جۋرناليستەر الدىندا سويلەگەن سوزىندە مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت مۋن چجە ين باستاعان وڭتۇستىك كورەيالىق دەلەگاتسيانى قوناقجاي قازاق جەرىندە قابىلداۋ ۇلكەن مارتەبە دەپ اتاپ, بۇل مەملەكەتتىك ساپاردىڭ ەكى ەلدىڭ ستراتەگيالىق قارىم-قاتىناستارىنىڭ ون جىلدىعىنا وراي ءوتۋى وزىندىك مانگە يە ەكەنىن ايتتى.
مەملەكەت باسشىسى كورەيا رەسپۋبليكاسىن ساۋدا-ەكونوميكالىق تۇرعىدان ازياداعى ەڭ ءىرى ەكىنشى ارىپتەس ەكەنىنە جانە جاھاندىق, ايماقتىق ماسەلەلەر بويىنشا ىنتىماقتاستىقتىڭ جوعارى دەڭگەيى قالىپتاسقانىنا توقتالدى.
قازاقستاننىڭ الەمدىك يادرولىق قارۋعا قارسى قوزعالىستاعى كوشباسشىلىق ءرولىن اتاپ وتكەن قاسىم-جومارت توقاەۆ كورەي تۇبەگىن دەنۋكلەاريزاتسيالاۋ بويىنشا سەۋلدىڭ قادامىن قولدايتىنىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ پىكىرىنشە, بۇل ماسەلە الەم بويىنشا قاۋىپسىزدىكتى, تۇراقتىلىق پەن ورنىقتى دامۋدى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى.
– ءبىز كورەيارالىق ديالوگتىڭ دامۋىن ءجىتى باقىلاپ وتىرمىز. وڭتۇستىك كورەيا كوشباسشىسى مۋن چجە ين مىرزانىڭ وسى تاعدىرشەشتى ۇدەرىستە بەيبىتشىلىك پەن مۇددەلى تاراپتار اراسىنداعى كەلىسسوزدەردى قايتا باستاۋعا باعىتتالعان ەڭبەگىن جوعارى باعالايمىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى جۋرناليستەرگە كورەيلىك ارىپتەسىمەن بولعان كەلىسسوزدەر بارىسىندا ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ, حالىقارالىق جانە وڭىرلىك كۇن تارتىبىندەگى ماسەلەلەر تالقىلانعانى جونىندە ايتتى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكى ەل اراسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىنە ارنايى توقتالدى.
– قازاقستان وڭتۇستىك كورەيامەن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى, دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمى, «ورتالىق ازيا – كورەيا رەسپۋبليكاسى» فورۋمى جانە تاعى باسقا قۇرىلىمدار اياسىندا تىعىز قارىم-قاتىناس جاساپ وتىر. بۇگىنگى ساپاردان كەيىن ءبىزدىڭ ارىپتەستىگىمىزدىڭ اياسى كەڭەيە تۇسەتىنى ءسوزسىز, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى نىعايتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتىپ, بۇل جۇمىستاردىڭ نەگىزگى باسىمدىعى قازاقستان مەن وڭتۇستىك كورەيا اراسىندا بۇگىن قول قويىلعان «سامال جەل» جاڭا ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىندا كورىنىس تاپقانىن ايتتى.
– ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز قازىردىڭ وزىندە ماشينا جاساۋ, جول قۇرىلىسى جانە ينفراقۇرىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى, قارجى سەكتورى, دەنساۋلىق ساقتاۋ, اقپاراتتىق جانە كوممۋنيكاتسيالىق تەحنولوگيا سالالارى بويىنشا ءىرى جوبالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتىر. كورەيا بيزنەسىنىڭ ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋعا مۇددەلىلىك تانىتۋى قۋانتادى. بۇگىندە 500-دەن استام بىرلەسكەن كاسىپورىن قازاقستان اۋماعىندا بەلسەندى جۇمىس ىستەيدى. بۇلاردىڭ قاتارى ارتا تۇسەدى دەپ ويلايمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
بريفينگ بارىسىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىمىزدىڭ كورەيالىق ينۆەستيتسيالىق تەحنولوگيانىڭ ەنگىزىلۋىنە مۇددەلىلىگىن تاعى دا ناقتىلادى. سونداي-اق, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە عىلىمي-تەحنولوگيالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇكىمەتارالىق كوميسسيانىڭ جۇمىسىن جانداندىرۋعا قاتىستى ۋاعدالاستىق تۋرالى جانە نۇر-سۇلتان قالاسىندا قازاقستان - وڭتۇستىك كورەيا حالىقارالىق IT-ورتالىعىن اشۋ جونىندە ايتتى.
