«اۋىل – ەل بەسىگى». بۇل مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا ايتقان تاپسىرماسى بويىنشا باستاۋ العان مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ اتى عانا ەمەس, حالقىمىزدىڭ ساناسىندا قالىپتاسىپ, جۇرەگىندەگى قاشاننان بەرگى تۇسىنىك. قازاقتىڭ داناسى دا, داراسى دا اۋىلدا تۋدى, قوزى باعىپ, تاي ءمىنىپ, اساۋدى باس ءبىلدىرىپ, جەلمەن جارىسىپ ءوستى.
يندۋستريا قانشا دامىپ, قالالار وسكەنىمەن, وتكەن عاسىردا بي-اعا – بەيىمبەت مايلين ايتقان «گۇلدەنسە اۋىل – گۇلدەنەمىز ءبارىمىز!» دەگەن ءسوزدىڭ ءمانى دە, ماڭىزى دا ارتپاسا كەمىگەن جوق. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارى جوسپارلى ەكونوميكانىڭ ورنىنا نارىقتىڭ كەلۋىنە بايلانىستى ورىن العان قيىندىقتار ءزىل باتپان سالماعىن الدىمەن اۋىل شارۋاشىلىعىنا, ودان اۋىلعا سالدى. سودان كەيىنگى كورىنىستەر جۇرتشىلىقتىڭ كوز الدىندا. ۇلتتىق ءداستۇر مەن انا ءتىلىمىزدىڭ قاسيەتتى وشاعى, قاينار بۇلاعىنداي بولعان اۋىلدان وسى كۇنگە دەيىن كوش توقتاعان جوق. جىل سايىن وبلىس كارتاسىنان بىرنەشە اۋىل سىزىلىپ تاستالادى. وتىز جىلعا جۋىق بويى توزباسا تولىقپاعان اۋىلدى كوتەرۋدى پرەزيدەنت جولداۋىندا باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ەتىپ اتادى. وندا اۋىل تۇرمىسىن تۇزەتپەي, اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋ دا مۇمكىن ەمەستىگى ايتىلدى. راسىندا, ءجۇزىن جەل قاعىپ, ماڭدايىن كۇن جەپ مال باعاتىن, ەگىن ەگەتىن مالشى مەن ديقاننىڭ تۇرمىسى وڭالماي, جۇمىسىندا قانداي بەرەكە بولماق؟ كوپتەگەن ەلدى مەكەندە تەك جاستار عانا ەمەس, جۇمىس جاسىنداعى ادامداردىڭ تۇراقتاماي, ءتىپتى اۋىل شارۋاشىلىعى كاسىپورىندارىندا جۇمىسشى ماماننىڭ تاپشىلىعى بىلىنە باستاعانى دا بەكەر ەمەس. اۋىلداردىڭ بارلىعىندا دەرلىك الەۋمەتتىك-مادەني نىساندار جوندەۋ جۇمىسىن قاجەت ەتەدى. اۋدان مەن قالا اكىمدەرىمەن, باسقارمالار باسشىلارىمەن وتكىزگەن سەلەكتورلىق ماجىلىستە وبلىس اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ وڭىردە ونداي نىسانداردىڭ ۇزىن سانى ەكى مىڭداي بولاتىنىن ايتتى. قوستاناي وبلىسىندا قازىر 548 ەلدى مەكەن بولسا, جىل اياعىنا دەيىن 521-ءى قالاتىن ءتۇرى بار. 253 اۋىلدىڭ بولاشاعى ايقىن دەسە, قالعان 268 اۋىلدىڭ كوركى دە, قۋاتى دا كوڭىلگە اسا توق ەمەس, بىراق قۋسىرىلسا دا ازىرگە تۇر.
