سەيسەنبى, 27 ناۋرىز 2012 7:30
بۇگىندە بۇكىل الەمدە ادامداردى ءبىر-بىرىمەن بايلانىستىراتىن, ىزدەگەندى تابىستىراتىن جاڭاشا اقپارات قۇرالىنا اينالعان الەۋمەتتىك جەلىلەردى پايدالانبايتىندار كەمدە-كەم. بۇل جەلىلەردىڭ ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ ءبىر ءبولىگىنە اينالعانى سونشا, كەيبىر جەردە قازىرگى ءوسىپ كەلە جاتقان وسكەلەڭ ۇرپاقتى Faceboوk, Twitter ۇرپاعى دەپ تە ايتىپ جاتادى.
سەيسەنبى, 27 ناۋرىز 2012 7:30
بۇگىندە بۇكىل الەمدە ادامداردى ءبىر-بىرىمەن بايلانىستىراتىن, ىزدەگەندى تابىستىراتىن جاڭاشا اقپارات قۇرالىنا اينالعان الەۋمەتتىك جەلىلەردى پايدالانبايتىندار كەمدە-كەم. بۇل جەلىلەردىڭ ءبىزدىڭ كۇندەلىكتى ءومىرىمىزدىڭ ءبىر ءبولىگىنە اينالعانى سونشا, كەيبىر جەردە قازىرگى ءوسىپ كەلە جاتقان وسكەلەڭ ۇرپاقتى Faceboوk, Twitter ۇرپاعى دەپ تە ايتىپ جاتادى.
ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە الەۋمەتتىك جەلىلەردى پايدالانۋشىلار وتە كوپ, جاستارى مەن جاسامىسى, ءتىپتى, ۇيدەگى جەڭگەلەرىمىزدىڭ ءوزى وسى جەلىلەرگە كىرىپ العان. وسىلاردىڭ ىشىندە ادامنىڭ جاسىنا قاراي ەڭ كوپ تىركەلگەنى Facebook الەۋمەتتىك جەلىسى بولىپ سانالادى. بۇل جەلىگە ءبىزدىڭ دە ءبىرازدان بەرى تىركەلىپ, سول ارقىلى پىكىرتالاستارعا ءۇن قوسىپ, ءوزىمىزدىڭ گازەتكە شىققان دۇنيەلەردى دە جۇرتشىلىققا جەتكىزىپ جاتقان جايىمىز بار. وسىدان ەكى جىل بۇرىن Facebook ارقىلى موڭعوليانىڭ بايان-ولگەي ايماعىندا تۇراتىن قانداسىمىز جاناربەك اقىبي ۇلىمەن تانىسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. سودان بەرى ەكەۋمىز, ول التايدىڭ ارعى بەتىندەگى, ءبىز بەرگى بەتىندەگى جاڭالىقتارمەن ءبولىسىپ, جاقىن ارالاسىپ كەلەمىز. جاكەڭ – الپينيست, حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى. بايان-ولگەي ايماعىنىڭ جىل ادامى جانە ەڭ تاڭداۋلى سپورتشىسى بولعان. كەزىندە مەملەكەتتىك ەڭبەك قۇرمەتى مەدالىمەن ماراپاتتالعان, سپورت جانە ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنىڭ ءارتۇرلى سىيلىقتارىنىڭ يەگەرى.
جاقىندا جاكەڭمەن تاعى ءبىر حابارلاسىپ, ودان «ەگەمەن قازاقستانعا» ءوزىنىڭ سۇيىكتى كاسىبى – الپينيزم, ياعني بيىك شىڭداردى باعىندىرۋ تۋرالى ايتىپ بەرۋىن وتىنگەن ەدىك. ول بىردەن كەلىستى. «ماعان وسى جەلى ارقىلى سۇراقتارىڭدى جىبەر. مەن وعان جاۋاپتارىمدى جازىپ جىبەرەيىن», دەدى. ءبىز دە بىردەن كلاۆياتۋرادا «كەلىستىك» دەپ جازىپ, سۇراقتارىمىزدى جىبەردىك. بۇگىن ءبىز ينتەرنەتتە سول سۇراق-جاۋاپ پىشىنىندە وربىگەن اڭگىمەنى وقىرماندار نازارىنا ۇسىنۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز.
– اۋەلى ءوزىڭىزدىڭ شىققان تاۋلارىڭىزدى سانامالاپ بەرسەڭىز.
– مەن موڭعول ەلىندەگى بيىك تاۋلار باسىندا ماڭگى مۇزبەن كومكەرىلگەن بارلىق شىڭدارعا شىقتىم. ەڭ بيىگى سانالاتىن بەسبوعدا شىڭدارىنا 60 رەت شىعىپپىن.
– 60 رەت؟ كوپ ەكەن. باسقا قانداي تاۋلارعا شىقتىڭىز؟
– شەتەل شىڭدارىنا العاش رەت 1994 جىلى شىقتىم. بۇل تۇركيانىڭ 4000 مەترلىك بيىك بۋرسا شىڭى بولاتىن. ودان كەيىن الاتاۋدىڭ تۇيىق سۋىنا, 2002 جىلى تيان-شاننىڭ 6400 مەتر بيىك ءمارمار دۋال شىڭىنا, التاي تاۋلارىنىڭ 4506 مەتر بيىكتەگى شىڭى – بەلۋحاعا شىقتىم.
2009 جىلى كاۆكاز تاۋلارىنىڭ ەڭ بيىك شىڭى – 5642 مەترلىك ەلبرۋس شىڭىنا, كوكشەتاۋداعى بۋراباي, سەمەيدەگى وردا, شىڭعىستاۋداعى حان تاۋىنا شىقتىم. قازىر شەتەلدەن كەلگەن الەم الپينيستەرى مەن مەملەكەتتىك تاۋ سپورت كوميتەتىنىڭ باعدارلاماسىنا سايكەس موڭعولياداعى قازاق جاستارىن ەرتىپ, ولاردى مۇزداق شىڭدارعا شىعارىپ ءجۇرمىن.
– موڭعوليانىڭ پرەزيدەنتىن تاۋعا ەرتىپ شىققانىڭىزدى بايانولگەيلىك قانداستار ماقتانىشپەن ايتادى ەكەن. موڭعوليانىڭ قاي پرەزيدەنتىن قاي تاۋعا شىعارىپ ءجۇرسىز؟
– 2006 جىلى موڭعوليا شىڭعىس حاننان بەرى ەل اتانعالى 800 جىلدىق تورقالى تويىن يۋنەسكو كولەمىندە اتاپ ءوتتى. سوعان بايلانىستى ەل پرەزيدەنتى موڭعول التايىنىڭ ەڭ بيىك شىڭىنا شىعاتىن بولدى. سول كەزدە ماعان پرەزيدەنتتى شىڭ باسىنا الىپ شىعۋ جاۋاپكەرشىلىگى جۇكتەلدى. موڭعوليا باسشىسى جانە ءۇش پارلامەنت مۇشەسى بار جالپى سانى 41 ادامدى مۇزارت شىڭ باسىنا شىعاردىق. سول شىڭعا شىققاندا وعان « ۇلى موڭعول» دەگەن جاڭا ات بەردىك. سودان كەيىن موڭعول حالقى وتە ىرىمشىل عوي, بەيجىڭ وليمپياداسىنا اپاراتىن ەل بايراعىن مۇزارت تسامبگاراۆ تاۋىنىڭ ەڭ بيىك شىڭىنا شىعاراتىن بولدى. بۇعان پرەزيدەنت نامبارىن ەنحباياردىڭ ءوزى باستاما كوتەرىپ, ءوزى تاعى دا شىڭعا شىقتى. مەن سول كەزدە دەرەكتى فيلم ءتۇسىرۋشى وپەراتوردى قورعاۋشىنىڭ مىندەتىن اتقاردىم. ناتيجەسى اسەرلى بولدى. سول جولى ەل پرەزيدەنتىمەن بىرگە شىڭ باسىندا جەلبىرەتكەن بايراعىمىز بەيجىڭ وليمپياداسىندا ەكى مارتە كوككە كوتەرىلىپ, تاريحتا تۇڭعىش رەت ەكى التىن مەدالعا قول جەتكىزىلدى. وليمپيادا ەل ەسىندە ماڭگى قالدى.
