جاس ورەندەر ءۇشىن ايتۋلى ءىس-شارا
«ايبىن» جيىنى ەلىمىزدىڭ بارلىق وبلىستارى مەن رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالالارىنىڭ جاس ورەندەرى ءۇشىن بەسىنشى جىل قاتارىنان اسىعا كۇتەتىن ايتۋلى ءىس-شاراعا اينالدى. بۇل – قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ بويىندا پاتريوتتىق سەزىمدى قالىپتاستىرۋ, ولاردى وتانسۇيگىشتىك تۇرعىدا تاربيەلەۋ جانە وسىناۋ قاسيەتتەردى اسكەري ءومىردىڭ قىر-سىرىمەن ۇشتاستىرۋ جولىنداعى ىزگى امالداردىڭ ناتيجەسى.
ەلباسى وتكەن جىلى قازان ايىندا قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋىندا: «بويسكاۋت قوزعالىسى سياقتى «سارباز» بالالار-جاسوسپىرىمدەر بىرلەستىگىن قۇرىپ, مەكتەپتەردە اسكەري-پاتريوتتىق ءتاربيەنىڭ ءرولىن كۇشەيتكەن ءجون» دەپ, جاستار تاربيەسىنىڭ ماڭىزدى باعىتىن اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.
ال بيىل جاستار جىلىنىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا نۇرسۇلتان نازارباەۆ «جاس سارباز» قوزعالىسى نەگىزىندە اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ ءىسىن دامىتۋدى تاپسىردى.
«ۇكىمەتكە 2025 جىلعا دەيىنگى اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە بەرۋ باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىرامىن. «جاس سارباز» باستاماسىنىڭ ۇلگىسىمەن ەلىمىزدەگى ۆولونتەرلەردى, اسىرەسە, الەۋمەتتىك جوبالار سالاسىنداعى ەرىكتىلەردى بىرىكتىرۋ قاجەت», دەگەن ەدى ەلباسى.
بۇل تاپسىرمادان سوڭ ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىندە اسكەري-پاتريوتتىق جۇمىستى جەتىلدىرۋ ماقساتىندا «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى قورعانىس مينيسترلىگىمەن جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن ىنتىماقتاستىق, ءوزارا ءىس-قيمىل تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعاننان كەيىن ەلباسى تاپسىرماسىن ورىنداۋ شارالارى قارقىن الا ءتۇستى. ونىڭ ىشىندە جاستار جىلىندا «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى 300-گە جۋىق ءىس-شارا وتكىزىپ, وعان 700 مىڭنان اسا ءجاسوسپىرىم قاتىسقان.
وسى ورايدا بولاشاق وتان قورعاۋشىلاردىڭ العاشقى مەرەيتويلىق جيىنىنا ارنايى بارعان قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ اسكەري-پاتريوتتىق جيىنعا قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, وتكىزىلىپ وتىرعان ءىس-شارانىڭ ەرەكشە ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق بۇل جيىننىڭ ەلىمىزدىڭ ەڭ سەنىمدى, جاۋاپتى, وتانشىل ءارى باتىل جاستارىنىڭ باسىن قوسىپ وتىرعانىن ايتتى.
– ءبىز تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ ايبىندى جاستارىنا ارقاشان زور ءۇمىت ارتامىز, سەنەمىز. جاقسى داستۇرگە اينالعان «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جيىنى – وتانشىل جاستاردى ادال قىزمەت ەتۋگە, ەل قورعانى بولۋعا تاربيەلەيتىن بىرەگەي الاڭ, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى جاستاردى قولداۋعا جانە ولاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن جۇزەگە اسىرۋىنا مەملەكەت تاراپىنان ەرەكشە كوڭىل بولىنەتىنىن اتاپ ءوتىپ, جاستار دامۋدىڭ سيمۆولى جانە جارقىن بولاشاققا دەگەن ءۇمىتتىڭ كورىنىسى ەكەنىنە نازار اۋداردى. سوندىقتان ەلباسىنىڭ 2019 جىلدى جاستار جىلى دەپ اتاعانى كەزدەيسوق ەمەستىگىن ايتتى.
– جاستار ەل ومىرىنە بەلسەندى ارالاسىپ, ازاماتتىق قوعامنىڭ دامۋىنا جانە ەلىمىزدى تابىستى جاڭعىرتۋعا سەپتىگىن تيگىزۋدە. ەلىمىزدە قازاقستان جاستارىنىڭ بويىندا وتانشىلدىق رۋحتى قالىپتاستىرىپ, تاربيەلەۋگە ايرىقشا كوڭىل بولىنەدى. وسىعان وراي, «جاس سارباز» رەسپۋبليكالىق بالالار مەن ءجاسوسپىرىمدەردىڭ اسكەري-پاتريوتتىق قوزعالىسى قۇرىلدى. بارلىق وڭىردە بۇل ۇيىمنىڭ بولىمشەلەرى جاساقتالىپ, جۇمىس ىستەپ جاتىر. «جاس سارباز» اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتارى مەن سىنىپتارىنىڭ سانى 6 مىڭعا جەتىپ, 174 مىڭنان استام بالانى قامتىدى, – دەدى قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى.
مەملەكەت باسشىسى جاسامپازدىق, بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىم, حالىقتىڭ ءبىرلىگى, وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىك جانە ءبارىمىزگە ورتاق تاعدىر جولى سىندى ءبىزدىڭ حالقىمىزدى بىرىكتىرەتىن قۇندىلىقتار جاستاردىڭ باستى باعدارىنا اينالۋى ءتيىس دەدى.
– مەن جۇرەگىندە وتانشىلدىق رۋحى جالىنداعان جاستاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ كەلە جاتقانىن كورىپ وتىرمىن. بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ ويى – ۇشقىر, ءبىلىمى – وزىق. وتانىمىز ماڭگىلىك ەلدىڭ بەدەلىن ارتتىرا بەرۋ – سەندەرگە ارتىلعان زور ءۇمىت. سوندىقتان جاستارىمىز ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزعا ادال بولىپ, قازاقستاننىڭ جەتىستىكتەرىن ەسەلەي بەرەدى دەپ مەن كامىل سەنەمىن! – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ جاستارعا ارناعان سوزىندە ءار ادامنىڭ ومىرىنە قاجەتتى قاسيەتتەر تۋرالى ايتتى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ پىكىرىنشە, ەڭ الدىمەن, پاراساتتىلىق, ءبىلىم, كاسىبيلىك پەن وتانعا دەگەن ادالدىق قاجەت.
– سىزدەردىڭ ەرىك-جىگەرلەرىڭىز, كۇش-قۋاتتارىڭىز بەن شىعارماشىلىق الەۋەتتەرىڭىز مول. وسىنىڭ بارلىعىن ءومىردەگى باستى ماقساتتارىڭىزدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن پايدالانىڭىزدار. ەلىمىز ارقايسىڭىزدىڭ تابىستى بولعاندارىڭىزدى قالايدى. وسىنى ەستەن شىعارماڭىزدار. سەبەبى سىزدەردىڭ جەتىستىكتەرىڭىزدەن تۇتاس ەلدىڭ جەتىستىگى قالىپتاسادى. سىزدەردىڭ وي-ماقساتتارىڭىزدىڭ ورىندالۋىنا شىن جۇرەكتەن تىلەكتەسپىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى ءسوزىنىڭ سوڭىندا «ايبىن» رەسپۋبليكالىق اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنىن اشىق دەپ جاريالاپ, قاتىسۋشىلاردىڭ وقۋىنا ساتتىلىك, مىقتى دەنساۋلىق پەن تابىس تىلەدى. قازاقستان پرەزيدەنتىنە قارۋ-جاراق تۇرلەرى, قۇرلىق ءاسكەرلەرى مەن اۋە قورعانىس كۇشتەرى تەحنيكالارىنىڭ مۇمكىندىكتەرى تانىستىرىلدى. سونداي-اق مەملەكەت باسشىسى دالالىق لاگەرمەن تانىسىپ, قاتىسۋشىلاردىڭ جاتىن ورنىن كوردى, اسكەري-پاتريوتتىق كلۋبتاردىڭ تاربيەلەنۋشىلەرىمەن اڭگىمەلەستى.
سمارت ۇيىرمەلەر قۇرىلۋدا
مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءسوزىنەن كەيىن سالتاناتتى جاعدايدا «ايبىن» تۋى كوتەرىلدى. تۋدى كوتەرۋدىڭ ەرەكشە قۇقىعى پاۆلودار قالاسىنداعى «قايسار» ءاسكەري-پاتريوتتىق كلۋبىنىڭ كاپيتانى, «ايبىن-2018» گران-ءپريىنىڭ يەگەرى اسحات ماقىشەۆقا بەرىلدى.
بۇدان سوڭ «جاس سارباز» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى, اعا لەيتەنانت مەيىربەك مەڭدىعاليەۆ جيىنعا قاتىسۋشىلار الدىندا جارىستىڭ ءادىل وتەتىندىگىن ايتىپ انت بەردى.
ءىس-شارا بارىسىندا جاستاردىڭ اسىعا كۇتكەنى دە, كوز الماي تاماشالاعانى دا ساپتاعى ساربازداردىڭ كاسىبي-اسكەري ونەرى بولدى. اتاپ ايتقاندا, قۇرلىق اسكەرلەرى ءاسكەري بولىمدەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى مەن اۋە قورعانىسى كۇشتەرىنىڭ ۇشقىشتار قۇرامى قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكالاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن – ارتيللەريادان, تانكىدەن, ارميالىق اۆياتسيا تىكۇشاقتارىنان جانە زاماناۋي كوپ فۋنكتسيونالدى سۋ-30سم جويعىشتارىنان اتۋدى كورسەتتى.
كوكتە جىلدامدىعى دىبىستان جوعارى ۇشاقتار زاۋلاپ, كوز الدارىندا شارتتى سودىرلاردى جويعان ارناۋلى جاساقتىڭ شالت قيمىلى جاسوسپىرىمدەردىڭ دەلەبەسىن قوزدىرعانى بايقالدى. جويىلعان تەحنيكالاردان شىققان قارا ءتۇتىندى العاش كورىپ, وق-ءدارىنىڭ ءيىسى مۇرىندارىنا جەتكەن بولاشاق ساربازدار اعالارىنىڭ ءاربىر ءساتتى ارەكەتىنەن سوڭ دۋىلداتا قول سوعىپ وتىردى.
مۇنان سوڭ ورتاعا قازاق باتىرلارىن سومداعان الپامساداي جىگىتتەردىڭ ۇلتتىق سوعىس ونەرىن كورسەتكەن قيمىلدارى دا جيىنعا قاتىسۋشىلاردى ءتانتى ەتتى.
وسىنداي قيقۋلاعان كورىنىستەر بارىسىندا «ايبىن» جيىنىنا قاتىسۋشىلاردى سوزگە تارتتىق.
ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى سايىن شاپاعاتوۆ اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ وقۋشىسى ەرنار سەيتەك «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جيىنىنا قاتىسۋ قاتارلاستارىنىڭ ارمانىنا اينالعانىن ايتادى.
– مەنىڭ قاتارلاستارىم, سىنىپتاستارىم «ايبىن» اسكەري-پاتريوتتىق جيىنىنا قاتىسۋ ءۇشىن بارىن سالۋدا. ءبىز – وتانىمىزدىڭ پاتريوتىمىز. ەرجەتكەن سوڭ جاڭا كوز الدىمىزدا ونەرىن كورسەتكەن اعالارىمىز ءتارىزدى جەتىستىكتەرگە جەتىپ, ەلىمىزدىڭ قاجەتىنە جاراۋدى ارماندايمىز. جيىنعا قاتىسىپ جاتقان سايدىڭ تاسىنداي ىرىكتەلگەن وقۋشىلار اراسىنداعى دودا قازىردىڭ وزىندە قىزا ءتۇستى. «ايبىنعا» ماڭعىستاۋلىق كوماندا جوعارى دايىندىقپەن كەلدى. ءوز باسىم بەلتەمىرگە 25 رەت تارتىلىپ, 4 مىڭ مەترلىك قاشىقتىقتى 20 مينۋتتا جۇگىرىپ ءوتىپ, كوماندامنىڭ جەڭىسكە جەتۋىنە ۇلەس قوسامىن دەپ ويلايمىن, – دەيدى جاس سارباز.
