– ءبورىباي بيقوجا ۇلى, بۇگىنگى اڭگىمەمىز ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا رەسمي ساپارى قارساڭىندا رەتى كەلىپ وتىرعاندىعىمەن ەرەكشە ەكەنى انىق. وسى ورايدا قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ ەكىجاقتى قاتىناستارىنىڭ قازىرگى جاعدايىن قالاي باعالايسىز؟ ءبىزدىڭ ەلدەرىمىزدىڭ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ ودان ءارى دامۋ پەرسپەكتيۆالارىن قالاي ەلەستەتەسىز؟
– قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىندا زور ساياسي, ەكونوميكالىق جانە ادامدىق رەسۋرستارعا يە بولىپ وتىرعان وزبەكستانمەن ءوزارا ءتيىمدى قاتىناستاردى نىعايتۋعا ۇلكەن ماڭىز بەرىلەدى. ءبىزدىڭ ەلدەرىمىز قاشاندا ىنتىماقتاسا ءىس-قيمىل جاساۋعا جانە مامىلەگە كەلۋگە ۇمتىلىپ وتىرعان, ءويتكەنى, بۇل – بەرىك جانە تۇراقتى قاتىناستاردى قامتاماسىز ەتۋدىڭ العىشارتى. قازاقستان مەن وزبەكستان اۋماعى, حالقى, ەكونوميكاسى مەن تابيعي رەسۋرستارى تۇرعىسىنان العاندا ورتالىق ازياداعى جەتەكشى مەملەكەتتەر ەكەندىگى دە ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ ماڭىزدى فاكتورى بولىپ تابىلادى.
قازاقستان-وزبەكستان ءتۇرلى دەڭگەيدەگى قاتىناستارىنىڭ تاۋەلسىز دامۋى ەگەمەندىكتىڭ العاشقى كۇنىنەن باستاپ جوعارى بەلسەندىلىگىمەن ەرەكشەلەنسە, بۇل ەكى مەملەكەت اراسىنداعى جان-جاقتى ءوزارا ءتيىمدى بايلانىستار ءۇشىن بەرىك نەگىز قالاۋعا مۇمكىندىك تۋعىزدى. ەكى جاقتى قاتىناستاردىڭ شارتتىق-قۇقىقتىق بازاسى ءىس جۇزىندە ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق قىرلارىن قامتيدى جانە 100-دەن اسا مەملەكەتارالىق جانە ۇكىمەتارالىق قۇجاتتاردى قۇرايدى.
ەكى ەلدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارى باسشىلارىنىڭ اراسىندا كەلىسسوزدەر مەن كونسۋلتاتسيالار تۇراقتى تۇردە جۇرگىزىلەدى. تەرروريزم مەن ەكسترەميزم, ەسىرتكىنىڭ زاڭسىز ساۋداسى, ترانسۇلتتىق قىلمىس سەكىلدى جاڭا قىر كورسەتۋلەر مەن قاتەرلەرگە قارسى كۇرەس سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق تابىستى تۇردە دامۋدا.
2006 جىلعى 19-20 ناۋرىزداعى قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ وزبەكستانعا مەملەكەتتىك ساپارى جانە 2008 جىلعى 22-23 ساۋىردەگى وزبەكستان پرەزيدەنتىنىڭ قازاقستانعا رەسمي ساپارى ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ اسا ماڭىزدىلىعىن جانە ءوزارا باسىمدىققا يە ەكەندىگىن كورسەتەدى.
بۇدان باسقا, گەوساياسي تۇرعىدان قاراعاندا, قازاقستان مەن وزبەكستان وڭىرلىك تۇراقتىلىق پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءىسىندە اسا ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قازاقستان مەن وزبەكستان حالقى ۇلتتىق تابيعاتى مەن ورتاق تامىرى بويىنشا جاقىن حالىقتار, سوندىقتان تاريحي جانە رۋحاني دامۋىنىڭ ورتاقتىعىنا ەرەكشە ءمان بەرگەن ۇتىمدى.
