سارسەنبى, 5 جەلتوقسان 2012 7:20
قازاقستاننىڭ قارجى پوليتسياسى حراپۋنوۆقا قاتىستى 20 قىلمىستىق ءىستى تەككە قوزعاماعانى بەلگىلى. اتاقتى قاشقىن ەلدە ءجۇرىپ, ءتۇرلى دارەجەدەگى بيلىك تىزگىنىن ۋىسىندا ۇستاپ وتىرعاندا كوپتەگەن قاتەرلى قىلمىستىق ارەكەتتەرگە بارعان ەدى. مىنە, ەندى شۆەيتساريانىڭ جەنەۆا قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى ءىرى كولەمدە قاراجات جىمقىردى دەگەن كۇدىكپەن حراپۋنوۆتىڭ وتباسىن تەكسەرۋدى باستادى جانە حراپۋنوۆ پەن ونىڭ اۋلەتىنىڭ بارلىق ەسەپشوتتارى جابىلدى, دەپ حابارلادى شۆەيتساريالىق RTS تەلەارناسى. Regnum اقپارات اگەنتتىگى حابارلاعانداي, تەكسەرۋدى باستاۋ شەشىمى اعىمداعى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستاندىق بيلىكتىڭ شۆەيتسارياعا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ جونىندەگى سۇرانىسىنا بايلانىستى قابىلداندى.
سارسەنبى, 5 جەلتوقسان 2012 7:20
قازاقستاننىڭ قارجى پوليتسياسى حراپۋنوۆقا قاتىستى 20 قىلمىستىق ءىستى تەككە قوزعاماعانى بەلگىلى. اتاقتى قاشقىن ەلدە ءجۇرىپ, ءتۇرلى دارەجەدەگى بيلىك تىزگىنىن ۋىسىندا ۇستاپ وتىرعاندا كوپتەگەن قاتەرلى قىلمىستىق ارەكەتتەرگە بارعان ەدى. مىنە, ەندى شۆەيتساريانىڭ جەنەۆا قالاسىنىڭ پروكۋراتۋراسى ءىرى كولەمدە قاراجات جىمقىردى دەگەن كۇدىكپەن حراپۋنوۆتىڭ وتباسىن تەكسەرۋدى باستادى جانە حراپۋنوۆ پەن ونىڭ اۋلەتىنىڭ بارلىق ەسەپشوتتارى جابىلدى, دەپ حابارلادى شۆەيتساريالىق RTS تەلەارناسى. Regnum اقپارات اگەنتتىگى حابارلاعانداي, تەكسەرۋدى باستاۋ شەشىمى اعىمداعى جىلدىڭ كوكتەمىندە قازاقستاندىق بيلىكتىڭ شۆەيتسارياعا قۇقىقتىق كومەك كورسەتۋ جونىندەگى سۇرانىسىنا بايلانىستى قابىلداندى.
شۆەيتساريالىق تەلەارنانىڭ مالىمەتى بويىنشا, Credit Suisse ي Schroder & Co Bank AG بانكىلەرىندەگى حراپۋنوۆ وتباسىنىڭ ەسەپ-شوتتارى جابىلدى. ونىڭ ءۇستىنە اتالعان بانكتەردەن الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمىنە قاتىستى بارلىق قۇجاتتار الىندى. ەندى شۆەيتساريالىق پروكۋراتۋرا الدىندا حراپۋنوۆتىڭ جانە ونىڭ تۋىسقاندارىنىڭ 323 ميلليون دوللاردى قايدان العاندىعىن انىقتاۋ ماسەلەسى تۇر.
ال بۇگىندە حراپۋنوۆقا قاتىستى 20 قىلمىستىق ءىس, سونىڭ ىشىندە شۆەيتسارياعا جانە وففشورلىق ايماقتارعا اۋدارىلعان 48 ميلليون دوللار جانە 7,7 ميلليون ەۋروعا قاتىستى ىستەر بار.
جالپى, حراپۋنوۆتىڭ وتباسى تۋرالى ءسوز قوزعالعاندا ادام ءتۇسىنبەيتىن جاعدايلار كوزگە تۇسەدى. كەز كەلگەن الاياق ۇرى ءوزى باستاعان قىلمىستىق جاعدايدى ءوزىنىڭ وتباسىنان اۋىتقىتىپ اكەتۋدى كوزدەيدى. ال تەرگەۋ كورسەتكەندەي, ۇرلانعان قاراجاتتىڭ كولەمى بويىنشا حراپۋنوۆ وتە كۇردەلى ۇرى بولىپ تابىلادى. ول اناۋ-مىناۋ ەمەس, ەلدەن 400 ميلليوننان اسا دوللار شىعارىپ اكەتتى. سوندا قالايشا مۇنىڭ قىلمىستىق سىزباسىنا ونىڭ وتباسى تارتىلعان؟ قالايشا ول ادالدىعى, جاۋاپكەرشىلىگى, تارتىپتىلىگى سەكىلدى قۇندىلىقتارىمەن وتباسىن قورعاي الماي قالعان؟
مۇمكىن مۇنداي قۇندىلىقتار وندا و باستا بولماعان دا شىعار؟ ول بۇل قىلمىستىق ارەكەتتەرىن بيلىك تۇتقاسىن ۇستاپ وتىرعان كەزدە جۇزەگە اسىرعانى بەلگىلى. جانە ول كەزەڭ حراپۋنوۆتىڭ الماتىداعى الاياقتىق جانە جەمقورلىق قىلمىستارىن ورشىتكەن ءساتى بولىپ سانالادى. ال ءۇستىمىزدەگى جىلدىڭ قازان ايىندا ۆيكتور حراپۋنوۆتىڭ زايىبى ءلايلا حراپۋنوۆاعا دا بايلانىستى ءىرى كولەمدە قارجى جىمقىرۋ, الاياقتىق دەرەكتەرى بويىنشا ىزدەۋ جاريالانعان بولاتىن.
حراپۋنوۆ بۇدان كەيىن ءوزىنىڭ كۇماندى ميلليونداعان دوللارىن قالاي جيناعانىن جاسىرۋ ءۇشىن قازاقستانعا قارسى ناعىز اقپاراتتىق شابۋىلدى باستادى. ەشبىر دالەلدەرگە نەگىزدەلمەگەن, تەك ءوزىنىڭ ويدان قۇراستىرىلعان ءمالىمەتتەرىنەن تۇراتىن سۇحباتتاردى وڭدى-سولدى تاراتتى. دەگەنمەن ونىڭ وتىرىك بايبالام سالۋىنا قاراماستان قازاقستاندىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمى ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعاپ, تەكسەرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرا بەردى. تەكسەرۋ زاڭدى. ويتكەنى, بۇل ءىستەردىڭ بارلىعى اتالعان قاشقىننىڭ ءوز ەلىندە مەملەكەتتىك قىزمەتتە ءجۇرىپ جاساعان جەمقورلىق جانە ەكونوميكالىق قىلمىستارىنا قاتىستى ەكەنى راس. ەندى, مىنە, ونى جەنەۆا پروكۋراتۋراسى دا انىقتاماقشى.
جالپى, حراپۋنوۆ كەنەتتەن شۆەيتساريالىق ميلليونەر رەتىندە قالاي پايدا بولدى دەگەن ساۋالعا ناقتى جاۋاپ قايتارۋ ءۇشىن قازاقستاندىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قاشقىننىڭ كۇماندى ءىس-ارەكەتىنىڭ ءبارىن تەكسەرگەن ەدى. سول تەكسەرۋدە كوپ ءمان-جايعا قانىقتى. سونىڭ ىشىندە الماتىنىڭ بۇرىنعى اكىمىنە بايلانىستى قىلمىستىق باپتاردىڭ ءتىزىمى وتە كوپ. مۇندا «قىزمەت بابىن جەكە باس ماقساتىنا پايدالانۋ», «ءىرى كولەمدە پارا الۋ», «زاڭسىز جولمەن تابىلعان قارجى-قاراجاتتارى مەن باسقا دا م ۇلىكتەردى جاريالاۋ», «وزىنە سەنىپ تاپسىرىلعان اسا ءىرى كولەمدەگى بوتەننىڭ مۇلكىنە زيان كەلتىرۋ نەمەسە جەكە ماقساتىنا پايدالانۋ», «الاياقتىق» جانە ءتىپتى «ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتىڭ قىزمەتىن قارجىلاندىرۋ» سەكىلدى باپتار دا بار.
ال حراپۋنوۆتىڭ ءىسى الماتىداعى تابيعات قورعاۋعا جاتاتىن جەر تەلىمدەرىن زاڭسىز تاراتۋ وقيعالارىنان تۋىنداعان ۋ-شۋعا قاتىستى باستالعاندىعى بەلگىلى. سودان ول سوڭعى قىزمەتىنەن بوساسىمەن-اق بىردەن شۆەيتسارياعا كەتتى. بىراق ونداعى ادامدار حراپۋنوۆتىڭ قازاقستاننان سونشاما كوپ كولەمدەگى قارجىنى الىپ كەلىپ, بىردەن شۆەيتساريالىق بايلاردىڭ قاتارىنا قوسىلا قالعانىنا سەنىمسىزدىكپەن قارادى. سول سەنىمسىزدىك ونىڭ تەكسەرىلۋىنە الىپ كەلدى.
قاشقىننىڭ زايىبى ءلايلا حراپۋنوۆانىڭ دا بۇل جاعدايدا قىلمىستىق ارەكەتى وتە زور. حراپۋنوۆ سياقتى ونىڭ دا الماتىدا وتباسىلىق قىلمىسپەن قالاي اينالىسقانىن كوزگە ەلەستەتۋ قيىن ەمەس. ونىڭ ىشىندە تەرگەۋ كورسەتكەندەي, ولاردا قىلمىستىق جولمەن الىنعان قۇنى 401,5 مىڭ تۇراتىن ساياجاي, 295 ملن. تۇراتىن تۇرعىن ءۇي, وعان قوسا قۇنى 122 ميلليون تۇراتىن 3 پاتەر بار. سونىمەن قاتار, بۇلارعا قوس-قوس تۇرعىن ۇيمەن جانە باسقا دا جىلجىمايتىن 11 ميلليون تۇراتىن جەر تەلىمدەرىن, 5,5 ميلليوننان اساتىن جەراستى گاراجدارىن, جەر تەلىمدەرى مەن 380 ميلليون تۇراتىن باسپانالار مەن قۇنى 24 ميلليون تۇراتىن پاركينگتەردى قوسساڭىز حراپۋنوۆتاردىڭ اشقاراقتىعى مەن قوماعايلىعى قانداي ەكەنىن بايقاي الاسىز.
ارينە, جوعارىدا ايتىلعانداي, ولاردىڭ مەنشىگىندە وسىنشاما ۇيلەر بولسا دا كاسىپكەر ايەلدىڭ قول قۋسىرىپ ۇيدە وتىرمايتىندىعى بەلگىلى. وڭاي ءدۇنيەنى ولجالاۋعا ول دا قىزىعىپ, كەنەتتەن «قارا بيزنەسكە» باس قويدى. بۇل كەزدە ءلايلا حراپۋنوۆا اتىندا تەلەارنا جانە الماتىنىڭ ەكى اۋدانىندا كولەمى اتشاپتىرىم جەرگە جايىلعان زەرگەرلىك بۇيىمداردى ساتاتىن «VILED International» فيرماسى بولدى. بۇل از با؟ ارينە, از ەمەس. دەگەنمەن, ءلايلا حراپۋنوۆانىڭ جوعارىدا ايتىلعانداردىڭ ءبارىن قالايشا تەز ارادا ساتىپ العانى سۇراق بولىپ تۋىندايتىنى, كىمدى بولسا دا ويلاندىراتىنى شىندىق.
حراپۋنوۆتار وتباسىنىڭ بايلىقتارىن ءتىزۋ مۇنىمەن شەكتەلمەيدى. بۇلارعا تاعى قوسىمشا حراپۋنوۆتاردىڭ اۆتوپاركىن: BMW 850, قۇنى 1,5 ميلليون تۇراتىن Mersedes Benz, Mersedes Benz S 500 I, Maybach 62, Land Rover جانە Range Rover كولىكتەرىن قوسىڭىز. قالاي پايدالانامىن دەسە دە كەز كەلگەن دارەجەدەگى باعالى دا قۇندى كولىك جەتىپ ارتىلادى. بۇل كولىكتەردى اتالعان وتباسى مۇشەلەرى تەگىس پايدالاندى. حراپۋنوۆتاردىڭ بارلىعى دا «Phoenix. VL» جشس قۇرىلتايشىسى بولىپ تابىلادى. وسى جشس-لار ارقىلى ولار الماتىداعى جاڭا اۋەجايدىڭ قۇرىلىسىن قامتاماسىز ەتۋدە بيۋدجەتتىڭ شەكسىز قاراجاتىن وتكىزدى. دەمەك, ءلايلا حراپۋنوۆا, تەرگەۋ كورسەتكەندەي, ءوزىنىڭ كۇيەۋىمەن بىرگە تۇتاس ۇيىمداسقان قىلمىستىق توپتى باسقارعانى بەلگىلى بولدى. ءايتپەسە, وسىنشاما قىسقا ۋاقىتتىڭ ىشىندە ولار قالايشا 100 ميلليونداعان دوللاردى ۇپتەپ جانە 20 تونناعا جۋىق باعالى م ۇلىكتەردى ۇشاققا تيەپ, شەتەل اسىپ كەتە الادى. سوندىقتان دا حراپۋنوۆقا بايلانىستى ىزدەۋ جاريالانعانى تاڭسىق ەمەس. ال ىزدەۋ سوڭى ەندى حراپۋنوۆتىڭ باسار جەرى, شىعار تاۋى قالماعاندىعىن ءبىلدىرىپ, ول سەكىلدى قالعان ىشتەگى, سىرتتاعى سىبايلاس جەمقورلاردىڭ دا تىعىرىققا تىرەلگەنىن سەزدىرەدى. ەندەشە, «كوپ اسقانعا ءبىر توسقان» دەگەن وسى.