جولداۋدان كەيىن, وبلىستا وسى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسى بويىنشا جۇمىس باستالىپ كەتتى. قازىر فەدوروۆ, سارىكول, قاراسۋ, مەڭدىعارا, اۋليەكول اۋداندارى وسى باعدارلاماعا قاتىسىپ, ولاردا 46 الەۋمەتتىك مادەني نىسان, ياعني بالاباقشا, مەكتەپ, ينتەرنات, كىتاپحانا, مادەنيەت سارايلارى, ستاديون, اۋرۋحانا مەن ەمحانالاردى كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى قولعا الىنعان. جوندەۋ جۇمىستارىنا اۋىل ىشىندەگى جولدار دا كىرەدى. ولار ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 2,3 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن بولاتىن. بۇگىن بارلىق بولىنگەن وسى قارجىنىڭ 35 پايىزى يگەرىلدى. اسىرەسە, كۇن سۋىماي ءبىرىنشى كەزەكتەگى قاجەتتى نىسانداردىڭ جۇمىسىن اياقتاۋ مىندەت بولىپ وتىر.
– قاراسۋ مەن سارىكول اۋداندارىنداعى مەكتەپتەردىڭ, مەڭدىعارا اۋدانىنداعى كلۋبتىڭ جوندەۋ جۇمىسى شابانداپ تۇر. باستاعان سوڭ, ولاردى كۇزدىڭ قۇبىلمالى كۇنى كۇتپەيدى, تەزىرەك ءبىتىرۋ كەرەكتىگى بىلىنەدى. اتالعان اۋدانداردا قارجى يگەرۋ 25 پايىزدان اسپايدى, – دەيدى وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتى باعدارلاۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى گۇلبارام مۇساعازينا.
اۋىلدى كوركەيتۋگە باعىتتالعان وسى باعدارلاما اياسىندا جۇمىسى ىركىلمەي جۇرگىزىلسە, كوپ ءىس تىندىرىلىپ قالارى بەسەنەدەن بەلگىلى. ءوڭىر باسشىسى ارحيمەد مۇۇحامبەتوۆ اۋدان اكىمدەرىنە مۇنداي كەلەلى ءىستى تەك بيۋدجەت قارجىسىنا قاراتىپ قويماي, جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى دە جۇمىلدىرۋ كەرەكتىگىن ايتتى. ەڭ الدىمەن جوندەۋ نىساناسىنا اۋدان ورتالىقتارى الىنادى, سوسىن بولاشاعى بار ءىرى اۋىلداردا جۇمىس جالعاسىن تابادى.
وڭىردە الداعى جىلى «اۋىل – ەل بەسىگى» باعدارلاماسىنىڭ قادامى كەڭەيە تۇسەتىن بولادى. الدىن الا انىقتالعانداي, 2020 جىلى وبلىستا دەنيسوۆ, قامىستى, قارابالىق, ناۋىرزىم, ۇزىنكول, التىنسارين اۋداندارىنىڭ ورتالىقتارى مەن توبىل ستانساسى سەكىلدى جەتى ءىرى ەلدىمەكەندە وسى باعدارلاما اياسىندا جۇمىس قىزادى. سوعان وراي وعان بولىنەتىن قارجى دا ەسەلەنە تۇسەرى ءمالىم. بۇل اۋدانداردىڭ بارلىعى دا وبلىس ورتالىعىنان شالعايدا جاتىر. توزىعى جەتكەن الەۋمەتتىك-مادەني نىساندار جوندەۋ جۇمىسىن قاجەت ەتىپ, كۇتىپ تۇر. سونىمەن قاتار وزگە باعدارلامالار بويىنشا اۋىلدارعا اۋىز سۋ, كوگىلدىر وتىن دا جاقىنداي تۇسەدى. قازىر وبلىستا بىرنەشە اۋىل اۋىز سۋدى اشىق سۋ ايدىندارىنان ىشەدى. وبلىس اكىمى باعدارلاما جۇمىسىنىڭ شيراتىلۋى ءۇشىن اۋدان اكىمدەرىنەن تەز ارادا ناقتى جۇمىستار كەستەسىن جاساۋدى تالاپ ەتتى. باعدارلامانىڭ باستالۋىندا ازداعان وسىنداي كەدىر-بۇدىر ىركىلىستەر بولعانىمەن, ونىڭ اۋىلدى كوركەيتۋگە, جاڭا لەپ اكەلۋىنە دەگەن جۇرتتىڭ ءۇمىتى ۇلكەن.
قوستاناي