– قازاقستاننان موڭعولياعا بارىپ, سىزبەن بىرگە تاۋدا بولعان قانداستارىڭىز بولدى ما؟
– قازاق ەلىنىڭ كاسىپقوي الپينيستەرىمەن بىرگە بولا الماسام دا, ەرلان قارين دەگەن ازاماتپەن جاقسى تانىسپىن. ول قازاقستاندا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ حاتشىسى ەكەن. ەكەۋمىز سوڭعى ءۇش جىل قاتارىنان موڭعوليانىڭ دالاسىن كەزىپ, التاي شىڭدارىنىڭ ماڭىن شارلاپ ءجۇرمىز. ونىڭ ماقساتى – سوناۋ ءبىزدىڭ 3 000 جىلدىق تاريحى بار تاستاعى جازۋ-سىزۋدى جانە بالبال تاستاردى فوتوعا ءتۇسىرۋ. ماعان ونىڭ نە كورىپ, نەنى فوتوعا تۇسىرسە دە سۋرەتتەرىن ەلدەگى بارلىق اقپارات قۇرالدارىنا جاريالايتىنى ۇنايدى. سوسىن مەنى ەرەكەڭنىڭ قازاقتىڭ ۇلان بايتاق دالاسىن ەرتە زاماندا بابالارىمىزدىڭ نايزانىڭ ۇشىمەن, بىلەكتىڭ كۇشىمەن, وزىندىك اسكەري ءتاسىل, قارۋ-جاراعىمەن قورعاعانىن كورسەتىپ, كونە قارۋ تۇرلەرىن جيناستىرىپ, ءبىر جەبەنىڭ ءوزىنىڭ قازاق تىلىندە جۇزگە تارتا اتى بار ەكەنىن جازىپ-سىزىپ, كوپشىلىككە پاش ەتۋى قاتتى قىزىقتىردى. سودان مەن دە تاۋ-دالادان ساداقتىڭ جەبە ۇشتارىن جيناستىرىپ جۇرەتىن بولدىم. «دالا جەبەنىڭ ۇشتارىمەن, تاريحي دەرەكتەرمەن مەنمۇندالاپ جاتىر. سولار ءالى دە انىقتاپ, زەرتتەپ, قازاقى كوزبەن قاراۋدى قاجەت ەتەدى», دەيدى ول.
– جاكە, ءسىز الەمنىڭ 30-عا تارتا مەملەكەتى الپينيستەرىنىڭ توبىن باسقارىپ التايدىڭ اسقار شىڭدارىن باعىندىرىپ ءجۇرسىز. شەتەلدىكتەر سىزدەن نەنى كورگىسى كەلەدى, ال ءسىز ولاردىڭ بويىنان نە بايقاپ جۇرەسىز؟
– بىردە يسپانيادان كەلگەن ەرلى-زايىپتى قوس وتباسىمەن التاي شىڭدارىن ارمانسىز باعىندىردىق. ساپار سوڭىندا ماعان قاتتى رازى بولعانى سونشا ۋاقىتتارىنىڭ ازدىعىنا قاراماي ءبىر كۇن اڭگىمەگە ەرىك بەردىك, قىزا-قىزا سوزدەرىمدى بەينەجازباعا ءتۇسىرىپ تە الدى. ابىلايحان زامانىنان قازاق جەرىنە قوزعالعان كوشتىڭ قىتايدى باسىپ بۇگىنگى موڭعول دالاسىنا جەتىپ ەندى قايتا ۇزاق جىلدار وتاردان بولعان قازاق ەلى ەگەمەندىك الىسىمەن قانداستارىمنىڭ قازاقستانعا كوشىپ جاتقانىن, قانداي قيىن زاماندى باستان كەشىرسە دە بابالار ۇلتتىق رۋحتى جوعالتپاۋ ءۇشىن قاسىق قانى قالعانشا, ۇرپاعىن امان الىپ قالۋ ءۇشىن