استانا قالاسىنداعى №76 مەكتەپ-ليتسەيدە الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ مۋزەيى اشىلدى. سالتاناتتى شاراعا الاشتانۋشى-عالىم, جازۋشى تۇرسىن جۇرتباي, ءاليحانتانۋشى, عالىمدار سۇلتانحان اقق ۇلى مەن ديحان قامزابەك ۇلى, ءماجىلىس دەپۋتاتى بەرىك دۇيسەنبينوۆ باستاعان ءبىر توپ زيالى قاۋىم وكىلدەرى جينالدى. ولاردىڭ ىشىندە 94 جاستاعى ءاليحاننىڭ جيەنى, ورتاي ءابدىراحمانوۆ تا بولدى.
مۋزەي الاش ارىسىنىڭ ءومىر جولىنان سىر شەرتەتىن بولىمدەردەن تۇرادى. «ۇلتىن سۇيگەن ۇلى جۇرەك» بۇرىشى ءاليحاننىڭ تۋىپ-وسكەن, وقىپ-ونگەن ۋاقىتىن سۋرەتتەيدى. ودان سوڭ ومبى, سامارا, ماسكەۋ كەزەڭىن قامتىعان ماعلۇماتتار ۇسىنىلعان. مۇنداعى دەرەكتەردىڭ بارلىعى زەرتتەلگەن, شىنايى اقپاراتتىڭ كوشىرمەلەرىنەن تۇرادى. سونداي-اق وزگەلەردەن ەرەكشەلىگى – زاماناۋي قۇرالداردى پايدالانۋىندا. ماسەلەن, بولمەنىڭ ءبىر بولىگىن الىپ جاتقان Quick Response Code ۇياشىقتارىنا ارنايى ورناتىلعان قوسىمشاسى بار ۇيالى تەلەفونىڭىزدى جاقىنداتساڭىز, تاريحي تۇلعالاردىڭ كوزىن كورگەن ادامدار مەن ۇرپاقتارىنىڭ, زەرتتەۋشىلەردىڭ ەستەلىكتەرىن, اۋديو اقپاراتتارىن ەستي الاسىز. كورنەكى قۇرالداردىڭ قاتارىندا شاعىن بيۋست پەن ۇلكەن پورترەت جانە دەرەكتى فيلمدەر كورسەتەتىن ەكران بار.
– 1990 جىلدان بەرى قاراي الاش قايراتكەرى ا.بايتۇرسىن ۇلى, م.دۋلاتوۆتارعا مۋزەيلەر اشىلىپ جاتىر. ال سول الاش قوزعالىسىنىڭ يدەولوگيالىق نەگىزىن قالاپ, ساياسي كوسەمىنە اينالعان, سونىڭ ارقاسىندا قازاق ەلىنىڭ ىرگەتاسىن قالاعان, الاش اۆتونومياسىن قۇرىپ, ونىڭ تۇڭعىش توراعاسى بولعان اليحانعا ارنالعان تۇڭعىش رەسمي مۋزەي وسى مەكتەپ-ليتسەيدە اشىلىپ وتىر. مەن تاراز جانە تاعى باسقا بىرنەشە قالادا اليحانعا دەپ جاساقتالعان مۋزەيلەردى ارالاپ كوردىم. ولاردىڭ كوبىندە ماتەريالدار ينتەرنەتتەن الىنىپ, جۇيەسىز پادالانىلعان. بىراق شىن مانىسىندە, ءاليحاننىڭ تۇلعاسىن تەرەڭىرەك اشا تۇسەتىن, ونىڭ ءومىربايانىن كەڭىنەن كورسەتە بىلەتىن بىردەن-ءبىر زاماناۋي مۇراجاي دەپ, وسى جەردى ايتا الار ەدىم, – دەيدى بەلگىلى الاشتانۋشى عالىم سۇلتانحان اقق ۇلى.
ءاليحان نۇرمۇحامەد ۇلىنا ارنالعان مۋزەيدىڭ ءدال وسى مەكتەپتە اشىلۋى تەگىننەن-تەگىن ەمەس. بۇل تۋرالى مەكتەپ-ليتسەي ديرەكتورى سافۋرا سەيدۋاليقىزى ايتىپ بەردى.
– تاۋ تۇلعانىڭ 150 جىلدىعىن اتاپ ءوتۋ قارساڭىندا مەكتەپتىڭ «زاڭعار» تەاتر ۇيىرمەسى ء«اليحان» سپەكتاكلىن قويعان ەدى. مۇنداي ۇسىنىس سول كەزدە بالالاردان ءتۇستى. ءبىز ونى قولداپ, 2016 جىلدان بەرى مەكتەپكە ءا.بوكەيحاننىڭ ەسىمىن الۋعا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز. الدىمەن مۋزەي اشساق دەپ ءجۇر ەدىك. ەڭ ءبىرىنشى مازمۇندىق تۇرعىدا قولداعان الاشتانۋ زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى سۇلتانحان اقق ۇلى بولدى. ناتيجەسىن كورىپ وتىرسىزدار. ەندىگى ءۇمىتىمىز – مەكتەبىمىز سول كىسىنىڭ ەسىمىن يەلەنسە ەكەن, – دەيدى سافۋرا تولەكوۆا.
ال جاڭا مۋزەي ادەبيەتشى-عالىمداردىڭ وقۋشىلارمەن كەزدەسەتىن ينتەللەكتۋالدىق ورتالىعى رەتىندە دە جۇمىس ىستەيتىن بولادى.
جانبولات كەنجەعۇل,
«Egemen Qazaqstan»