ەكى ەل اراسىندا ماڭگىلىك دوستىق تۋرالى شارتقا قول قويىلعانىن اتاپ ءوتۋ قاجەت, بۇل حالىقارالىق تاجىريبەدە وداقتاستىق قاتىناستاردىڭ جوعارى ءتۇرى بولىپ تابىلادى. تاتۋ كورشىلىك قاتىناستاردىڭ دالەلى رەتىندە قازاقستان مەن وزبەكستان تمد ەلدەرىنىڭ اراسىندا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ مەملەكەتتىك شەكارانى دەليميتاتسيالاۋ تۋرالى شارتقا قول قويدى. ءبىز قازاقستان-وزبەكستان شەكاراسى دوستىق پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ شەكاراسى بولىپ قالۋى تيىستىگىنە جانە بولاتىنىنا سەنىمدىمىز. قازىرگى ۋاقىتتا تاراپتار مەملەكەتتىك شەكارانى دەماركاتسيالاۋدىڭ سوڭعى كەزەڭىنە اياق باستى.
سونىمەن بىرگە, قازاقستان مەن ءوزبەكستان كوپجاقتى ىنتىماقتاستىق شەڭبەرىندە ءوزارا ارەكەت جاسايدى. ەكى ەل دە شىۇ, اوسشك, تمد جانە ۇقشۇ-عا قاتىسۋشىلار بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى, قازاقستان 2010 جىلى ەقىۇ-عا توراعالىق ەتىپ وتىرعانىن ايتا كەتەيىن. ءبىزدىڭ ەل ەقىۇ توراعاسى لاۋازىمىنا تمد تاراپىنان ۇجىمدىق كانديدات رەتىندە ۇسىنىلدى, سوندىقتان دوستاستىق بويىنشا ءوز ارىپتەستەرىنىڭ ۇسىنىمدارى مەن پىكىرلەرىن قۇرمەتتەيتىن بولادى, سونداي-اق وسى كەزەڭدە وزبەكستان رەسپۋبليكاسى قولداۋ كورسەتەدى دەپ سەنەدى. 2010 جىلى قازاقستاننىڭ ەقىۇ-عا ءتوراعالىق ەتۋىنىڭ نەگىزگى باسىمدىقتارىنىڭ ءبىرى ەقىۇ ءسامميتىن وتكىزۋ دەسەك, وزبەكستان تارابى قازاقستاننىڭ ەقىۇ ءسامميتىن وتكىزۋ يدەياسىن قولدايدى دەپ سەنىم ارتادى.
ەكى جاقتى قاتىناستاردىڭ ماڭىزدى سالاسى مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق بولىپ تابىلادى. ونىڭ بارىنشا دامۋى ءبىزدىڭ حالىقتارىمىزدىڭ مۇددەلەرى مەن ماقساتتارىنا تولىق جاۋاپ بەرەدى. سوندىقتان ەكى ەلدىڭ ءتيىستى قۇرىلىمدارى مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ جانە تەرەڭدەتۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ازىرلەۋ ۇستىندە.
وسى ايتىلعانداردى قورىتىندىلاي كەلە, ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتىڭ دامۋ قارقىنى جوعارى جانە بۇل ءۇردىس كەلەشەكتە دە ساقتالادى دەپ سانايمىن. مىنە, وسى تۇرعىدان العاندا, قازاقستان مەن ءوزبەكستان اراسىنداعى قاتىناستار اۋقىمى وتە كەڭ ەكەنى انىق اڭعارىلادى. ال ءبىزدىڭ باستى مىندەتىمىز – قازاق-وزبەك ىنتىماقتاستىعىنىڭ بارلىق الەۋەتىن ەكى ەلدىڭ ستراتەگيالىق مۇددەلەرى جولىندا بارىنشا ىسكە اسىرۋ.
– ەكونوميكالىق ماسەلەلەر ەكىجاقتى قاتىناستاردىڭ ماڭىزدى قۇرامداسى ەكەنى انىق. وسى ورايدا, ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋدىڭ ناقتى تەتىكتەرى مەن شارالارى تۋرالى نە ايتار ەدىڭىز؟ ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ جاي-كۇيى مەن ونىڭ دامۋ كەلەشەگىنە بەرەر باعاڭىز قانداي؟
– ەكى ەلدىڭ ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىنىڭ پاراديگماسى جەتكىلىكتى تۇردە قارقىندى جانە تۇراقتى دامۋدا. عاسىرلار بويى قازاقستان مەن وزبەكستان اۋماقتارىندا شىعىس بازارلارى سالتانات قۇرسا, ءجۇزدەگەن جىل بويى شاڭى بۇرقىراعان كەرۋەن جولدارىمەن ءتۇرلى تاۋارلار تاسىمالدانىپ, ۇنەمى ساۋدا ايىرباستارى ءجۇرىپ جاتتى.
بۇگىنگى تاڭدا تاراپتار ساۋدا-ساتتىقتىڭ شارتتىق-قۇقىقتىق بازاسىنىڭ ايتارلىقتاي قورىن جاسادى, ول ءىس جۇزىندە ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق سالالارىن قامتيتىن 60-تان استام مەملەكەتارالىق, ۇكىمەتارالىق جانە ۆەدومستۆوارالىق قۇجاتتى قۇرايدى. تاراپتار نەگىزگى قۇجاتتارعا – 1995 جىلعى 7 اقپاندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى اراسىندا ءبىرتۇتاس ەكونوميكالىق كەڭىستىك قۇرۋ تۋرالى شارتقا, 1997 جىلعى 2 اقپاندا ينۆەستيتسيالاردى قولداۋ جانە ءوزارا قورعاۋ تۋرالى كەلىسىمگە, 2007-2016 جىلدارعا ارنالعان ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق ستراتەگياسىنا, 2006-2010 جىلدارعا ارنالعان ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىنا جانە ءوزارا ينۆەستيتسيالاردى قورعاۋ, كەدەن ءىسى, بانك جانە ت.ب. سالالارداعى بىرقاتار قۇجاتتارعا قول قويدى.
قازاقستان سوڭعى جىلدارى وزبەكستاننىڭ نەگىزگى ساۋدا ارىپتەستەرىنىڭ بەستىگىنە كىرەدى. جالپى, وزبەك ەلى ساۋدا اينالىمىنداعى ەلىمىزدىڭ ۇلەسى شامامەن 6-10% قۇرايدى. سونىمەن بىرگە, الەمدىك قارجى داعدارىسى ەلدەرىمىز اراسىنداعى الىس-بەرىستىڭ قارقىنى مەن كولەمىنە كەرى اسەرىن تيگىزدى. ساۋدا اينالىمى 2009 جىلى 1 ملرد. 196,3 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى (ەكسپورت – 891,8 ملن., يمپورت – 304,4 ملن.) جانە 2008 جىلمەن سالىستىرعاندا 33,1% تومەندەدى.
دەي تۇرعانمەن, ەكى ەلدىڭ ءوزارا بايلانىستارى جانە شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرىنىڭ قاتىناسى جاندانا ءتۇستى. مىسالى, قازاقستانعا وزبەكتىڭ تىكەلەي ينۆەستيتسيالارى 3,7 ملن. اقش دوللارىن قۇرادى, قازاقستان جاعىنان 134,4 ملن. اقش دوللارىنا جەتتى.
وزبەكستاننىڭ يمپورت قۇرىلىمىندا, نەگىزىنەن, مينەرالدى وتىن, مۇناي جانە ونىڭ ونىمدەرى, ازىق-ت ۇلىك پەن ونىڭ ءونىمدەرى, ۇن, داقىلدار ونەركاسىبىنىڭ ونىمدەرى, رۋدالار, شلاك پەن كۇل, قارا, ءتۇستى مەتالدار مەن ولاردان جاسالعان ءونىمدەر, نەورگانيكالىق حيميا ءونىمدەرى, ازىق-ت ۇلىك تاۋارلارى باسىم بولىپ تابىلادى.
قازاقستانعا ەنەرگيا تاسىعىشتار, اتاپ ايتقاندا, تابيعي گاز, ەلەكتر ەنەرگياسى, ماقتا تالشىعى, حيميا ونىمدەرى مەن پلاستماسسا بۇيىمدارى, قۇرىلىس ماتەريالدارى, تىڭايتقىشتار, شىنى جانە شىنى ونىمدەرى, قارا مەتالل, ەلەكتر جابدىقتارى, جەمىس-جيدەك ونىمدەرى ەكسپورتتالادى.
وزبەكستاندا قازاقستاندىق ينۆەستيتسيانىڭ قاتىسۋىمەن 163 كاسىپورىن جۇمىس ءىستەيدى. مۇندا “قازاقستاننىڭ دامۋ بانكى” اق, “قازاقستان تەمىر جولى” اق, قازاقستاننىڭ حالىق بانكى وكىلدىگى – “حالىق ليزينگ قازاقستان” جانە “قازاقپارات” اق وكىلدىكتەرى جۇمىس ىستەيدى.
قازاقستاندا وزبەك كاپيتالىنىڭ قاتىسۋىمەن 282 كاسىپورىن قۇرىلعان. بۇل كاسىپورىندار نەگىزىنەن ساۋدا جانە قۇرىلىس سالالارىن قامتيدى.
ەكونوميكالىق بايلانىستاردىڭ دامۋىنا ەكى ەل پرەزيدەنتتەرىنىڭ قولداۋىمەن قۇرىلعان مەملەكەتارالىق ءۇيلەستىرۋشى كەڭەستىڭ قىزمەتى يگى ىقپالىن تيگىزۋدە. ونىڭ شەڭبەرىندە جىلىنا ەكى رەت ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ قازىرگى جاعدايى مەن كەلەشەگى تالقىلانادى, مۇددەلى مينيسترلىكتەر مەن ۆەدومستۆولارعا ەلدەر اراسىنداعى ەكونوميكالىق, مادەني-گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا باعىتتالعان ناقتى تاپسىرمالار بەرىلەدى.
مۇناي-گاز جانە كولىك-كوممۋنيكاتسيا سالالارىنداعى ىنتىماقتاستىق ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتىڭ بارىنشا ماڭىزدى اسپەكتىسىنە جاتادى. جىل سايىن قازاقستان رەسەي تاراپىمەن “سۆوپ” وپەراتسيالارى بويىنشا ەلدىڭ وڭتۇستىك وڭىرلەرىنىڭ مۇقتاجدىعى ءۇشىن 3,5 ملرد. تەكشە مەتر كولەمىندە وزبەك تابيعي گازىن ساتىپ الادى. بۇدان باسقا, تاراپتار ورتالىق ازيادان گازدى الەمدىك رىنوكقا جەتكىزۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەلىسىلگەن ساياسات جۇرگىزەدى.
بۇل باعىتتا قازىرگى ۋاقىتتا ترانزيتتىك قۋاتتى ارتتىرۋ ماقساتىندا ءبىزدىڭ ايماقتان ەۋروپا مەن قىتاي رىنوكتارىنا گاز قۇبىرىنىڭ جاڭا جەلىلەرىن قايتا جاڭعىرتۋ مەن سالۋ جونىندە كونسۋلتاتسيالار ءجۇرگىزىلۋدە. مىسالى, جاقىندا, “تۇركىمەنستان-وزبەكستان-قازاقستان-قىتاي” گاز قۇبىرى اشىلدى, بۇل تۇركىمەن گازىن قىتايعا جەتكىزۋگە مۇكىندىك بەرەدى.
كولىك سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق قارقىندى دامىپ كەلەدى, ماسەلەن, تاراپتار اراسىندا 2006 جىلى ناۋرىزدا حالىقارالىق اۆتوموبيل بايلانىسى تۋرالى كەلىسىمگە قول قويىلدى, ول اۆتوموبيل كولىگىنىڭ رۇقساتسىز ءجۇرۋ جۇيەسىن كوزدەيدى. سونداي-اق, حالىقارالىق ە-40 كولىك ءدالىزى قۇرامىندا “اتىراۋ-بەينەۋ-قوڭىرات” جانە “اقتاۋ-بەينەۋ-قوڭىرات” اۆتوموبيل جولدارىن قاتار سالۋ جوباسىن جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ۋاعدالاستىققا قول جەتكىزىلدى.
تەمىر جول كولىگىندە الماتى-تاشكەنت-نۇكىس باعىتى بويىنشا جولاۋشىلار تاسۋ قايتا جاڭعىردى. قازاق تاراپى جىل سايىن ماقتا, جەمىس-جيدەك سىندى وزبەك تاۋارلارىن قازاقستان اۋماعى ارقىلى ءۇشىنشى ەلدەرگە تەمىر جول كولىگىمەن تاسۋعا تومەن كوەففيتسيەنت قويادى.
اۋە كولىگى سالاسىندا قازىرگى ۋاقىتتا اپتاسىنا ەكى رەت تاشكەنت-استانا-تاشكەنت اۆيارەيستەرى اشىلعان, الماتى-تاشكەنت-الماتى اۆيارەيستەرى اپتاسىنا جەتى رەتكە دەيىن كوبەيتىلدى.
ەركىن ساۋدا ايماعىن قۇرۋ شەڭبەرىندە قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ەركىن ساۋدا رەجىمىنەن الىپ تاستاۋلاردى كەزەڭ-كەزەڭمەن بولدىرماۋ كەستەسىن كەلىسۋ مەن قابىلداۋ جۇمىستارى ءجۇرگىزىلۋدە. ينۆەستيتسيالىق (يننوۆاتسيالىق) جوبالاردىڭ كەلەشەگى تۋرالى تۇراقتى اقپارات الماسۋ كوزدەلگەن, يننوۆاتسيالىق ينفراقۇرىلىمدار (تەحنوپاركتەر, بيزنەس-ينكۋباتورلار, ۆەنچۋرلىق قورلار) قۇرۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق جولعا قويىلىپ كەلەدى.