ال جامبىل جوعارى پوليتەحنيكالىق كوللەدجىنىڭ وقۋشىسى تالشىن بايتۋركوۆا دا تاراز قالاسىنان كەلگەن كومانداعا جۇگىرۋ سايىسىندا جانە اۆتوماتتى قارۋدى بولشەكتەۋ مەن جيناۋ سايىسىندا قولداۋ كورسەتپەك.
– «ايبىنعا» قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن وقۋشىلار اراسىندا ىرىكتەۋ قاتاڭ ءوتتى. ءبىز – ءجۇزدەن وزعان جۇيرىكپىز. مەن بالا كۇنىمنەن اسكەري كيىم كيگەن قىزمەتشىلەرگە قىزىعا قاراپ, ولاردىڭ تەمىردەي ءتارتىپتەرىنە ءتانتى بولاتىنمىن. مىنە, ءساتى ءتۇسىپ ناعىز اسكەريلەردىڭ ورتاسىنا تاپ بولدىم, – دەيدى قۋانىشىن جاسىرا الماعان تالشىن.
قازاقستان پرەزيدەنتى, قارۋلى كۇشتەردىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ كادر دايارلاۋ جانە اسكەري-پاتريوتتىق تاربيە اياسىندا «جاس سارباز» قوزعالىسىنا قاتىسۋشىلار اراسىندا, ونىڭ ىشىندە مامانداندىرىلعان فيزيكا-ماتەماتيكا بەيىندى مەكتەپتەردە سمارت-سارباز ۇيىرمەلەرىن قۇرۋ تاپسىرماسىنىڭ العاشقى ناتيجەلەرى دە جيىن بارىسىندا بەلگىلى بولدى. ونىڭ جارقىن دالەلى – «ايبىن-2019» جيىنىنىڭ اياسىندا وتكىزىلگەن «مەنىڭ روبوتىم» سايىسى.
سونىمەن قاتار بولاشاق وتان قورعاۋشىلار Aibyn talks ينتەراكتيۆتى كەزدەسۋىنە دە قاتىستى. كەزدەسۋ بارىسىندا ولار ءاسكەر تۇرلەرىنىڭ باس قولباسشىلارىمەن, سپورتشىلارمەن جانە اتاقتى تۇلعالارمەن, ونىڭ ءىشىندە رەسەيدە وتكەن «گولوس. دەتي» تەلەجوباسىنىڭ جەڭىمپازى ەرجان ماكسيممەن, شاحماتتان الەمنىڭ بەس دۇركىن چەمپيونى ءبيبىسارا اساۋباەۆامەن, مەنتالدى اريفمەتيكادان الەم چەمپيونى ءىلياس توقتاحانمەن, كەۋدەنى جەردەن كوتەرۋدەن الەم رەكوردسمەنى ءامىر ماحمەتپەن اڭگىمەلەسىپ, ويلارىمەن ءبولىستى.
جالپى, اسكەري-پاتريوتتىق جاستار جيىنىنىڭ باعدارلاماسىندا اسكەري-قولدانبالى بايقاۋلار, اتاپ ايتقاندا, بەلتەمىردە تارتىلۋ, جالپىاسكەري قورعانىس جيىنتىعىن كيۋ, پنەۆماتيكالىق مىلتىقپەن وق اتۋ, گراناتا لاقتىرۋ, اك-74 اۆتوماتىن بولشەكتەۋ جانە جيناۋ, قىسقا جانە الىس قاشىقتىققا جۇگىرۋ سىندى ەرجۇرەكتەرگە ءتان سايىستار ەنگىزىلگەن.
جيىنعا قاتىسۋشى جاستار مەن جاسوسپىرىمدەر مەملەكەت باسشىسىنا وقۋدا, سپورتتا جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتۋگە ۋادە ەتىپ, «جاس سارباز» كەۋدە بەلگىسىن ماقتانىشپەن تاعاتىندارىن ايتتى.
جيىننىڭ قورىتىندىسى الداعى سەنبى كۇنى شىعارىلىپ, جەڭىمپازدار ماراپاتتالادى.