قازاق پەن قىتاي – جەر جارالىپ, سۋ اققالى بەرى قاراي ازيانىڭ شىعىسى مەن كىندىك بولىگىن ورتاق جايلاپ, بىرگە جاساپ كەلە جاتقان حالىقتار. تاريحتىڭ تولقىنى بىردە تولىپ, بىردە ورتايىپ, ءارتۇرلى كەزەڭدى باستان وتكەردىك. بىراق سوعان قاراماستان قازاقستان ءوز الدىنا دەربەس ەل اتانعاندا العاشقى بولىپ تاۋەلسىزدىگىمىزدى تانىعان مەملەكەتتەردىڭ ءبىرى – قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى.
1992 جىلى 3 قاڭتاردا ەكى ەل اراسىندا ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناس ورنادى. سودان بەرى قاراي ەكى مەملەكەت باسشىلارى تاتۋ كورشى رەتىندە بۇگىنگىدەي ىنتىماقتاستىقتى قالىپتاستىردى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاۋەلسىزدىگىمىزدى جاريالاعاننان بەرى قىتايمەن سەنىمدى سەرىكتەستىككە ەرەكشە ەكپىن بەردى.
بۇل كەزەكتى ءىس-شارا – قازىرگى قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مەملەكەت باسشىسى رەتىندە قىتايعا جاساپ وتىرعان العاشقى ساپارى. قىتاي بيلىگى پرەزيدەنتتى وتە جوعارى دەڭگەيدە قارسى الدى. مۇنىڭ ءوزىن ەكى ەلدىڭ دوستىعىنىڭ جارقىن كورىنىسى دەسەك, قاتەلەسپەيمىز.
قازاقستان پرەزيدەنتى بۇل ساپارىندا باياندامالارىن قازاق تىلىندە جاساعانىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. سونىمەن قاتار پرەزيدەنتتىڭ قىتاي ءتىلىن مەڭگەرگەنى, قىتايشا حات تانىعانى ءوزارا بايلانىسقا وڭ اسەرىن تيگىزدى. مىسالى, قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ءسوزىن اۋدارماشىلار دۇرىس ىلەسىپ اۋدارا الماي جاتقان تۇستاردا ول ءوزى كومەكتەسىپ وتىردى. بۇعان قىتايدىڭ باستى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ەرەكشە نازار اۋداردى.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن قىتاي توراعاسى سي تسزينپين بىرلەسكەن مالىمدەمە جاساپ, مەملەكەتتەر اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋگە, دامىتۋعا تىڭ سەرپىن بەرەتىن ون شاقتى ماڭىزدى قۇجاتقا قول قويدى. بۇل قۇجاتتا بارلىق سالانى قامتىدى. اتالعان كەلىسىمدەر ەكى جاققا تەك تيىمدىلىك اكەلەدى دەپ سەنەمىن.
قىتاي – اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى مەڭگەرۋ, ءوندىرۋ جاعىنان الەمدەگى العاشقى وندىققا كىرەتىن مەملەكەت. «الىستان اربالاماي-اق جاقىننان دوربالاپ», وسى باعىتتا بىرلەسكەن ورتاق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا, ءسويتىپ وڭ ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋگە بولادى. سونداي-اق اتالعان كەلىسىمدەر عىلىم مەن ءبىلىمنىڭ دامۋىنا دا ىقپال ەتەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. پرەزيدەنت ايتقانداي, ۇلتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتە وتىرىپ, ەكى ەلدىڭ ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى نىعايتۋ ءوزارا دامۋعا, وركەندەۋگە جول اشا بەرەدى.
دۇكەن ماسىمحان ۇلى,
قىتايتانۋشى, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتى قىتايتانۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى