• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
ەكولوگيا 28 مامىر, 2019

كولدى قورعاۋ دا كىسىلىك

1431 رەت
كورسەتىلدى

سان اقىننىڭ وتتى جىرىنا ارقاۋ بولعان كوگىلدىر كوكشەدە ءۇزىلىپ تۇسكەن مونشاقتاي مولدىرەگەن كول كوپ-اق. بۇگىندە كوكشەتاۋ مەن قاراوتكەلدىڭ كەڭ دالاسىن جايلاعان ولكەدە ۇزىن-ىرعاسى 524 كول بار ەكەن.
تابيعاتتىڭ تامىلجىعان ديدارىنا كىرەۋكە تۇسكەلى, ات تۇياعى جە­تەتىن جەردەگى قوعالى كولدەر قو­رىسقا اينالعالى قاشان؟.. وسىن­شاما كولدىڭ 328-ىندە عانا با­­لىق ورىستەيدى. قالعانى تايىزدانىپ, لايلانعان. كوپشىلىگى تابي­­عاتتى اياۋدى بىلمەيتىن بەز­بۇي­رەكتىكتەن. ماسەلەن, وبلىس ورتالىعىنان تاياقتاستام جەردەگى شاعالالى سۋ قويماسى جاز بويى قالا تۇرعىندارىنىڭ سۋعا ءتۇسىپ ماسايراپ, قارا قارعانىڭ ميى قاينايتىن ىستىقتا جاندارى سايا تاۋىپ شومىلىپ, بالىق اۋلايتىن جەرى. نەگىزىنەن بۇل جەردەن وبلىس ورتالىعىنىڭ تۇرعىندارى سۋ ءىشىپ وتىر. ايتسە دە, ەرەجە اتاۋلىنى ەسىنەن شىعارىپ, كولىك جۋاتىندار دا, يتتەرىن شومىلدىراتىندار دا كەزدەسەدى.  تازالىقتىڭ ءجونى وسى بولسا, سۋ قويماسىنداعى بالىققا كەلەتىن قاۋىپ-قاتەر دە ادام قولىمەن جاسالىپ وتىر. ماسەلەن, اۋەسقوي بالىقشىلار باقىلاۋشىلاردىڭ كوزدەرىن الا بەرىپ, قۇلاش-قۇ­لاش قىتاي اۋلارىمەن سۇزەدى. قورىقشىنىڭ كوزىنە ءتۇسىپ قالىپ, قاشىپ جۇرگەندە اۋلارىن دا تاس­تاپ كەتەدى ەكەن. وبلىستىق ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى اۋماقتىق ينسپەكتسياسى وكىلدەرى وسىلاي دەپ وتىر. 

تاياۋدا «تازا سۋ قويمالارى» اكتسياسى باستالدى. بۇل شار­ۋا ءبىر اي بويى جۇرگىزىلمەكشى. تابي­عات جاناشىرلارى ەڭ الدىمەن ىزگى­لىك­تى ءىسىن شاعالالى سۋ قوي­ما­سى­نان باستادى. 

– مۇنداي اكتسيانى جىل سايىن جۇرگىزەمىز. قالا تۇرعىندارىنا دا ءوز­دەرى يگىلىگىن كورىپ وتىرعان تابي­­عاتتى كۇتە ءبىلۋى كەرەگىن ايتىپ جا­تىرمىز,–دەيدى ورمان شارۋا­شىلىعى جانە جانۋارلار ءدۇ­نيەسى ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى مۇرات شالاباي, – كۇزگە دەيىن جاعا­لاۋ كۇل-قوقىسقا, ىدىس-اياققا تولىپ كەتەدى. 

جاعالاۋعا ءار 500 مەتر سايىن قوقىس جاشىگىن ورناتقان. ايىنا ەكى رەت تازارتىپ تۇرادى. سۋدا قالعان اۋدى جيناستىرۋدىڭ دا اما­لىن تاپقان. موتورلى قايىققا سۋ ءىشىن­دەگى اۋلاردى ءىلىپ الاتىن ارنايى قۇرىلعى ورناتىلىپتى. ۇزاق ۋاقىت سۋ ىشىندە تۇرىپ ءىرىپ-ءشىرى­گەن اۋلاردى جاعالاۋعا شىعا­رىپ, ورتەپ جىبەرەدى ەكەن. شاعالالى سۋ قويماسىن تازارتىپ بولعان سوڭ سىلەتى مەن استانا سۋ قويمالارىندا دا ءدال وسىنداي اكتسيا قولعا الىنباق.  اقمولا وبلىسى
سوڭعى جاڭالىقتار