سونىمەن قاتار, مەملەكەت باسشىسى كولىك ينفراقۇرىلىمىن سالۋ جونىندەگى ىنتىماقتاستىقتى تەرەڭدەتۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە نازار اۋدارىپ, «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ باعدارلاماسى مەن وڭتۇستىك كورەيالىق «جاڭا سولتۇستىك ساياسات» باعدارلاماسىنىڭ ستراتەگيالىق باسىمدىقتارىنىڭ جاقىندىعىن ايتتى.
– ءبىز بىرلەسكەن ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قاتار جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, كولىك-ترانزيت باعدارىن دامىتۋ قاجەتتىگى جونىندە ءوزارا تۇسىنىستىككە قول جەتكىزدىك. قىتايدىڭ تىنىق مۇحيتى جاعالاۋىنداعى ليانيۋنگان پورتىندا جۇمىس ىستەپ تۇرعان قازاقستاندىق تەرمينالدىڭ مۇمكىندىگىن كورەي تاراپىنىڭ بەلسەندى پايدالانۋ ماسەلەلەرى تۋرالى تۇسىنىستىككە قول جەتكىزىلدى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتى ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ مۇمكىندىكتەرىن ىنتالاندىرۋ ىسىندەگى ەكى ەلدىڭ بانكتەرى مەن قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ ءوزارا ىقپالداستىعىنىڭ ماڭىزدى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق, وڭتۇستىك كورەيالىق كاسىپكەرلەردى ورتالىق ازيا نارىعىنا شىعۋ ءۇشىن «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ الاڭىن پايدالانۋعا شاقىردى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ كەلىسسوزدەر بارىسىندا ءبىلىم, دەنساۋلىق سالالارى, ارال تەڭىزىنىڭ پروبلەماسىن شەشۋ, ەكولوگيالىق اپات ايماعىنداعى جاعدايدى وڭالتۋ جانە پارلامەنتتىك ديپلوماتيا سياقتى بىرقاتار ماسەلەلەر بويىنشا ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلگەنىن ايتتى.
سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى وڭتۇستىك كورەيالىق دەلەگاتسياعا جانە پرەزيدەنت مۋن چجە ين مىرزاعا مازمۇندى كەلىسسوزدەر ءۇشىن ريزاشىلىعىن جەتكىزىپ, بۇل ساپار قازاقستان مەن كورەيانىڭ اراسىنداعى دوستىق پەن ءوزارا سەنىمگە, ارىپتەستىككە نەگىزدەلگەن ىنتىماقتاستىڭ ودان ءارى دامۋىنا تىڭ سەرپىن بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
***
مەملەكەتتىك ساپار قورىتىندىسى بويىنشا مىناداي قۇجاتتارعا قول قويىلدى:
1. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسى;
2. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسى اراسىنداعى سوتتالعان ادامداردى بەرۋ تۋرالى شارت;
3. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ «سامال جەل» جاڭارعان ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسى;
4. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تسيفرلىق دامۋ, قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتيۆتىك تەحنولوگيالار مينيسترلىگى اراسىنداعى ءتورتىنشى ونەركاسىپ رەۆوليۋتسياسى جونىندەگى مەموراندۋم;
5. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تسيفرلىق دامۋ, قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتيۆتىك تەحنولوگيالار مينيسترلىگى اراسىنداعى بىرلەسكەن حالىقارالىق ءىت ورتالىعىن قۇرۋ جونىندەگى نيەتتەستىك تۋرالى حاتتاما;
6. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تسيفرلىق دامۋ, قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى مينيسترلىگى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ عىلىم جانە اقپاراتتىق-كوممۋنيكاتيۆتىك تەحنولوگيالار مينيسترلىگى اراسىنداعى عارىش كەڭىستىگىن بەيبىت ماقساتتا بىرلەسە زەرتتەۋ جانە پايدالانۋ سالاسىندا ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم;
7. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك قامسىزداندىرۋ مينيسترلىگى اراسىنداعى دەنساۋلىق سالاسىندا «سامال جەل» باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جوسپار;
8. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترلىگىنىڭ مەملەكەتتىك كىرىس كوميتەتى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسىنىڭ كەدەن قىزمەتى اراسىنداعى ۋاكىلەتتى ەكونوميكالىق وپەراتورلاردى مويىنداۋ جونىندەگى ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋم.