مەن كەشەگى شالداردى تۇگەل كوردىم

بۇرىنعىنىڭ شالدارى

قايران قالام!

اتقا شاۋىپ, بالاداي بايگە الماعان.

ۇگىلەمىن تۇلپاردىڭ تۇياعىنداي,

ق ۇلىن ەدىم جەلىگە بايلانباعان!

مەن كەشەگى شالداردى تۇگەل كوردىم,

شالدار كوردىم, تورىنەن جۇگەن كوردىم.

ءجيى سۇراي بارامىن ءحال-قۋاتىن,

ءيىسىن-اي, قاراكوك, كۇرەڭدەردىڭ.

كەشە قىستاق بارعانمىن «اسسالاۋلاپ»,

سالەم بەرە المايمىن باسقاعا ارناپ.

جاتسىنبايمىن جانىمنىڭ بوساعاسىن,

جۇيرىك دەسە مەن بالاڭ – وتقا جانباق.

كەشەگى كۇن كەلمەسكە كەتسە داعى,

ءبىزدىڭ شالدار وتكەنىن ەسكە الادى.

ەت-جۇرەگى ەزىلسە ءوزى سوققان,

قاڭىراعان قوراداي بوس قالادى.

باياعىدان بايانى – جىلقى جايلى.

بايگە اتىنداي قاراساڭ تۇرقى دا ايگى.

ءبىر-اق شوكىم بۋرىل شاش ونىڭ ءوزى –

بۋداق-بۋداق بۇلتتاي بوپ بۇرقىرايدى.

قۇلاعىمدى تىگەم دە تىڭداي قالام,

اڭگىمەسىن شالداردىڭ مىڭدى ايداعان.

اعىل-تەگىل جىلايمىن, سودان كەيىن,

باستاۋى جوق بۇلاقتاي قۇرعاي قالام.

قوزعالاقتاپ, تىپىرشىپ تاڭداي قاعام!

جۇيرىك جايىن ايتقاندا جارعا ايداعان.

اپتاپ بوپ ىستىق قۇشام, شوقتى شايناپ,

ونان سوڭ دەنەم مۇزداپ توڭعا اينالام.

ءتۇن بالاسى مەنىڭ دە تۇسىمە ەنگەن,

سۋ ىشەم دەپ قۇدىققا ءتۇسىپ ولگەن

جورعا قۇنان مۇقىم ەل قاسىرەتى,

ال يەسى كۇيىكتەن ءىشىپ ولگەن.

سايگ ۇلىكتىڭ سىقپىتىن سۇرا مەنەن.

شىن تۇلپارعا مەن داعى مۇراگەر ەم.

شالدار كەتسە مۇنداي جىر جازىلمايدى,

ءبىر جۇيرىكتىڭ تاعدىرى – ءبىر-اق ولەڭ!

قاسىم تۋرالى

قارقارالى!

شالعايىڭنان بۇلت كوشىپ بولسا داعى,

ماڭدايىڭمان كەتپەدى سور تابى ءالى.

حاتقا جۇيرىك سول قالقا حات-حابارسىز,

ءبىرجان سالعان ءان «جالعىز ارشاداعى».

قىزىل كوشەن!

ول شەت پەنەن بۇل شەتكە جۇگىرمەس ەم,

تۇتە-تۇتە قىلام دەپ تۇگىڭدى اسەم.

ءتۇتىنىم ءتۇزۋ ۇشقان تۋعان جەر دەپ,

قالاي عانا سىيدىرعان ۇعىمعا وسى ەل.

قىزىلاراي!

ۇيدەن اتتاپ قىز شىقتى بۇرىمى اراي –

مەن قارايمىن تۇرعان بوپ تۇك ۇناماي.

«كۇلەمىن دە, جىلايمىن» جىر وقيمىن,

ولەڭدەگى دەيمىن دە ءپىرىم اباي.

ۋا, راقىمجان!

قاسقاڭدى داۋىل جۇتتى الاسۇرعان.

قولقالاپ الدىرىپ ەم ناعاشىمنان.

قۇيىنعا القىن-جۇلقىن ال كەپ كىردىم,

ايرىلدىم تۇياعىم مەن قاناتىمنان.

ساقىپجامال!

شاشىڭنان جۇلدىز اعىپ جاسىرعان ءار,

ورامالدىڭ ۇشىندا جاسىڭ قالار.

داريعا-اي, ون بەس جاسىڭ ورتەكە ەكەن,

سەنى دە توز-توز قىلعان توسىن حابار.

جاقىبالا!

قۇدىعىڭنىڭ قيمالى تاسىنا انا

«امانجولدىڭ قوسىنان» وقىرانا

ءبىر ق ۇلىن سۋ ىشە الماي كەرى كەتتى

بىلمەيمىن ۇيىرىنە قوسىلا ما؟

جەزقازعاننىڭ جاڭبىرى

شولەيتتەۋ جەردىڭ ءشوبى ەدىم,

شولىركەپ ءالى كەلەمىن...

ع.جايلىباي

اق جاۋىن سەبەلەسە ءار تاراپتان,

ىزعارىن ورتالاتىپ, تارتادى اقپان.

ورتاڭدا جاڭبىر مىنەز ءبىر اقىن بار,

قوسىلعان, بەۋ, الماتى, ارقا جاقتان.

باسادى اپتاپ ىستىق ماڭدايعا وتتى,

قايتەيىن, جان شىداماي تاڭداي كەپتى.

الاتاۋ جاققا قاراي كوڭىل الاڭ,

جاڭبىرى جەزقازعاننىڭ جاۋماي كەتتى.

شارق ۇرىپ ساعىنىشتىڭ سازىن الا,

ۇشايىن نازىرقانىپ جانىڭا, اعا!

كەڭگىردىڭ تولقىنىنداي تولقىپ جاتقان,

كەۋدەڭدى تولتىرايىن بازىناعا.

جەزقازعان جالعىزدىقتى ءجيى ۇقتىردى,

جىر جازباي كەۋدەمە شەر, كۇيىك تۇندى.

ارقادان اۋىپ كەتسەم دەيمىن كەيدە,

قايرىلماي كەتكەن ۇلار, كيىك سىندى.

ءجا, اعا, بۇدان ءارى كۇرسىنبەلىك,

ءبىر كۇنى جۇباتادى بۇلتىم كەلىپ.

كۇبىرلەپ جول ۇستىندە ءجۇردىم تالاي,

جاعامدى كوتەرىپ اپ سۋ-سۋ بولىپ.

ۇشپاققا شىعارادى ءوز بيىگىم,

ولەڭ دەپورەسى كەڭ سوزگە ۇيىدىم.

جاۋ ەندى, جەزدى ولكەنىڭ اق جاڭبىرى,

ەسكە سال كاكىمبەكتىڭ «جەزكيىگىن».

جاستىقتىڭ سوڭى – نوسەر, باسى – جالىن.

بوساما, جەل قانات جىر, اتىڭا ءمىن!

الىستىڭ ساعىنىشىن جەتكىزەمىن,

قانىشتىڭ باۋىرىنا اتى ءمالىم.

جىلقىدا جۇرگەن جانداي مىلتىق اتىپ,

اق نوسەر جىرىڭدى وقى جۇرتىڭا اقىق.

جاۋا ءتۇس, جەزقازعاننىڭ اق جاڭبىرى,

قالايىق ازدى كەم كۇن شۇرقىراسىپ!

ۇزاقباي (باللادا)

يەن دالا شەگى جوق ىسپا قۇم-دى, سىقپىتى سىپسىعان جەل, ءۇت جامىلعى. قىرىمقۇل قونعان اۋىل پاڭ كوسىلگەن, ارۋ اتتاپ شىققانداي تىسقا نۇرلى.

قاڭسىپ قالعان استاۋدىڭ الپەتىندەي; جالتاقتاتپاي, جارلى ەتىپ, جالقى وسىرمەي, قايران شەشە بالانى وننان تاپقان, قوي اسىقتىڭ الشى, ومپا, تايكەسىندەي.

باتالى ەلگە – ءسوز قايعى, مۇرات قايعى. قازجان شالدان ءبىر تۇياق – ۇزاقباي-دى. قياعا كەڭ كەتكەن وي شىدەرلەنبەي, ءجيى اعەكەم مىنگەنىن ۇزاتپايدى.

بۇككەن قالپى ءىس تىككەن ءبىر ەرىنبەي, ءبىزدىڭ ءشول اقمونشاق قىز بىلەگىندەي. دومبىراسىن قولعا الىپ سازارادى ءوڭ, شايىرى اققان ەسپە قۇم ۇلەگىندەي.

سەكسەن ساز بار ساعادا تۇرعان سىڭسىپ, ءبىر قاندىرعان ءشولىمدى, ءبىر قاڭسىتىپ. كەيدە وسى شال ەرىگەن قورعاسىنداي, قۇيادى اكەپ كەۋدەمە جىر بالقىتىپ.

سودان كەيىن دۇنيە كوشەدى كەپ, تورىعامىن, قۇلازىپ, نەشە جۇدەپ. ماڭداي تەرىم اعادى – ول نەتكەنى,

ماڭداي سورىم سەكىلدى بەس ەلى بوپ.

بۇلكىلىندەي باياۋلاپ بوزىنگەننىڭ, ىلكى ىڭىردە شالداردىڭ كوزىن كوردىم. بوزبالاداي بۇلكەككە قايتا باستىم, جايى وسى ەكەن دەگەم جوق ەزىلگەننىڭ.

كۇيشى كەتكەن, بۇل ماڭنان جىرشى كەتكەن, كولبەڭدەيدى كوز جاسىم ىرشىپ ەپپەن. مەن ءبىر انگە باسايىن جۇيرىگىڭ ەم, سەيىلمەدى كەۋدەمنىڭ بۇلتى كوپتەن.

ۇيلىقپالى جەلدەي بوپ ۇزىك سارىن, قۇلاعىما كەلەدى – تۇك ۇقپادىم. ۇزاقباي شال ۇيىنەن ۇزاعالى, اۋىل جاتىر ىشىنە بۇگىپ ءبارىن.

كوزىڭە عاشىقپىن

ءى. كۇزگى بوياۋ

كوز الدىمدا

شىقتاي بوپ تاڭدا باسىلعان,

ءبىر ارۋ جىلاپ تۇرادى.

...ءجاۋدىردىڭ ءار قاراسىنان

جاۋاپسىز سۇراق تۋادى.

جاناردىڭ دا

كۇزدەي بوپ سولارى بار,

بىردەي ءدوپ بىزدىكىندەي.

الگى قىزدىڭ جانارى ءدال –

مەن عاشىق قىزدىكىندەي.

ار الدىندا

كىنالىنىڭ سامعامايتىنىن,

بىلەتىن الەم كوپ ەدى.

كوزىڭنىڭ الدامايتىنىن,

ەش اقىن دالەلدەمەدى.

توپ الدىندا

كۇز-سۇرعىلت سوقپاققا ءتۇستىم,

جول تابام با ەكەن؟

ورتەنۋ ءۇشىن اپتاپ تا قۇشتىم.

كىم كورەر قالقادان بوتەن؟!

اداسسا كوزىڭنەن كوزىم,

سوزدەردى كۇستانالايسىڭ.

جيىركەنەم وزىمنەن-ءوزىم

سوندىقتان تىك قاراعايسىڭ!

بۇل سۇرلەۋ سۇراپىل ەكەن:

تامشىلار تايعاناماسىن.

ۇلىقبەك ۇلى اقىن ەكەن –

ابايدى قايدا قوياسىڭ؟!

ءىى. سۋرەت تۋرالى ءسوز

ءدال سول قىزدىڭ سۋرەتى تۇرعان اناۋ,

مۇمكىن ەمەس كۇنىنە ءبىر قاراماۋ.

ماعان قاراپ تۇرادى قوس قاراشىق,

الاڭداپ-اق جۇرەگىم كۇندە جاماۋ.

جانعا راقات جارتىكەش - وسى ماعان,

سويلەسىمەن, كۇلەمىن, جەكىپ الام.

قىرسىقپاسا بولا ما قىز اتاۋلى,

ىنتىقپاسام بولامىن نەسىنە ادام.

بالاۋىز شام سەكىلدى سىعىرايعان,

باياعىدان ماحاببات جىرى – مايدان.

كوز جاسىڭا كومىلىپ قالامىن-اۋ,

بولىپ ءجۇرىپ وسىعان ءتۇبى قايران!