قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايلانعان پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋ ءراسىمىنىڭ تاريحي ءبىر ءساتى, انت قابىلداۋدان كەيىن ءسوز سويلەگەن قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوز ءسوزىن «اسا قادىرلى ەلباسى» دەپ باستاۋى جانە دە «اقيقاتىن ايتۋىمىز كەرەك, بۇل سايلاۋدا ءبىزدىڭ ازاماتتارىمىز ەلباسىنىڭ ستراتەگيالىق باعىتىن قولداپ داۋىس بەردى. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ بۇكىل الەم مويىنداعان دامۋ مودەلىن جاسادى. قازاقستاننىڭ كوك تۋىن دۇنيە ءجۇزىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە جەلبىرەتتى», دەي باعا بەرە سويلەۋى كوڭىل تولقىتقانى دا انىق.
قازاق تاريحىندا ءبىر پرەزيدەنت اۋىسىپ, ءبىر پرەزيدەنتتىڭ بيلىككە كەلۋىنىڭ مۇنداي سالتاناتى تۇڭعىش رەت بولىپ وتىر. جانە دە ءوزىنىڭ بيلىگىن ءوز ەركىمەن بەرگەن تۇڭعىش پرەزيدەنت نازارباەۆ پەن جاڭادان سايلانعان پرەزيدەنت توقاەۆ اراسىنداعى قاراپايىم ادامي پاراساتتىلىق بايلانىسىنىڭ ادال نيەتپەن ورنىققانىنا دا كوز جەتىپ, كوڭىل يلانعانداي. ءوز باسىم سوعان قۋاندىم.
مىنا الماعايىپ زامان جانە دە سول زاماننىڭ سوڭعى شيرەك عاسىرداعى جاڭا دۇنيە ءبولىسى مەن سول ءدۇنيەگە ءوز ىقپالدارى, ءتىپتى ءوز وكتەمدىكتەرىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جانتالاسىپ, ءتىپتى اپتىققان دا ارىنداعان, قارۋلانىپ تا قۇرساۋلانىپ تا العان الەمدىك ساياساتتىڭ سويىلى سوعىلا باستاعان كەزەڭدەر بولدى, ول ءالى دە بار.
ال بىراق قازىرگى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ ەلىمىزبەن الەمنىڭ كەز كەلگەن مەملەكەتى ساناسادى دەيتىن بولساق, ءبىزدىڭ ەلىمىز دە, حالقىمىز دا ساناسۋعا تۇرارلىق ەكەندىگىنە الەمنىڭ كوزىن جەتكىزگەن دە تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز بولاتىن. وسى ورايدا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا سايلانعان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋ ءراسىمىندە: «ەلباسى – قازاق مەملەكەتىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى ۇلى تۇلعا. ول جاھاندىق دەڭگەيدەگى مەملەكەت قايراتكەرى. الەم تاريحىنا ءدال وسىلاي جازىلدى. ەلباسىنىڭ حالقىمىز ءۇشىن جانە الەمدىك قوعامداستىق ءۇشىن سىڭىرگەن وراسان زور ەڭبەگىن ارقاشان قۇرمەتتەۋ – بارىمىزگە ورتاق پارىز», دەپ مالىمدەۋى دە ابدەن ورىندى ەدى. اۋەلدەن حانىنىڭ سوڭىنان توپىراق شاشپاعان ەل ەكەنىمىزدى تاعى دا ءبىر تانىتقان تاريح تاعىنداعى توقاەۆتىڭ وسى ءبىر اۋىز ءسوزى – بارشامىز ءۇشىن توقتارلىق ءسوز.
قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا اسا جوعارى باعا بەرۋى جانە دە زور قۇرمەت كورسەتۋى مەن ونىڭ جولىن جالعاستىراتىندىعى ءجونىندەگى مالىمدەمەسى تاۋەلسىزدىك تاعدىرىنىڭ بۇگىنى مەن بولاشاعىن سەنىمدى ەتىپ, ايقىنداي تۇسكەندىگىن ايتقان ابزال. دۇنيەنى رەۆوليۋتسيالىق جولمەن ەمەس, ەۆوليۋتسيالىق جولمەن دامىتۋدىڭ ادامزات تاعدىرى ءۇشىن قانشالىقتى ماڭىزدى ەكەندىگىن ەلباسى سان مارتە ايتقان دا بولاتىن. قازىر تەك قانا ىلگەرى قارايتىن, ىلگەرى باساتىن زامان. سونى تەرەڭ سەزىنە بىلگەن قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ساباقتاستىقتى قازاق ەلىن دامىتۋدىڭ, ەل تاۋەلسىزدىگىن ودان ءارى نىعايتۋدىڭ ساليقالى ساياساتى ەتىپ العا تارتقانى دا كوڭىلگە قونىمدى ءارى ونى ورىندى دا ورنىقتى ۇستانىم دەپ تانيمىز.
ءبىز – دەموكراتيالىق جانە قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋدى ءاۋ باستان قولعا العان ەلمىز. الايدا سول دەموكراتيا دەگەنىمىز قازاققا جات تا دۇنيە ەمەس ەدى. ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ قانىنا ءسىڭىپ, بويىنا بىتكەن ءبىر قاسيەتى – سوزگە توقتاي بىلگەندىگىن ءوز باسىم دەموكراتيانىڭ كوكەسى دەپ تە ايتقان بولار ەدىم. الايدا وسى كۇندەرى سول سوزگە توقتاۋ قاسيەتىنەن ايىرىلىپ بارا جاتقانىمىز ءۇشىن دە الاڭدايتىن جاي بار. اركىمنىڭ وزىنە ءوزى «مەن دەموكراتيالىق قوعامدا ءومىر سۇرۋگە ءازىرمىن بە؟» دەگەن ساۋال قويا بىلگەنى ءجون. دەموكراتيالىق قوعامدا ءومىر ءسۇرۋدىڭ باستى شارتى اۋەلى سول ءوزىڭ ءومىر ءسۇرىپ وتىرعان مەملەكەتتىڭ زاڭىن سىيلاۋ مەن ساقتاۋدان باستالارىن دا ۇعىنار كەز كەلدى.
ءبىز ءوز تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ شيرەك عاسىردان ەندى اسا باستاعان كەزەڭدەرىندە تولىققاندى دەموكراتيالىق قوعامعا قول جەتكىزە الماعانىمىز دا انىق بولار, بالكىم. ءار قادامىن ولشەپ باسار, ءار ءسوزىن اڭداپ سويلەر كەزەڭدە تۇرمىز. ءالى دە جاڭا الەمدە جاڭاشا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنىپ تە, يگەرىپ تە جاتىرمىز دەپ باعامداعانىمىز ابزال. وسى ورايدا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ «ءاربىر ازاماتتىڭ پىكىرى – ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ويتكەنى حالقىمىزدىڭ تاتۋلىعى, ىنتىماعى, بىرلىگى – ءبىزدىڭ ەڭ باستى قۇندىلىعىمىز. وسى قۇندىلىقتى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ – بارشامىزعا ورتاق پارىز», دەپ ايتقان ءبىر اۋىز سوزىندەگى «تاتۋلىق», «ىنتىماق», «بىرلىك» سياقتى ءۇش قۇندىلىق ءبىزدىڭ بۇگىنگى دەموكراتياشىل كوڭىلىمىزدىڭ تۇكپىرىندە جاتۋى كەرەك. وسى ءۇش قۇندىلىقتى ساقتاي ءبىلۋ ارقايسىمىزدىڭ ءتاۋەلسىزدىك الدىنداعى باستى بورىشىمىز بولسا كەرەك.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سايلانعان پرەزيدەنتى قىزمەتىنە رەسمي كىرىسۋ راسىمىندە قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ: «ەلىمىزدىڭ ءار ازاماتىنىڭ مۇددەسىن قورعاۋ – مەنىڭ باستى ماقساتىم. ولاردى ساياسي كوزقاراستارى مەن ۇستانىمدارىنا قاراي بولۋگە جول بەرمەيمىن. ءتۇرلى ساياسي جانە قوعام قايراتكەرلەرىنەن كەلىپ تۇسكەن قۇندى ۇسىنىستاردى, باستامالاردى مەن ءوز جۇمىسىمدا مىندەتتى تۇردە ەسكەرەمىن. اشىق جانە ءادىل جۇمىس ىستەيمىز. ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى مىندەت – زاڭعا ساي ادال قىزمەت ەتۋ», دەپ اتاپ كورسەتكەنىن مەملەكەتىمىزدىڭ ودان ءارى جەتىلە ءتۇسۋىنىڭ كەپىلى دەپ ۇعىنار ەدىك.
