ەلوردا كۇنى قارساڭىندا باس شاھار ءتورىن جىل سايىن دۋمانعا بولەپ كەلە جاتقان ايتۋلى كينو مەرەكەسى بيىل حV مارتە ۇيىمداستىرىلىپ, مەرەيتويلىق قوناقتارىن قارسى الدى. مادەنيەت ءجانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ۇيىمداستىرىلعان فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىنا اقش, ەۋروپا مەن ازيادان كەلگەن كينوپروديۋسەرلەر, رەجيسسەرلەر مەن اكتەرلەر قاتىستى. ءداستۇرلى قىزىل كىلەمدە جينالعان قاۋىم دۋ قول شاپالاقپەن ونەر مەيرامىنىڭ قۇرمەتتى قوناقتارىنا قوشەمەت كورسەتتى. جۇلدىزدار شەرۋىن اتاقتى تۇرىك اكتەرى بۋراك وزچيۆيت, رەسەيلىك دميتري ديۋجەۆ, ناتاليا انتونوۆا, انتون ماكارسكي باستاعان كينوگەرلەر باستاپ جۇرسە, سالتاناتتى كوشتى ودان ءارى كسرو حالىق ءارتىسى ءاسانالى ءاشىموۆ, قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى تالعات تەمەنوۆ, مەرۋەرت وتەكەشەۆا, جاننا قۋانىشەۆا, ەرىك جولجاقسىنوۆ, رۇستەم ءابدىراش, ەربولات توعىزاقوۆ, جان بايجانباەۆ, سانجار ماديەۆ, اسەل ساعاتوۆا, قارلىعاش مۇحامەدجانوۆا, دينارا باقتىباەۆا, دانيار ءاشىموۆ, قۇرالاي اناربەكوۆا, اسىلحان تولەپوۆ سىندى وتاندىق كينوونەرىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مايتالماندارى مەن جاس تالانتتارى جاراسىمدى جالعادى.
– بيىل ءبىز قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قول قويعان «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭ قابىلدانعان ساتتەن باستاپ العاشقى كينوفەستيۆال ءوتكىزۋدەمىز. وسى ماڭىزدى قۇجاتتىڭ ارقاسىندا ەلىمىزدىڭ كينويندۋستريا سالاسى ءوز دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە وتۋدە. شەتەلدەردىڭ ۇزدىك تاجىريبەسىن ەسكەرە وتىرىپ, ءبىز كينەماتوگرافيانى دامىتۋدىڭ وزىندىك تۇجىرىمدامالىق كوزقاراسىن قالىپتاستىرۋدامىز. قازاقستاندا ەندى كينووندىرىستى قولداۋ, ونىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگى مەن ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ءۇشىن زاڭنامالىق دەڭگەيدە جاعدايلار جاسالۋدا. وسى ورايدا بۇگىن اشىلىپ وتىرعان كينوفەستيۆال – وتاندىق كينويندۋستريانىڭ قوسىمشا دامۋىنا ىقپال ەتەتىن ماڭىزدى كاسىبي الاڭ, – دەپ مادەنيەت جانە سپورت مينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆا فەستيۆالدىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا كينوگەرلەردى ايتۋلى ونەر وقيعاسىمەن قۇتتىقتاپ, بارشا قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەدى.
ءسويتىپ فەستيۆال شىمىلدىعى رەجيسسەر رۇستەم ءابدىراشتىڭ «قازاق حاندىعى. التىن تاق» تاريحي كارتيناسىمەن ءتۇرىلىپ, جەمىستى جۇمىسىن باستاپ تا كەتتى. 30 ماۋسىم مەن 6 ءشىلدە ارالىعىندا وتەتىن ونەر دوداسىنىڭ باعدارلاماسىندا ايتارلىقتاي وزگەرىس جوق. نەگىزگى كونكۋرسقا ادەتتەگىدەي 12 تولىقمەترلى, ال قىسقامەترلى فيلمدەر بايقاۋىنا 12 فيلم (كوركەمسۋرەتتى, دەرەكتى, انيماتسيالىق) قاتىسادى. بۇلاردان بولەك, «وبەكتيۆ», «ەۋرازيا جۇرەگىنەن», «ەرەكشە وقيعا» دەپ اتالاتىن بايقاۋدان تىس باعدارلامالار جانە بار. سونداي-اق فەستيۆال باعدارلاماسى اياسىندا فيپرەسسي, نەتپاك تاڭداۋى بويىنشا فيلمدەر كورسەتىلەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, حV حالىقارالىق ەۋرازيا كينوفەستيۆالى بارىنشا ناتيجەلى بولماق. وعان بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ كەڭ گەوگرافياسى جانە ەۋروپا مەن ازيادان كەلگەن بىلىكتى كينوگەرلەر, سونداي-اق ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى شاقىرعان بەدەلدى گولليۆۋد پروديۋسەرلەرى كەپىل بولادى دەيدى ماماندار. ولاردىڭ قاتارىندا Lionsgate, NBC Universal, Warner Horison, The Discovery, Global Film Solutions جانە باسقا كومپانيالاردىڭ بەلدى پروديۋسەرلەرى بار.
