭىرەگىندەگى كەسىمدى پىكىرلەر بولدى. قازاق ءتىلىنىڭ قوعامداعى قولدانىسى كۇن ساناپ ءوسىپ كەلەدى. دەسەك تە الەۋمەتتىك قىزمەتتىڭ باسىم كوپشىلىگى ورىس تىلىندە ەكەنى كىسىدەن جاسىراتىن سىر بولۋدان قالعان. ءسوز جوق, بۇل جاعداي وسكەلەڭ ۇرپاققا يگى اسەر بەرمەيدى. سوندىقتان انا ءتىلىمىزدى اۋەلى ساقتاۋ, سوسىن وركەندەتۋ شارالارىن شۇعىل قولعا الۋىمىز كەرەك.
جالپى ءبىلىم مەن عىلىم احۋالى دا ەڭ وزەكتى تاقىرىپ. الەم روبوتتەحنيكادان ءوتىپ, جاساندى ينتەللەكت سالاسىن وندىرىسكە ەنگىزىپ جاتقان كەزدە ءبىزدىڭ ءبىلىم مەن عىلىم قاعازباستىلىقپەن, اسىرە فلەشموبپەن اۋەز بولىپ كەتكەنى بەلگىلى. زامان كەرۋەنى قازاقتان مەكتەپتەن باستاپ ۋنيۆەرسيتەتكە دەيىنگى كاسىبي بىلىكتىلىكتى ءداۋىر تالاپتارىنا ساي قايتا تۇلەتۋدى (قايتا رەفورمالاۋدى ەمەس) تالاپ ەتەدى. قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى بۇل سالاداعى ماقساتتاردىڭ داڭعىل جولدارىن ناقتى ايتتى. مۇعالىم بەدەلى, ۇستازدار قاۋىمىنىڭ جالاقىسىنىڭ ءوسىرىلۋى تۋرالى دا ءسوز قوزعالدى. وسىلاردى قورىتا كەلگەندە, پرەزيدەنت جولداۋىنىڭ اعارتۋ سالاسىنا ۇلكەن سەرپىلىس اكەلەتىنىنە سەنىمىمىز مول.
مادەنيەت – ۇلت ۇستىنى, ۇلتتىڭ الەم الدىنداعى ديدارى تەك ونىڭ مادەنيەتى ارقىلى جارقىن بولاتىنى بەلگىلى. بۇل سالاداعى اتقارىلىپ جاتقان ۇلان-عايىر جۇمىستاردى تىزبەكتەپ ايتا بەرۋگە بولادى. ەگەر الەم وركەنيەتى قازاق دەگەن ەلدى تانىپ, ۇلتىمىزدىڭ قادىر-قاسيەتىن باعالاپ جاتسا, سول يگىلىكتىڭ ءبىر مىسقال ۇلەسى مادەنيەت سالاسىنداعى تۇلعالاردىڭ جانكەشتى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا دەپ ايتا الامىز. البەتتە, وركەنيەتكە بەت العان ەلدە توككەن تەرگە لايىق قۇرمەت تە بولسا كەرەك-ءتى. وسى ماسەلەنى ءدوپ باسقان پرەزيدەنت مادەنيەت سالاسىنداعى قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەكاقىسىن كوتەرۋدى ۇسىندى.
ءال-فارابيدىڭ 1150 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ, اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ 175 جىلدىعىن تويلاۋ جونىندەگى ۇسىنىستار دا كوڭىل قۋانتادى. «الەمنىڭ ەكىنشى ۇستازى» اتانعان ءابۋناسىر بابامىزدىڭ ادامزاتقا ورتاق بارشا عىلىمنىڭ نەگىزىن قالاعانى ءبىزدىڭ ۇرپاقتىڭ ماڭگىلىك ماقتانىشى بولۋى كەرەك. وسى كۇنى جالپى مۋزىكا تەورياسىنىڭ, تاڭبالى نوتا جۇيەسىنىڭ نەگىزىن ءال-فارابي بابامىز جاساعانىن زيالى ورتا دا ەسكەرە بەرمەيدى. سوندىقتان الەم حالىقتارىنىڭ مۋزىكالىق ساۋات سالاسىنداعى جەتىستىكتەرىن ەكشەيتىندەي ۇلكەن عىلىمي قۇرىلتاي ۇلى دالامىزدىڭ تورىندە بولسا جاراسار ەدى. وتىراردان شىعىپ ۇرىمعا دەيىن داڭقى شىققان بابامىزدىڭ ءومىرى تۋرالى كوركەم فيلم ءتۇسىرۋ كەرەك شىعار.
اباي قۇنانباي ۇلى مەرەيتويى بارىسىندا كورنەكى عىلىمي ەڭبەكتەر, ەنتسيكلوپەديالىق جۇمىستار, مۋزىكالىق-انتولوگيالىق جيناقتار شىعادى دەپ سەنەمىز. ەگەر اباي مۇراسىن الەمگە تانىستىرا الاتىنداي كوپتىلدى-كەشەندى ەڭبەكتەر جوسپارلاناتىن بولسا, ۇتارىمىز كوپ بولار ەدى.
پرەزيدەنتىمىز وسى شارالاردى وتكىزۋ بارىسىندا مەيلىنشە ورەلى ەڭبەك جاساۋعا, ءىس-شارالاردىڭ عىلىمي تاعىلىمدىق ماڭىزىنا باسا ءمان بەرۋگە شاقىردى. سونىمەن قاتار استا-توك ىسىراپتان تىيىلۋىمىز كەرەك ەكەنىن دە ەسكەرتتى. اباي اتامىز ايتقانداي «مال شاشپاق» ماقتاننان اۋلاق بولىپ, بولاشاق ءۇشىن ابىرويلى ءىس اتقاراتىن كەز ەندى كەلدى.
جانعالي ءجۇزباي,
كۇيشى