ىشكى تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتە العان ءىرى مەملەكەت رەتىندە وزبەكستان ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ سىرتقى ەكونوميكالىق ستراتەگياسىندا ماڭىزدى ورىن الادى جانە سولاي بولىپ قالا بەرمەك. تاشكەنت تە ەكىجاقتى ىنتىماقتاستى نىعايتۋدىڭ ومىرلىك قاجەتتىلىگىن لايىقتى قابىلدايتىنى ءبىز ءۇشىن, ءسوز جوق, ماڭىزدى. انىعىن ايتقاندا, قازاق-وزبەك قارىم-قاتىناستارى – بۇل ورتالىق ازيا ايماعىنداعى تۇراقتىلىقتىڭ ماڭىزدى فاكتورى.
– قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىنداعى ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن پايدالانۋ ماسەلەلەرى قالاي شەشىلۋدە؟ قازاقستان وسى رەتتە قانداي شارالار قابىلداۋدا؟
– ورتالىق ازيانىڭ ترانسشەكارالىق وزەندەرىنىڭ سۋ-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋ ماسەلەلەرى بۇگىندە قازاقستان ءۇشىن باستى, ال ءوڭىر ءۇشىن وزەكتى ءماسەلە بولىپ وتىر. وسى ماسەلەلەردىڭ شەشىلۋىنە ءوڭىردىڭ ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگى تاۋەلدى دەر ەدىم.
بارلىق مەملەكەتتەر ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن كەلىسىپ پايدالانۋدا ىمىرالاسۋ ءوڭىر مەملەكەتتەرىنىڭ تۇبەگەيلى مۇددەلەرىنە ساي كەلەتىنىن جانە ترانسشەكارالىق سيپاتتاعى توتەنشە جاعدايلار تۋىنداۋىنىڭ الدىن الاتىنىن جاقسى تۇسىنەدى.
ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ سۋ-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ نەگىزى – مەملەكەتارالىق سۋ كوزدەرىنىڭ سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ مەن قورعاۋدى بىرلەسىپ باسقارۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى 1992 جىلعى كەلىسىم, سىرداريا وزەنى باسسەينىنىڭ سۋ-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن پايدالانۋ تۋرالى 1988 جىلعى كەلىسىم سياقتى كوپجاقتى قۇجاتتار. قازاقستان ترانسشەكارالىق سۋدى پايدالانۋ مەن ونى رەتتەۋدى ءوزارا كەلىسىلگەن نەگىزدە جانە سۋ قويمالارىن رەتتەۋ رەجىمىن ءۇيلەستىرۋ مەن سۋ جانە وتىن-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستارىن ءتيىمدى پايدالانۋدىڭ جالپىعا مويىندالعان حالىقارالىق نورمالارى مەن ەرەجەلەرىن باسشىلىققا الا وتىرىپ ىسكە اسىرۋ قاجەت دەپ سانايدى.
قازاقستان سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ مەن قورعاۋدى رەتتەۋدىڭ امبەباپ تەتىگىن جاساۋدى, سونداي-اق سۋ-ەنەرگەتيكالىق ماسەلەلەردى رەتتەۋ بويىنشا وڭىرلىك كونسورتسيۋم قۇرۋدى جاقتايدى. مۇنداي كونسورتسيۋم شارۋاشىلىق سۋبەكتىلەرى دەڭگەيىندە سۋ-ەنەرگەتيكالىق رەسۋرستاردى پايدالانۋدان ەكونوميكالىق پايدا تابۋعا مۇمكىندىك بەرەر ەدى.
سۋدى پايدالانۋ تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا, قازاقستان مەن وزبەكستان ارال ەكولوگيالىق داعدارىسىنىڭ زارداپتارىمەن بايلانىستى ماسەلەلەردى شەشۋدە الەمدىك قوعامداستىقپەن ىنتىماقتاستىقتى تولىق قوستايدى. قازىرگى ۋاقىتتا ارال ماسەلەلەرى بويىنشا گەرمانيامەن, فرانتسيامەن, گەف, بۇۇدب, دۇنيەجۇزىلىك بانك سياقتى ۇيىمدارمەن ىنتىماقتاستىق جۇزەگە اسۋدا.