ال ەندى فەستيۆال باعدارلاماسىنا كەلسەك, وسى جىلدىڭ نەگىزگى كونكۋرسىنا قازاقستان, قىتاي, فرانتسيا, رەسەي, ماكەدونيا, يتاليا, فيليپپين, يزرايل, ۋكراينا, اۋستراليا جانە تاعى باسقا ەلدەردىڭ كارتينالارى قاتىسادى. ونىڭ ىشىندە ءبىر عانا «قازاقفيلم» كينوستۋدياسىنىڭ 12 ءونىمى باق سىناماق.
– فەستيۆال تەك قانا مەرەكە ەمەس, بۇل دا ۇلكەن سىن, بايقاۋ, ءتىپتى جارىس دەسەك, بەك جاراسادى. بىراق مەنىڭ جەكە پىكىرىمشە, ناعىز ونەردە باسەكەلەستىك دەگەن بولمايدى, قاتىسقانداردىڭ بارلىعى – جەڭىمپاز. سوندىقتان دا فەستيۆالدىڭ قاتىسۋشىلارىنىڭ بارلىعىنا ءساتتىلىك تىلەيمىن, – دەپ ءوز قۇتتىقتاۋ لەبىزىن جەتكىزگەن رەجيسسەر, XV حالىقارالىق ەۋرازيا كينوفەستيۆالىنىڭ پرەزيدەنتى ەرمەك تۇرسىنوۆ ءسوزىن ءارى قاراي جالعادى: – بيىل كينوفەستيۆالدىڭ باعدارلاماسى 7 سەكتسيادان تۇرادى: حالىقارالىق بايقاۋ, قىسقامەترلى فيلمدەر بايقاۋى, «ەۋرازيا جۇرەگىنەن», «وبەكتيۆ», «نەتپاك تاڭداۋى» جانە تاعى باسقا. بايقاۋ باعدارلاماسىنا الەمنىڭ ۇزدىك كينوكارتينالارى ەندى. بيىلعى قىسقامەترلى فيلمدەر كونكۋرسى ەۋرازيا فەستيۆالى تاريحىنداعى ەڭ مىقتى ىرىكتەۋدىڭ ءبىرى بولىپ وتىر. مۇنداي تەڭدەسسىز جەتىستىككە ارنايى شاقىرىلعان مەيمانىمىز, فەستيۆالدىڭ باعدارلامالىق ديرەكتورى ەلەونورا گراناتا-دجەنكينسوننىڭ (اقش) ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىرمىز, – دەدى رەجيسسەر.
كينوفەستيۆال پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا, جوعارىدا توقتالىپ وتكەن اتالىمدار نەگىزىندە جەڭىمپازداردى انىقتاۋ ءۇشىن بايقاۋدا قازىلار القاسىنىڭ ءۇش قۇرامى جۇمىس ىستەيدى. اتاپ ايتساق, فەستيۆالعا قاتىسۋشى فيلمدەردىڭ كوركەمدىك ساپاسىن نەگىزگى بايقاۋ, قىسقا مەترلى جانە انيماتسيالىق فيلمدەر بايقاۋىنىڭ ساراپشىلارى جانە NETPAC تاۋەلسىز قازىلار القاسى (ازيالىق كينونى ناسيحاتتاۋ جەلىسى) باعالايتىن بولادى. قورىتىندى ناتيجە 6 شىلدە كۇنى «قازاقستان» ورتالىق كونتسەرت زالىندا وتەتىن فەستيۆالدىڭ جابىلۋ سالتاناتىندا جاريا ەتىلىپ, جەڭىمپازدار ارنايى ديپلوم جانە قوماقتى قارجىلاي سىيلىقپەن ماراپاتتالادى.