وسىنداي تراگەديالىق كوشتىڭ ورىن العانىن انگىمەلەدىم, جىلاپ وتىرىپ تىڭدادى. بۇرىندا بۇل جايلى شەت جاعالاپ ەستىگەندەرىن ايتتى. ءوزىمدى اتامەكەننەن جىراقتا تۋعىزدىرتقان وزبىر ۇلتتىڭ وزبىرلىعىن الەم تۋريستەرىنە اياماي اشكەرەلەپ ايتىپ بەرەمىن. ىشىمدەگى قاتقان شەردى وسىلايدا شىعارام دا. ەۋروپا مەن اقش تۋريستەرى كوبىسى قازاقتىڭ باسىنان وتكەن بۇل تراگەديادان حابارى بار ەكەنىن ايتىپ جاتادى. ۇلتتىق رۋح دەمەكشى, ولار دا وزدەرىنىڭ كونە سالت-داستۇرلەرىنىڭ جوعالىپ بارا جاتقانىن, بۇگىنگى جاستار كونەنىڭ كوزىن ەلەمەيتىنىن قىنجىلا ايتاتىندارى كوپ. بىراق ۇلتجاندى ازاماتتاردىڭ ارقاسىندا ءار ساتىداعى اقپارات ارقىلى ءار ءتۇرلى باعدارلامامەن جانە جوعارعى دەڭگەيدە سىيلىق ۇسىنىلىپ, قىزىقتىرىپ, ناسيحاتتاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جۇرگەندەرىن جاسىرمادى. مۇنداي ۇلتجاندىلىقتى ناسيحاتتاۋعا كەلگەندە كوبىندە جەكە اۋقاتتى كاسىپكەرلەر تاراپىنان ىقپال مەن بەلسەندىلىك دە وتە جوعارى بولادى ەكەن.
– تاۋعا شىققاندا قانداي دا ءبىر وقيعالار بولدى ما؟
– قاۋىپ, قاتەر, قىزىقتى وقيعالار ءار تاۋعا بارعان سايىن كەزىگىپ تۇرادى. مىنا ءبىر وقيعا ءالى ەسىمنەن كەتپەيدى. 2009 جىلى كاۆكازداعى ەلبرۋس شىڭىن باعىندىرۋعا ءتورت موڭعول ارىپتەسىممەن بىرگە بارىپ ەدىك. ۇلانباتىردان شىققان پويىزىمىز بۋرياتتاردىڭ ۋلان-ۋدەسىن, ودان كەيىن ءنوۆوسىبىردى باسىپ ءوتىپ, كاۆكاز تاۋلارىنا دا جەتتىك. پويىزدان تۇسكەن سوڭ, تاكسي ۇستاپ تاۋعا كەتتىك. ورىسشامىز شامالى. كاۆكازدىقتاردىڭ ءتىلىن قالاي تۇسىنەمىز دەپ ءبىر-بىرىمىزگە قارايمىز. اراسىندا كارتامىزعا قاراپ جولدان جاڭىلماساق بولدى دەپ ءوزىمىزدى جۇباتىپ قويامىز. ءسويتىپ جۇرگەندە, مىنا قىزىقتى قاراڭىز, ماعان كەزىككەندەردىڭ ءبارى قازاق تىلىندە سايراپ قويا بەرەدى. مەن قينالماي جول باعدارىمىزدى ءبىلىپ وتىردىم. ارتىنان ەلگە كەلگەن سوڭ ارىپتەستەرىم «جاناربەك تۇركى تەكتەس حالىقتاردىڭ بارلىعىنىڭ ءتىلىن بىلەدى ەكەن. ولارمەن انا تىلىندەي ەركىن سويلەستى», – دەپ تاڭعالا ايتىپ ءجۇردى. ول جەردەگى حالىقتىڭ ايەلدەرى مەن باسقا دا ادامدارى تۋريستەردىڭ جان-جاقتان ەلبۋرۋس تاۋىنا اعىلىپ جاتاتىندىقتان, تاۋ ەتەگىندەگى تۋريستىك بازادا قوزى تەرىسىنەن ىستەلگەن ۇلتتىق تىماق پەن قول كادە بۇيىمدارىن ساتىپ, شاعىن بيزنەس جاسايدى ەكەن. بىردە سولارعا بارىپ سۋرەتتەرىن تاماشالاپ جۇرسەم, «ءاي بالا, قاي ۇلتسىڭ؟» – دەيدى بىرەۋى. «قازاقپىن» دەسەم, ولار دا قازاقشا سايراپ قويا بەردى. ءوزىم دە تاڭقالىپ «ويباي! ەل بولىپ جابىلىپ قازاقتارعا قازاقشا سويلەتە الماي جۇرسەك, سەندەر قازاق ءتىلىن قايدان ۇعىپ العانسىڭدار؟» – دەپ قويامىن. سويتسەم, ولار كەڭەس وداعى كەزىندە قازاقستانعا پويىزبەن جونەلتىلىپ, جەر اۋدارىلعان حالىق ەكەن. كەڭەس وداعى ىدىراعان سوڭ اتامەكەندەرىنە قايتا ورالىپتى. ماعان كەزىككەندەردىڭ ءبارى دە الماتى وبلىسىنان كەتكەندەر ەكەن. «قازاقستاندى ساعىندىق» دەپ, تانىس-تامىرلارىن ەسكە الا, قازاقتاردىڭ قوناقجايلىلىعىن ايتىپ تاۋىسا الار ەمەس. ماعان «تەگىڭ قازاق قوي, الماتى جاققا بارىپ جاتساڭ سالەم ايت» – دەپ كەيبىرى قازاق دوستارىنىڭ مەكەن-جايىن جازىپ تا بەردى. ءتىپتى, قانداستارىم كوشىپ جاتقاندا, قاراجات بولماي قينالعاندا «مەن باي ەمەسپىن, بىراق وزىمە دەپ جيناعان اقشامدى بەرەيىن, ەلىڭە جەتىپ ال»,– دەگەن قازاق ازاماتىنىڭ بەرگەن اقشاسىمەن ەلىمە جەتىپ العانمىن. ءتىرى بولىپ, اۋقاتتانىپ السام, مەن جاقسىلىعىڭدى قايتارامىن», دەپ كوزىنە جاس العان اپانىڭ ءسوزىن ەستىگەندە, انا ءمارت قازاقتىڭ ەرلىگىنەن ەۋروپا قۇرلىعىنىڭ ەڭ بيىك مۇزداق شىڭىنىڭ تۇبىندە تۇرىپ كەرەمەت اسەر الدىم.
– جاكە, وسى قازاقتى الپينيست حالىق دەي الامىز با؟
– مەنىڭ ويىمشا, ءيا. قازاق تاۋعا تىم قۇمار حالىق. ونىڭ ءبىر ايعاعى – حالقىمىزدىڭ تىم ەرتەدەن قىران باپتاپ,تازى ەرتىپ تاۋ كەزگەن حالىق ەكەندىگىندە. اناۋ كونە عاسىردان بىزگە جەتكەن تاستاعى قاشالعان سۋرەتتەرگە قاراپ وتىرساڭ, حالقىمىزدىڭ ءتىرلىگى تاۋدان الشاق كەتپەگەنىن بايقايمىز. باسقىنشى جاۋلارىن تاۋعا اپارىپ ءار ءتۇرلى ءادىس-تاسىلمەن قىرىپ-جويىپ جىبەرگەن اڭىز-ءاڭگىمەلەردە دە كوپ كەزدەسەدى, سوعان قاراعاندا قازاققا تاۋ تاڭسىق ەمەس, قازاقتار تاۋ ءتىلىن جاقسى مەڭگەرىپ قانا قويماي, ونى ءوز ءومىرلەرىنە بايلانىستىرا بىلگەن, سوندىقتان قازاقتى تاۋ قۇمار حالىق دەپ ايتا الامىن.
