قازاقستاننىڭ جاڭا كونستيتۋتسياسىنىڭ جوباسىنا جاساندى ارەكەتسىزدىكتەن, ۇزاققا سوزىلعان ينستيتۋتسيونالدىق داعدارىس ستسەناريلەرىنەن قورعاۋدىڭ پارمەندى قۇقىقتىق تەتىكتەرى ەنگىزىلگەن. بۇل تۋرالى ءماجىلىس دەپۋتاتى مۇرات ابەنوۆ كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيانىڭ ونىنشى وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە مالىمدەدى, دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
اتاپ ايتقاندا, 46-شى جانە 62-باپتاردىڭ باستاپقى رەداكتسياسى نەگىزگى تاعايىنداۋلاردى قايتا كەلىسۋدەن باس تارتقان كەزدە قۇرىلتايدىڭ تاراتىلۋىن كوزدەدى, بۇل «كۇشتى پرەزيدەنت – ىقپالدى پارلامەنت – ەسەپ بەرەتىن ۇكىمەت» فورمۋلاسىنا سايكەس كەلمەيدى.
كونستيتۋتسيالىق كوميسسيا جاڭا اتا زاڭدا ۆولونتەرلىك قىزمەت مارتەبەسىن بەكىتۋدى قولدادى
«قوعامدا, اسىرەسە, الەۋمەتتىك جەلىلەردە جانە ساراپشىلار ورتاسىندا قۇرىلتايدى تاراتۋدىڭ نەگىزدەرى قىزۋ تالقىلاندى. سوندىقتان «AMANAT» پارتياسىنىڭ فراكتسياسى 46-شى جانە 62-باپتىڭ «پرەزيدەنت تاراتادى» دەگەن تۇجىرىمداماسىن «پرەزيدەنت تاراتۋعا قۇقىلى» دەپ وزگەرتۋدى ۇسىنادى. وسىنىڭ ناتيجەسىندە قۇرىلتايدى جاساندى تۇردە تاراتۋ جانە ساياسي داعدارىس مۇمكىندىگى جويىلادى. ۇسىنىلعان ناقتىلاۋ – بۇل جۇيەنى ىشتەن شايقالتۋدان, ونى جاساندى تۇردە جاسالعان كەلىسپەۋشىلىك ارقىلى ىستەن شىعارۋدان جانە ەلدى ۇزاققا سوزىلعان ينستيتۋتسيونالدىق داعدارىسقا تارتۋعا تىرىسۋدان ساقتاندىرۋدىڭ ءبىر ءتۇرى. بۇل وزگەرىستەر رەفورمالار لوگيكاسىنا جانە ادىلەتتى قازاقستان مودەلىنە سايكەس كەلەدى. سونداي-اق كوميسسيا مۇشەلەرىنە 62-باپتىڭ ەكىنشى تارماعىنا «پرەزيدەنت ۇسىنعان كانديداتۋرانى تاعايىنداۋدىڭ» ورنىنا «پرەزيدەنت ۇسىنعان ءاربىر كانديداتۋرانى تاعايىنداۋ» دەگەن ناقتىلاۋ ەنگىزۋدى ۇسىنعىم كەلەدى. بۇل وسى باپتاعى اركەلكىلىكتەردى بولدىرماۋعا مۇمكىندىك بەرەدى», دەپ اتاپ ءوتتى كوميسسيا مۇشەسى.
مۇرات ابەنوۆ ءوز سوزىندە ۆيتسە-پرەزيدەنت ينستيتۋتىن ەنگىزۋ لوگيكاسىنا تۇسىنىكتەمە بەردى.
ء«بىز الەمدىك قوعامداستىققا جاقسى تانىس Vice-President تۇسىنىكتى جانە مويىندالعان حالىقارالىق مودەلىن سانالى تۇردە تاڭدايمىز. بۇل قازاقستاننىڭ تانىمالدىعى مەن ساياسي سالماعىن ارتتىرادى جانە ءبىزدىڭ بيلىك جۇيەمىزدى سىرتقى سەرىكتەستەر ءۇشىن بارىنشا تۇسىنىكتى ەتەدى», دەپ ءتۇسىندىردى ول كونستيتۋتسيالىق نوۆەللانى.
سونىمەن قاتار ءماجىلىس دەپۋتاتىنىڭ ايتۋىنشا, اتا زاڭ جوباسىنىڭ نوۆەللالارىن دۇرىس تۇسىنبەۋ رەفورمالاردىڭ ءمانىن بۇرمالاۋعا اكەپ سوعادى. سوندىقتان بۇگىن ءبارىن شەشىپ الۋىمىز قاجەت.
«بۇگىندە قوعامدا cancel culture, ياعني, «جويۋ مادەنيەتى» قۇبىلىسى كۇشەيىپ جاتىر. ءبىز ءارتۇرلى ەلدەردە قوعامدىق پىكىرتالاستىڭ شەكتەن شىعىپ كەتەتىنىن بايقايمىز: ادامدى سوزبەن سەندىرمەي, «جويۋ قاجەت» دەپ تاڭبالايدى. كونستيتۋتسيا جوباسىندا بۇعان قاتىستى ناقتى قۇندىلىق جۇيەسى بەلگىلەنگەن: ادامنىڭ ار-نامىسى مەن قادىر-قاسيەتىنە قول سۇعىلمايدى جانە زاڭمەن قورعالادى. بۇل سىنعا تىيىم سالۋ تۋرالى ەمەس. ءبىزدىڭ جولىمىز – ايقىن پىكىرتالاس جانە جاۋاپكەرشىلىك», دەپ اتاپ كورسەتتى ول.
ينديرا اۋباكىروۆا: جاڭا كونستيتۋتسيا ادام قۇقىقتارى مەن ازامات قۇقىقتارىنىڭ اراجىگىن ايقىن بەلگىلەيدى
سونىمەن قاتار دەپۋتات قوعامدا دا كوپتەگەن ماسەلەلەر تۋعىزعان اتا زاڭ جوباسىنىڭ 5-بابىنىڭ 6-تارماعىنا نازار اۋداردى.
«جەلىدە بۇل نورما «مەملەكەت ىشىندەگى مەملەكەت» قۇرىپ وتىر ەكەن دەگەن تەزيس بەلسەندى تۇردە تارالىپ وتىر. بۇل شىندىققا جاناسپايدى. قازاقستان بىرىڭعاي قۇقىقتىق كەڭىستىگى بار ءبىرتۇتاس مەملەكەت بولىپ قالا بەرەدى. الاتاۋ – بۇل اۆتونوميا دا, ەرەكشە اۋماق تا ەمەس. بۇل ءبىزدىڭ قازاقستاندىق قالا. وندا جاڭا جۇمىس ورىندارىن قۇرۋ, ينۆەستيتسيالار تارتۋ ءۇشىن بيزنەسكە جەدەلدەتىلگەن راسىمدەر قاراستىرىلعان بەلگىلى ءبىر قارجىلىق دەربەستىك قاراستىرىلىپ جاتىر», دەپ تۇيىندەدى ابەنوۆ.
قازاقستان حالىق پارتياسى وڭىرلەردە كونستيتۋتسيالىق رەفورما بارىسىن ءتۇسىندىردى