قاتىسۋشىلار لەبىزى
فەستيۆالدان كۇتەرىم كوپ
تاماش توت, رەجيسسەر (ۆەنگريا):
– قازاقستانعا, ونىڭ ىشىندە نۇر-سۇلتانداي كوركىنە كوز توياتىن اسەم قالاعا كەلىپ, وسىنداي كەرەمەت ماعىنالى دا ءماندى, كوركەمدىك دەڭگەيى جوعارى فەستيۆالدىڭ كۋاسى بولىپ وتىرعانىما وتە قۋانىشتىمىن. كينو الەمىنىڭ ماڭىزدى, قىزىقتى وقيعالارىمەن, جالپى ەۋرازيالىق زاماناۋي كينويندۋستريانىڭ اياق الىسىمەن جان-جاقتى تانىسۋعا مۇمكىندىك تۋعىزعانى ءۇشىن فەستيۆال ۇيىمداستىرۋشىلارىنا, اسىرەسە مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنە زور العىسىمدى بىلدىرەمىن. مەن ءۇشىن فيلم ءتۇسىرۋ, كورۋ جانە وعان اناليز جاساۋ (ساراپتاۋ) ۇلكەن عانيبەت. ويتكەنى مۇنى كينوگەرلەردىڭ شىعارماشىلىق جۇمىسىنىڭ اجىراماس بولىگى دەپ ەسەپتەيمىن. الداعى فەستيۆالدان جاعىمدى جاڭالىقتار مەن ۇزدىك جۇمىستار كورەمىن جانە سوعان ساي ءادىل باعامدى بەرەمىن دەگەن سەنىمىم مول. ەندەشە, ءۇمىت الداماسىن! بارشا قاتىسۋشىلارعا ساتتىلىك تىلەيمىن!
وتانىما كەلگەندەيمىن...
بۋراك ءوزچيۆيت, اكتەر (تۇركيا):
– وسىنداي تاماشا فەستيۆالدىڭ كۋاسى بولىپ وتىرعانىما ءوزىمدى شەكسىز باقىتتى سانايمىن. قازاقستانعا ءار كەلگەن سايىن تۋعان جەرىمە, وتانىما كەلگەندەي ەرەكشە ءبىر سەزىمدى باستان كەشەمىن. بۇل – شىن ءسوزىم. قازاق پەن تۇرىككە ورتاق دۇنيە كوپ. اسىرەسە ءبىزدىڭ ەكى ەلدى رۋحاني ءھام مادەني قۇندىلىقتارىمىز, ونىڭ ىشىندە كينو مەن تەاتر ونەرى بىرىكتىرەدى. سوندىقتان بولسا كەرەك, قازاقستانعا ءار كەلگەن سايىن بىرتۋعان اعايىندارىمىزدىڭ ىستىق ىقىلاسى مەن قوناقجايلىلىعىن سەزىنىپ, ەلىمە مارقايىپ ورالامىن. بۇل جولى دا قازاق ونەرىنەن ەستەن كەتپەس تاماشا ەستەلىكتەر ارقالاپ قايتامىن دەپ ويلايمىن. وسى ءساتتى پايدالانىپ, شىنايى پەيىلدەرىمەن, بار ىقىلاسىمەن جىلى قارسى الىپ, ونەرىمە قۇرمەت, قوشەمەت كورسەتىپ جاتقان جاندارعا, جانكۇيەرلەرىمە, فەستيۆالدىڭ ۇيىمداستىرۋشىلارىنا شەكسىز العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. ەۋرازيا كينوفەستيۆالى بولاشاقتا تەك ونەرىمىز بەن مادەنيەتىمىزدى عانا ەمەس, رۋحىمىزدى بىرىكتىرەتىن ايتۋلى وقيعا الاڭىنا اينالادى دەپ سەنەمىن جانە بيىلعى فەستيۆالدىڭ بارشا قاتىسۋشىلارىنا ساتتىلىك تىلەيمىن!