قازاقتار ەجەلدەن بۇركىت باپتاپ كەلگەن حالىق. ال بالاپاندى ۇياسىنان ۇشاردا الىپ باپتاعاندا عانا ول ناعىز مىنەزدى قىران بولماق. ونداي بالاپاندار تاۋلاردىڭ ەڭ قيىن قيالى, قۇز جارتاستارداعى ۇيالاردا بولادى. مىنە, قازاقتار وسى بالاپاندى الۋ ءۇشىن دە سول ادام اياعى تيمەگەن شىڭدارعا ورمەلەپ, باسىن قاتەرگە تىگەر بولسا, وندا نەگە قازاقتاردىڭ تاۋ پەرزەنتى ەكەنىن جوققا شىعارامىز؟ ەۋروپالىقتار تاۋ سپورتىن الپينيزم دەيدى, ول تەرميننىڭ شىعۋ تەگىنە تەرەڭدەسەك, ەۋروپاداعى ءالپى تاۋلارىنا العاش ءبىر ءدارىگەر مەن بال ءوسىرۋشىنىڭ اسقارلى مۇزداقتارعا شىعامىز دەپ قايتا-قايتا بارىپ ءجۇرگەنىن كورگەن جۇرت انە الپىلەر, ءالپىشىلەر كەتىپ بارادى دەپ ءجۇرىپ, تاۋ سپورتىنا قاتىستى الپينيزم تەرمينىن قالىپتاستىردى. بۇعان 100 جىلدان استام ۋاقىت بولدى. ال ءبىزدىڭ قازاقتىڭ شىڭ-قۇزعا شىعىپ ءجۇرگەنى تىم ارىدەن باستالعانىن جوعارىدا ايتتىم. ءتىپتى, قازاق اقىنداردىڭ دا «تاۋ ۇلىمىن» – دەپ جىرلاۋى دا, ابايدىڭ ءوز ولەڭدەرىندە دە تاۋدى سيپاتتايتىنى تەگىن ەمەس. قازاق بيىكتەرگە الىسقا قاراپ ۇيرەنگەن تاۋ بالاسى عوي.
– تۋريزم الەمىندە گيد دەگەن ءسوز بار عوي. بۇل بارلىق حالىقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىپ بولدى. ونى ءبىز قازاقشالاپ جولباسشى دەپ تە اۋدارىپ ءجۇرمىز. وسى كاسىپ قازاققا تاڭسىق پا؟
– تۇپكى ويىڭدى ءتۇسىندىم. گيدتەر (guaid) جايلى ويدى ارىدەن قاراۋعا بولادى. قازاقتىڭ اڭىز اڭگىمەلەرىندە جولسەرىك, جولباسشى جايلى اڭىز كوپ, سولاردىڭ ەڭ ءبىر كەرەمەتى – ساق داۋىرىندەگى شىراق جايلى. وندا تۇتقيىلدان شابۋىل جاساعان پارسىلار ساقتاردى ءبىر-بىرىنە قوسپاي قىرعىنعا ۇشىراتا باستايدى. ساق كوسەمدەرى كۇش الىپ كەلە جاتقان جاۋلاردان قالاي قورعانامىز, قالاي قۇتىلامىز دەپ باستارى قاتىپ قينالىپ جاتقاندا مال باعىپ ءجۇرىپ-اق قازاق دالاسىن جەتىك بىلەتىن شىراق كوسەمدەرىنە كەلىپ: «مەن تۋعان جەرىم وسكەن ورتامدى جاۋعا تاپتاتپايمىن. سەندەر مەنىڭ بالا-شاعامدى باعامىن دەپ ۋادە بەرسەڭدەر مەن جاۋدى ءوزىم-اق تويتارام» دەپ كەلىسىمگە كەلەدى دە, بەت-اۋزىن ءتىلىپ, قانىن سورعالاتىپ, پارسىلاردىڭ الدىنان شىعادى. سول كەزدە ول: «سەندەر كەلەدى دەگەندە