– ءسىز قازاقستان پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ وزبەكستانعا الداعى ساپارىنا بايلانىستى نە ايتار ەدىڭىز؟
– قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا. نازارباەۆتىڭ وزبەكستان رەسپۋبليكاسىنا ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 16-17 ناۋرىزىندا بولاتىن رەسمي ساپارى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى بارىنشا جوعارى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە شىعارۋعا مول مۇمكىندىك, تىڭ سەرپىن بەرەدى دەپ ءۇمىتتەنەمىز. قازاقستان ءۇشىن وزبەكستانمەن ءوزارا ءىس-قيمىلداردى جانداندىرا تۇسۋگە قول جەتكىزۋ, حالىقارالىق ارەنادا ەكى ەلدىڭ باستامالارىن جان-جاقتى قولداۋ اسا ماڭىزدى.
ىنتىماقتاستىقتىڭ تاعى ءبىر ۇلكەن ءبولىگى ساۋدا-ەكونوميكالىق باعىت بولىپ تابىلادى, ول قازىرگى كۇندە جاڭا تالاپتار مەن كوزقاراستى قاجەت ەتەدى. وسى ورايدا ءوزارا ساۋدا مەن ينۆەستيتسيالاردى جانداندىرۋ ماسەلەلەرى قازاقستان مەن وزبەكستان پرەزيدەنتتەرىنىڭ ءجىتى نازارىنداعى تاقىرىپ بولماق.
ساپار بارىسىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن وزبەكستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتتەرىنىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسىنە, ديپلوماتيالىق وكىلدىكتەر عيماراتتارىن سالۋعا جەر ۋچاسكەسىن ءوزارا ءبولۋ تۋرالى ۇكىمەتارالىق كەلىسىمگە جانە سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆولارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ 2010-2011 جىلدارعا ارنالعان باعدارلاماسى مەن باسقا دا بىرقاتار ماڭىزدى قۇجاتتارعا قول قويىلادى دەپ جوسپارلانۋدا.
– اڭگىمەمىزدىڭ سوڭىندا ەلشىلىكتىڭ تاياۋداعى جوسپارلارى جونىندە ايتا كەتسەڭىز.
– ەلشىلىكتىڭ نەگىزگى جۇمىسى قازاقستاننىڭ وزبەكستانعا, ونىڭ ىشىندە وڭىرگە قاتىستى سىرتقى ساياساتىنداعى باستى باسىمدىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى قول جەتكەن ۋاعدالاستىقتار جانە ءبىزدىڭ ليدەرلەرىمىز بەن ەلدەرىمىز اراسىنداعى تۇراقتى كونسترۋكتيۆتى ساياسي ۇنقاتىسۋ مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ فۋنكتسيونالدى مىندەتتەرىن انىقتايدى جانە ولاردىڭ ناقتى ورىندالۋىن تالاپ ەتەدى. سونداي-اق ەلشىلىك ەكى ەلدىڭ پرەزيدەنتتەرى, ۇكىمەتتىك ورگاندارى مەن باسقا دا ينستيتۋتتارى اراسىندا قابىلدانعان شەشىمدەر مەن قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستاردى جالعاستىرادى. بۇل تۇرعىدا العا قويىلعان مىندەتتەردى تابىستى تۇردە شەشۋ ءۇشىن كوپتەگەن ءتۇرلى ءىس-شارالار جوسپارلانعان. سولاردىڭ ىشىندە شەكارا ماڭىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋعا جانە ينۆەستيتسيا سالاسىنداعى ىقپالداستىقتى تەرەڭدەتۋگە باعىتتالعان ءىس-شارالاردى ەرەكشە اتاپ وتكىم كەلەدى. سونداي-اق, بيزنەس-قۇرىلىمداردىڭ قاتىسۋىمەن قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ شەكارالىق وبلىستارى باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋىن ۇيىمداستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
ۇستىمىزدەگى جىلى پارلامەنتارالىق ىنتىماقتاستىقتى جانە ءتۇرلى قوعامدىق, ساياسي ينستيتۋتتار اراسىنداعى ەكىجاقتى بايلانىستاردى, سولاردىڭ قاتارىندا ءدىني اسپەكتىدەگى قاتىناستاردى جانداندىرامىز عوي دەپ ۇمىتتەنەمىز.
جالپى العاندا, ەلشىلىكتىڭ 2010 جىلعا جوسپارلاعان جۇمىس كولەمى اۋقىمدى.