سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىقتارى الماتى وبلىسىنداعى اگرارلىق سالانىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرىپ وتىر. كوكتەمگى ەگىس پەن كۇزگى جيىن-تەرىن كەزىندە شارۋاعا شىن جاناشىر بولىپ, ناقتى كومەك كورسەتەتىن وسى ورتالىقتارعا ءوڭىر ديقاندارى ءدان ريزا. ويتكەنى مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا شارۋالار جىل سايىن اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ كولەمىن ۇلعايتىپ, ءونىم ءوندىرۋ كولەمىن ارتتىرۋدا.
مەملەكەتتىك قولداۋدى ناقتى ىسپەن ۇشتاستىرعاندار قاتارىندا «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ قولداۋىمەن قۇرىلعان سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىقتارى بار. بۇگىندە بۇل ورتالىقتار اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرۋشىلەرىنىڭ قولىن ۇزارتىپ وتىر. وسىنداي قولداۋ قۇرالدارىنىڭ تيىمدىلىگىن قاپشاعاي قالاسىنداعى «اقوزەك» سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعىنىڭ باسشىسى دۋمان مايليحانوۆ ريزاشىلىقپەن ايتادى. بۇل ورتالىق 2017 جىلى «اقوزەك» اۋىل شارۋاشىلىعى وندىرىستىك كووپەراتيۆى مەن «مايليحانوۆ د.» شارۋا قوجالىعىنىڭ كۇش بىرىكتىرۋىمەن قۇرىلىپتى.
ال دۋمان مايليحانوۆتىڭ ءوزى بۇكىل وڭىرگە تانىمال كاسىپكەر. ول قاپشاعاي قالاسىنداعى ءىرى شارۋا قوجالىقتارىنىڭ باسشىسى, فەرمەرلەر وداعىنىڭ جەرگىلىكتى فيليالىن باسقارادى جانە كاسىپكەرلەر كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى. اۋىل شارۋاشىلىعىمەن بالا كەزىنەن تانىس. جاستايىنان پياز سەبۋگە كومەكتەسىپ, تراكتور جۇرگىزگەن. كاسىپكەردىڭ بيزنەستەگى ۇلكەن تاجىريبەسى مەن ءىس جۇرگىزۋدەگى يننوۆاتسيالىق ءتاسىلىنىڭ ارقاسىندا قاپشاعاي وڭىرىندە تابىستى ءارى ءىرى سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعىن قۇردى.
– شارۋاشىلىقتا ءبىز ءاردايىم پياز, سويا, ارپا جانە قاربىز وسىردىك. قانت قىزىلشاسىن جاڭعىرتۋ بويىنشا مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ جەمىسىن كورگەننەن كەيىن ءبىز دە وسىمەن اينالىسۋدى شەشتىك. سوسىن سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعىن قۇردىق. 2017 جىلى 60 گەكتارعا قىزىلشا ەگىلدى. ناتيجە ءبىزدىڭ كۇتكەنىمىزدەن اسىپ ءتۇستى. گەكتارىنان 520 تسەنتنەر ءونىم جينالدى, – دەيدى ديقان.
ەگەر ەكى جىل بۇرىن «اقوزەكتە» ەگىستىك كولەمى 60 گەكتار بولسا, 2018 جىلى ءتاتتى ءتۇبىردىڭ كولەمى 200 گەكتارعا دەيىن كەڭەيىپ, 4 مىڭ توننادان استام ءونىم جينالدى. بيىل «اقوزەك» القاپتارىندا قانت قىزىلشاسى 160 گەكتارعا وسىرىلۋدە. نەگىزىنەن قاپشاعايدىڭ جازى ىستىق جانە جەلدى بولىپ كەلەدى. قولايسىز اۋا رايى جاعدايلارىنا قاراماستان, «جەتىسۋ» كورپوراتسياسى ارقىلى ساتىپ الىنعان ەليتالىق تۇقىمدار ونىمدىلىكتى ارتتىرۋعا كومەكتەسەدى. 2018-2019 جىلدارى جالپى سوماسى 33,3 ملن تەڭگەگە گەرمانيا مەن فرانتسيادان 640 دانا ەگىس تۇقىمى ساتىپ الىندى.
– ەۋروپالىق تۇقىمنىڭ ەرەكشەلىگى, ولاردىڭ ءارتۇرلى اگروكليماتتىق جاعدايلارعا بەيىمدەلۋى جوعارى دەڭگەيدە. سونىمەن قاتار تۇقىمدار ءبىزدىڭ جەر قىرتىسىنا ءتوزىمدى, – دەيدى دۋمان مايليحانوۆ.
زاماناۋي اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى دا كاسىپكەرلەرگە قولعابىس بولىپ كەلەدى. تەحنيكا جۇمىس كۇشىن ازايتۋعا, ەگىس القابىن جەدەل دايىنداپ, ەگىن جيناۋ مەرزىمىن قىسقارتۋعا كومەكتەسەدى. قارجى ليزينگى اياسىندا «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسى ارقىلى «اقوزەك» سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعى جالپى سوماسى 171,6 ملن تەڭگەگە 14 ءتۇرلى اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسىن ساتىپ الدى. ولاردىڭ قاتارىندا قوپسىتقىش, بۇرىككىش, اينالمالى سوقا, ءدان سەپكىش, تراكتور, تىركەمە جانە باسقالار بار.
قوجالىقتا تۇرعان Agrotron 170 سەريالى DEUTZ FAHR نەمىس تراكتورى جوعارى ونىمدىلىگىمەن, بەرىكتىلىگىمەن جانە مانەۆرلىگىمەن ەرەكشەلەنەدى جانە ءتىپتى ەڭ قيىن جاعدايلاردا دا جۇمىس ىستەي الادى. مۇنىڭ ءبارى تراكتورعا كۇنى بويى دايىندىق جۇمىستارىنان باستاپ ەگىس جۇمىستارىنا دەيىن, جىرتۋدان باستاپ تاسىمالداۋعا دەيىن كۇردەلى وپەراتسيالاردى جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ال MONOSEM MECA V4 مەحانيكالىق ءدان سەپكىشى قانت قىزىلشاسىن ەگۋ ءۇشىن ارنايى ازىرلەنگەن. سەبەتىن اپپارات تەرەڭدىكتى تۇراقتى باقىلاپ, تۇقىمدى جاقسى ورنالاستىرۋ مەن ساپالى سەبۋدى قامتاماسىز ەتەدى.
جالپى, قازىرگى ۋاقىتتا «جەتىسۋ» الەۋمەتتىك كاسىپكەرلىك كورپوراتسياسىنىڭ قولداۋىمەن الماتى وبلىسىندا قىزىلشا باعىت بويىنشا 29 سەرۆيستىك-دايىنداۋ ورتالىعى قۇرىلعان. ولارعا جالپى قۇنى 6,5 ملرد تەڭگە بولاتىن 603 دانا اۋىل شارۋاشىلىعى تەحنيكاسى ساتىپ الىنىپتى.
الماتى وبلىسى