الەمدىك اقپارات كەڭىستىگىندە ءوزىندىك ورنى بار «ريا نوۆوستي» اگەنتتىگى ەلىمىزدە وتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ سايلاۋى تۋرالى جان-جاقتى حابار تاراتتى. اگەنتتىك: «ءوتكەن جەكسەنبىدە, ياعني 9 ماۋسىم كۇنى قازاقستاندا كەزەكتەن تىس پرەزيدەنتتىك سايلاۋ ءوتتى. ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى ءلاززات سۇلەيمەن حابارلاعانداي, سايلاۋعا ەل سايلاۋشىلارىنىڭ 77,4 پايىزى قاتىستى», دەپ جازدى.
سونىمەن قاتار اگەنتتىك پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ سايلاۋشىلاردىڭ باسىم بولىگىنىڭ سەنىمىنە يە بولعانىنا, ياعني 70 پايىزدان استام داۋىسقا قول جەتكىزگەنىنە باسا نازار اۋدارعان.
بۇعان قوسا, جاڭا پرەزيدەنتتى ۇلىقتاۋ ءراسىمى الداعى 12 ماۋسىم كۇنى وتەتىنىنەن حاباردار ەتە وتىرىپ, اتالعان سايلاۋدا قازاقستاندىق سايلاۋشىلاردىڭ جوعارى دەڭگەيدە بەلسەندىلىك كورسەتكەنىن, ساياسي ناۋقاننىڭ لايىقتى دارەجەدە ۇيىمداستىرىلعانىن, سونداي-اق شەتەلدىك جانە جەرگىلىكتى بايقاۋشىلاردىڭ تىڭعىلىقتى جۇمىسىن اتاپ كورسەتكەن.
قىتاي پرەزيدەنتى سي تسزينپين قاسىم-جومارت توقاەۆتى قازاقستان پرەزيدەنتى بولىپ سايلانۋىمەن قۇتتىقتادى.
قۇتتىقتاۋ حاتىندا سي تسزينپين قىتاي مەن قازاقستاننىڭ تاتۋ كورشى ەكەنىن, ورتاق سەنىمگە, مامىلەگە جانە ستراتەگيالىق ارىپتەستىككە يەك ارتقان قارىم-قاتىناس ورناتقان ەل ەكەنىن جەتكىزدى.
قازىرگى تاڭدا ءوزارا ورتاق بايلانىس جوعارى دەڭگەيگە جەتىپ, «ءبىر بەلدەۋ, ءبىر جول» جوباسىنىڭ جەمىسىن كورىپ وتىرمىز. بۇل ادامزاتتىڭ كەلەشەگىنە سالىنعان داڭعىل, دەلىنگەن قىتاي باسشىسىنىڭ حاتىندا.
سي تسزينپين قازاق-قىتاي قاتىناسىنىڭ دامۋىنا ماڭىز بەرىپ, ق.توقاەۆپەن تىعىز بايلانىس ورناتۋ ارقىلى ەكىجاقتى بايلانىستىڭ ودان ءارى دامي بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
قازاقستانداعى قەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى جونىندەگى اقپاراتتار تۇركيانىڭ ءبىرقاتار باسىلىم بەتىنەن كورىنىس تاپتى. باۋىرلاس ەلدىڭ بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى ەلىمىزدەگى پرەزيدەنت سايلاۋىنا حالىقتىڭ جۇمىلا قاتىسىپ, وتە جوعارى دەڭگەيدە وتكەنىن جارىسا جازدى.
Euronews-ءتىڭ تۇركياداعى ءبولىمى پرەزيدەنت سايلاۋى كەزىندە حالىقتىڭ كوڭىل كۇيى كوتەرىڭكى بولعانىن, حالىقپەن بىرگە پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەر دە تۋىستارى مەن ارىپتەستەرىمەن بىرگە داۋىس بەرگەنىن جازادى. ءار ۇمىتكەر جونىندە اقپارات بەرە وتىرا, شەتەلدەگى سايلاۋ ۋچاسكەلەرى تۋرالى دا حابارلايدى.
ال انادولۋ اگەنتتىگى ەلىمىزدەگى سايلاۋدى ءجىتى باقىلاپ, سوڭعى جاڭالىقتارىمەن ءبولىسىپ, تۇرىك حالقىن حاباردار ەتىپ وتىردى. سايلاۋ باستالىسىمەن قازاقستان تاريحىندا العاش رەت ءۇمىتكەر سانىنىڭ كوپ بولۋىن, العاش رەت ايەل ۇمىتكەردىڭ دوداعا قاتىسۋىن جازادى. ودان ءارى سايلاۋ بارىسىمەن, شەتەلدىك جانە حالىقارالىق ۇيىمدار اتىنان بىرقاتار بايقاۋشىلاردىڭ باقىلاپ جۇرگەنى تۋرالى اقپارات بەرەدى. Exit-Poll ناتيجەسىمەن العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ بولىسكەن شەتەلدىك اقپارات اگەنتتىگى دە وسى – انادولۋ اگەنتتىگى. سونىمەن بىرگە تۇركپا سايلاۋ بايقاۋشىسى دەلەگاتسياسىنىڭ باسشىسى, حالىق قالاۋلىسى يسمەت ۋچمانىڭ پىكىرىمەن ءبولىسەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, قازاقستانداعى كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى دەموكراتيالىق تۇردە اشىق ءارى ءادىل وتكەن.
تۇرىك باسىلىمدارى مەن اقپارات اگەنتتىكتەرى ەلىمىزدەگى پرەزيدەنت سايلاۋىندا جەڭىسكە جەتكەن قاسىم-جومارت توقاەۆتى قۇتتىقتاپ, جۇمىسىنا ساتتىلىك تىلەدى.
UzNews.uz پورتالى «قازاقستانداعى سايلاۋدىڭ ناتيجەسى – حالىقتىڭ قاسىم-جومارت توقاەۆقا كورسەتكەن تولىق سەنىمى مەن كەڭ قولداۋى, ونىڭ ەلدىڭ ورنىقتى دامۋى مەن حالىقارالىق بەدەلىن ارتتىرۋعا قوسقان ۇلەسىنە زور باعاسى», دەپ جازدى. سونداي-اق پورتال ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ بيىل ءساۋىر ايىندا وزبەكستانعا جاساعان العاشقى مەملەكەتتىك ساپارى جاڭا سەرپىن بەرگەندىگىن, بۇل ساپار كەزىندە دوستىق, تاتۋ كورشىلىك جانە ستراتەگيالىق ارىپتەستىك بايلانىستى نىعايتۋعا ودان ءارى دە بەيىلدى ەكەندەرى راستالعانىن اتاپ وتكەن.
بۇدان بولەك, اتالعان پورتال مەملەكەت باسشىلارى تەلەفون ارقىلى سويلەسۋ بارىسىندا وزبەك-قازاق قارىم-قاتىناسىن نىعايتۋدى, سونداي-اق ايماقتىق جانە حالىقارالىق كۇن ءتارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلاعانىن, بۇعان قوسا, جوعارى دەڭگەيدەگى, ونىڭ ىشىندە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ شەڭبەرىندە الداعى كەزدەسۋلەردىڭ كەستەسى قارالعانىن جازدى.
شەتەلدىك باسىلىمدار 2019 جىلدىڭ 9 ماۋسىمىندا قازاقستاندا وتكەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋى تۋرالى كوپ جازدى. سونىڭ ءبىرى امەريكالىق The New York Times باسىلىمى «قازاقستان جاڭا كوشباسشىسىن تاڭدادى» دەگەن تاقىرىپپەن كولەمدى ساراپتامالىق اقپارات جازدى.
ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى سايلاۋدا Nur Otan پارتياسىنىڭ اتىنان قاتىسقان كانديدات قاسىم-جومارت توقاەۆ ەڭ كوپ داۋىس جيناعانىن جاريالادى. «جەكسەنبىلىك داۋىس بەرۋدىڭ رەسمي ناتيجەلەرى نۇرسۇلتان نازارباەۆ توراعالىق ەتەتىن پارتيا اتىنان قاتىسقان قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ باستى قارسىلاسىن, رەسمي تۇردە رۇقسات ەتىلگەن وپپوزيتسيالىق كانديدات ءامىرجان قوسانوۆتان ايتارلىقتاي باسىم تۇسكەن. قاسىم-جومارت توقاەۆقا جالپى ەلەكتوراتتىڭ 70,7 پايىزى داۋىس بەرسە, ءامىرجان قوسانوۆ 16 پايىز داۋىس جيناعان», دەپ جازادى باسىلىم.
سونىمەن قاتار The New York Times باسىلىمى ماقالادا ەلدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ناۋرىز ايىندا قازاقستان پرەزيدەنتى رەتىندە وكىلەتتىلىگىن توقتاتۋ تۋرالى شەشىم قابىلداعانى جايىندا دا حاباردار ەتكەن.
رەسەيلىك gazeta.ru سايتى ەلىمىزدە بيىلعى 9 ماۋسىم كۇنى وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋ جونىندە تاراتقان اقپاراتتارىندا قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ پىكىرلەرىن نەگىزگە الا وتىرىپ, اتالعان سايلاۋدىڭ تىڭعىلىقتى ۇيىمداستىرىلعانىن ءارى بارلىق ءۇمىتكەرلەرگە تەڭ مۇمكىندىكتەر بەرىلگەنىن اتاپ كورسەتتى.
«قازاقستاندا 9 ماۋسىم كۇنى وتكەن پرەزيدەنتتىك سايلاۋدا قاسىم-جومارت توقاەۆ سايلاۋشىلاردىڭ 70 پايىزدان استام داۋىسىنا يە بولىپ, جەڭىسكە جەتتى. ونىڭ باستى قارسىلاسى سانالعان ۇمىتكەر 15 پايىز كولەمىندە داۋىس جينادى. قازاقستاندىق ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, جاڭادان سايلانعان مەملەكەت باسشىسى ەلدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ بۇعان دەيىن جۇرگىزىپ كەلگەن ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىن جالعاستىرماق. ونىڭ ىشىندە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ بۇگىنگى قاتىناسى دا ودان ءارى دامي بەرەدى», دەپ جازدى gazeta.ru سايتى.
سونىمەن قاتار اتالعان سايت exit-poll ناتيجەلەرىنە نازار اۋدارىپ, وزگە ۇمىتكەرلەردىڭ كورسەتكىشتەرىن اتاپ كورسەتكەن.
بۇدان بولەك, سايت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ مىقتى ساياساتكەر, ءوز ەلىنىڭ لايىقتى دا ادال ۇلى ەكەنىن ايتا كەلىپ, ونىڭ الداعى ۋاقىتتا باسىمدىق بەرەتىن باعىتتارىنا توقتالدى.