جانە دە قاسىم-جومارت كەمەل ۇلىنىڭ ءبىرىنشى كەزەكتە قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرتىلۋىن, قازىرگى وتكىر الەۋمەتتىك پروبلەمالاردى شەشۋمەن ناقتى اينالىسۋ مەن اسا مۇقتاجدارعا كومەك كورسەتۋ, قوعامنىڭ بىرلىگىن قامتاماسىز ەتىپ, ءار ازاماتتىڭ قۇقىعىن قورعاۋ, قاشاندا جانە قاي جەردە دە قازاقستاننىڭ ۇلتتىق مۇددەسىن قورعاۋ سياقتى وزەكتى ماسەلەلەردى العا تارتۋىنىڭ دا ۇلكەن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار ۇستانىمدار ەكەندىگىن ايتار ەدىك. بۇل ورايدا ناقتىلى ون مىندەتتىڭ بەلگىلەنۋى دە, سولاردىڭ كەيبىرىنىڭ قازىردەن ءجۇزەگە اسىرىلا باستاۋى دا جاڭا پرەزيدەنتىمىزدىڭ تولىققاندى مەملەكەتشىل تۇلعا ەكەندىگىن ايعاقتاپ, سەنىمدى نىعايتا تۇسەدى.
تاريح تاعىنداعى تاۋەلسىزدىكتىڭ جاڭا تاعدىرىن ايقىن انىقتاپ العان جاڭا پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ ەڭ اۋەلى بيلىكتىڭ حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋ, سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋ, سوت جانە قۇقىق قورعاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ, جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ جانە حالىقتى لايىقتى جالاقىمەن قامتۋ, تۇرعىن ءۇي ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرۋ سياقتى ءبۇگىنگى كۇنى قالىڭ بۇقارانى تولعاندىرىپ وتىرعان وزەكتى ماسەلەلەرگە قاتىستى دا تىڭ ويلار ايتىلىپ, ولارعا بايلانىستى ناقتى ىستەر قولعا الىناتىنى اتاپ كورسەتىلدى.
ءوز حالقىنا ادال قىزمەت ەتۋگە انت بەرگەن قاسىم-جومارت توقاەۆ ادىلەتتى الەۋمەتتىك ۇستانىمىمەن جانە ءوڭىرلەردى دامىتۋدىڭ جاڭا باعىتىمەن, «رۋحاني جاڭعىرۋ» قۇندىلىقتارىمىزدىڭ رۋحاني باعدارىمىزبەن, قالىپتاسقان ۇستامدى سىرتقى ساياساتپەن, جاس ۇرپاققا دەگەن سەنىممەن جەدەل وزگەرىستەر داۋىرىنە كۇنى-ءتۇنى ءبىر قالعىماي شاپشاڭداتا قادام باسىپ كەلە جاتقان بۇگىنگى الەمگە ءوز ەلىمەن, ءوز حالقىمەن بىرگە قادام باستى. جاڭا پرەزيدەنتىمىز ەندى بۇعان دەيىن تولماي قالعان تۇسىمىزدى تولىقتىرىپ, بولماي قالعان كەي ءىسىمىزدى بولدىرىپ, ءوز حالقىمەن بىرگە قازاق ەلى تاۋەلسىزدىگىنىڭ جۇلدىزىن جارقىراتا تۇسەدى دەپ سەنەمىز. تەك جاراتقان يەمىز جار بولسىن!
جابال ەرعاليەۆ,
جازۋشى-دراماتۋرگ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
كوكشەتاۋ