مەن شامامىز كەلمەيدى, سوعىسپايىق, بەرىلەيىك دەپ ەدىم, مەنى بەت اۋزىمدى تىلگىلەپ ولتىرمەكشى بولدى, مەن ارەڭ قاشىپ قۇتىلدىم» دەگەندە پارسىلار سەنىپ قالادى. سوسىن ول پارسىلارعا: «مەن ءوشىمدى الام, سەندەر كومەك قىلساڭدار, ولار جايباراقات جاتقاندا ءۇستىنەم تۇسىرەمىن, قانە, مەن جول باستايىن», – دەيدى. سوعىستىڭ بۇل قۋلىق-سۇمدىق ءتۇرىن جاقسى بىلەتىن پارسىلار قۇپ كورىپ, شىراقتىڭ ارتىنان ەرەدى. قازاق ساحاراسىن جاقسى بىلەتىن شىراق ولاردى 8 كۇن باستاپ ءجۇرىپ, ازىق-سۋى تاۋسىلعاندا قۋلىعىن ايتىپتى. داريدىڭ الدانعانىن ءبىلىپ, قولباسى راناسبات قىلىشىن قىنابىنان سۋىرىپ الىپ, شىراققا تۇرا ۇمتىلادى. ءولىمنەن قورىقپاعان شىراق تاكاپپارلىقپەن راناسباتقا قارسى قاراپ: «جەڭىسكە جەتتى دەگەن وسى! اتاجۇرتىمدى جاۋلاپ الماق بولىپ داري I پاتشا باستاعان قانقۇيلى جاۋدى جالعىز ءوزىم شولگە قاماپ, قىرىپ تاستادىم. ءتورت جاقتارىڭ بەتپاق دالا, قالاي جۇرسەڭدەر دە شولدەن ولەسىڭدەر. ال مەندە ەشبىر ارمان جوق. قانىم كىندىگىم كەسىلگەن تۋعان جەردە توگىلەدى, دەنەم وسىندا كومىلەدى» – دەگەن ەكەن. اشۋعا بۋلىققان راناسبات قىلىشپەن شىراقتى شاۋىپ ولتىرگەنىمەن, قاي جاقتان كەلىپ, قاي جاققا بارارىن بىلمەي داعدارعان قالىڭ اسكەر ءشول مەن اشتىققا ۇرىنىپ, شەتىنەن ءولىپ كومۋسىز قالىپتى. ال تۋعان جەرىن ءوز قانىمەن قورعاپ قالعان شىراقتىڭ ەسىمى مەن رۋحى كۇنى بۇگىنگە دەيىن قازاق دالاسىندا جاڭعىرىپ اسقاقتاپ كەلەدى. مىنە, بۇگىنگى اعىلشىنشا گيد (جولباسشى) دەپ جۇرگەن كاسىپتىڭ ءبىزدىڭ بابالار 517 جىلدىڭ وزىندە سوعىس ونەرىنە تاماشا پايدالانىپ قويعانىن بابالاردان بىزگە جەتكەن اڭىزداردان بايقايمىز.
بۇگىنگى تاڭدا جولسەرىك قىزمەتىن زامانعا ساي جەتىلدىرىپ دامىتساق, ۇتپاساق ەش ۇتىلمايمىز. سەبەبى, ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ بىردە-ءبىر جولى – جول سەرىكتەردىڭ دارحان قازاق دالالارىن ارالاتىپ قانا قويماي ءار تاسى سۋىنا دەيىن سويلەتە الار ءبىلىمى مەن ءوز ماماندىعىن جەتىك مەنگەرگەنى جوعارى دەڭگەيدە بولۋى كەرەكتىگىن قاجەت ەتەتىنىن باستى نازاردا ۇستاعان ابزال.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
انگىمەلەسكەن داستان كەنجالين.