جۇما, 16 قاراشا 2012 7:25
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭەسىنە قازاقستاننىڭ قابىلدانۋى ەلىمىزدىڭ الەمدىك قوعامداستىق الدىنداعى ءيميدجىنىڭ قانشالىقتى دەڭگەيدە ەكەنىن ايعاقتاپ بەردى.
قازاقستان كونستيتۋتسياسىندا جازىلعانداي, ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ادامنىڭ ءومىرى مەن بوستاندىعى, قۇقىعىنىڭ قورعالۋى باستى ءماسەلە بولعاندىقتان, مەملەكەتتىڭ وسى تۇرعىدا كوپتەگەن جۇمىستار اتقارعانى ءمالىم. جانە بۇل ءبىر كۇندىك, ءبىر جىلدىق قانا ەمەس, جىلدار بويىنا ۇزىلمەستەن جاسالىپ كەلگەن شارۋالار. وسى رەتتە ادام جانە ادام قۇقىقتارى ءجونىندەگى قانشاما زاڭدار قابىلداندى, حالىقارالىق كونۆەنتسيالار راتيفيكاتسيالانىپ, ادام قۇقىقتارى زاڭدىق نەگىزدە قورعالۋدا.
جۇما, 16 قاراشا 2012 7:25
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭەسىنە قازاقستاننىڭ قابىلدانۋى ەلىمىزدىڭ الەمدىك قوعامداستىق الدىنداعى ءيميدجىنىڭ قانشالىقتى دەڭگەيدە ەكەنىن ايعاقتاپ بەردى.
قازاقستان كونستيتۋتسياسىندا جازىلعانداي, ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن ادامنىڭ ءومىرى مەن بوستاندىعى, قۇقىعىنىڭ قورعالۋى باستى ءماسەلە بولعاندىقتان, مەملەكەتتىڭ وسى تۇرعىدا كوپتەگەن جۇمىستار اتقارعانى ءمالىم. جانە بۇل ءبىر كۇندىك, ءبىر جىلدىق قانا ەمەس, جىلدار بويىنا ۇزىلمەستەن جاسالىپ كەلگەن شارۋالار. وسى رەتتە ادام جانە ادام قۇقىقتارى ءجونىندەگى قانشاما زاڭدار قابىلداندى, حالىقارالىق كونۆەنتسيالار راتيفيكاتسيالانىپ, ادام قۇقىقتارى زاڭدىق نەگىزدە قورعالۋدا. ەڭ باستىسى, زاڭ ادام مەن ادامنىڭ قۇقىعىنىڭ قورعالۋىنا قىزمەت ەتۋدە.
جالپى العاندا, ازاماتتىڭ بىرنەشە قۇقىعى بولادى. ولار ساياسي, الەۋمەتتىك, مادەني جانە ەكونوميكالىق دەپ بولىنەدى. وسىلاردى زەرتتەپ وتىرساق, بۇلاردىڭ قاي-قايسىسىندا دا قازاقستان جەتىستىكتەرى ايقىن كورىنەدى. ماسەلەن, ەلىمىزدە ادام قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلماۋىمەن ارنايى اينالىساتىن پرەزيدەنت جانىنداعى ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كوميسسيا جانە ومبۋدسمەن – ادام قۇقىقتارى جونىندەگى ۋاكىل جۇمىس اتقارىپ كەلەدى. بۇلاردا جالپى ازاماتتاردىڭ قۇقىعىنان وزگە ايەلدەر مەن بالالاردىڭ دا قۇقىعى نازاردا ۇستالادى. ال 20 جىل بۇرىن مۇنداي ينستيتۋت بولماعان ەدى. ءبىز تاۋەلسىزدىك الۋمەن قاتار ادام قۇقىعى جونىندە ۇلكەن قادامدار جاسادىق. ءاربىر ەتنوس وكىلىنىڭ ءوز مادەنيەتى مەن ءداستۇرىن, ءتىلىن ساقتاۋداعى مەملەكەتتىك تۇرعىداعى وڭ كوزقاراستىڭ تابىلۋى بارلىق ەلدە بىردەي ەمەس. بۇل رەتتە قازاقستاندىق ۇلگىنى الەمگە ەتالون رەتىندە كورسەتۋگە تۇرارلىقتاي. ونى حالىقارالىق قوعامداستىق تا مويىنداپ وتىر.
ەلىمىزدەگى ءاربىر ازاماتتىڭ قۇقىعى قورعالۋى, قازاقستاننىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتاعى ۇستانعان اشىق تا ءمولدىر جۇمىستارىنىڭ ناتيجەسى اركەز ساراپشىلاردىڭ نازارىندا. قازىر جاھاندانعان عالامدا ەشبىر ەلدىڭ ۇستانعان ساياساتى جاسىرىن بولماي قالدى ەمەس پە؟! ال ەلىمىزدىڭ بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ ادام قۇقىقتارى جونىندەگى كەڭەسىنە سايلانۋى الەمدىك قوعامداستىقتىڭ قازاقستان تاراپىنان ادام قۇقىعى بويىنشا اتقارىپ جۇرگەن جۇمىستارىن وڭ باعالاۋى, ءارى وسىنداي ەلىمىزدەگى جاقسىلىقتى جەر جۇزىندەگى بارلىق مەملەكەتتەرگە كورسەتۋدىڭ مۇمكىندىگى تۋدى دەپ ءتۇسىنۋىمىز ابزال.
قازاقستان ەۋروپاداعى قاۋىپسىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا جەمىستى توراعالىق اتقارىپ, الەمنىڭ تىنىسىنا اسەر ەتەتىن پروبلەمالاردى شەشۋدە ءوزىنىڭ ىلكىمدىلىگىن ءبىر كورسەتسە, ەندى كەڭەسكە مۇشە بولۋ ارقىلى ادام قۇقىقتارىن قورعاۋداعى يگىلىكتەردى دە جاريا ەتۋگە مۇمكىندىك الدى. شىنداپ كەلگەندە, ادام قۇقىقتارى ماسەلەسىندە ءبىزدىڭ ۇلگى الارلىق جاقتارىمىز وتە مول.
ارينە, ادام قۇقىقتارى ماسەلەسى وتە ماڭىزدى. بۇل جەردە توعايدىق, بىزدە تەك بارلىعى تاماشا دەۋگە بولمايدى, بۇل – ۇزدىكسىز ءجۇرىپ ءارى دامىپ وتىراتىن ۇدەرىس. سوندىقتان, ءبىزدىڭ الدىمىزدا, قازاقستاندىق قوعام الدىندا ادام قۇقىعى جونىندەگى زاڭدىق نەگىزدەردى ءالى دە شىڭداي ءتۇسۋ مىندەتى تۇر دەپ بىلەمىن.
ايسانا سمان,
زاڭ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,
پروفەسسور.