جالعىزىلىكتى قاريالار قاراۋسىز قالمايدى

مالوتيموفەەۆكا سە­لو­سىن­­داعى الەۋمەتتىك قىز­مەت كورسەتۋ ورتالىعى قۇرقىلتايدىڭ ۇيا­­سىن­­داي جىپ-جىلى ەكەن. ءىشى-سىرتى كىرسە شىق­قىسىز بولىپ جاي­ناپ تۇر. جاڭاعى ازىردە تەرەزەدەن سىرتقا قاراعان كەيۋانانىڭ كەسكىنىن كورگەنبىز. جول قاراپ تۇرعان, ەلەگىزىپ الدەكىمدى توسىپ تۇرعان ادامنىڭ كەيپى. سىرت­تاعى ەرسىلى-قارسىلى ءجۇرىپ جات­قان, كوڭىلدەرىندە ەشبىر كىربىڭ جوق ادامدارعا قاراپ, ءبىز دە سەندەر ءتارىزدى بولعانبىز دەپ تۇر­عان ءتارىزدى. قانشا جەردەن قام­قورلىقتى كورىپ جاتسا دا, كو­كىرەكتە الدەبىر ساعىنىش سەزىم­دەردىڭ كىلكىلدەپ تۇنىپ تۇرۋى دا مۇمكىن عوي. بۇل ورتالىقتا قازىرگى كۇنى 180-گە جۋىق ەگ­دە ادام تۇرادى. ولاردىڭ 116-ى زەينەتكەر بولسا, 58-ءى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جان­دار. جاسى توقساننان اسقان ءتورت قاريا وسى ورتالىقتىڭ اق­سا­­قالدارى مەن اجەلەرى. ءبىر كەزدە قوعام بايلىعىن ەسەلەۋگە تۇلا بويلارىنداعى بار قاجىر-قاي­راتتى, كۇش-قۋاتتى سارقا جۇم­ساعان بەس بىردەي تىل ارداگەرى بار.

قاريالار قامقور­لىقتان كەندە ەمەس. وسى­دان ءۇش جىل بۇرىن كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇر­گىزىلىپتى. عيماراتتىڭ ىشى­نەن تازا دا ۇقىپتى قول­دىڭ ءىزى بايقالادى. جيھازدار دا كوز  جاۋىن الاتىنداي ادەمى.

– سوڭعى ءۇش جىلدا ينتەرنات ۇيلەرىنە كوپ كوڭىل ءبولىندى, – دەيدى وبلىستىق جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالاردىڭ ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى دينا احمەت­جانوۆا, – بار­لىق عيما­رات­قا كۇردەلى جوندەۋ جۇ­مىسىن جۇرگىزدىك.

مۇنداعى ورتالىق جالپى ۇلگى­دە­گى قارتتار ءۇيى ەكەن. ەن­دى­گى قالعان عۇمىرىن وسىن­دا وت­­­­كى­­زەتىن قارتتارعا پەداگوگي­كا­لىق, مادەنيەت, قۇقىقتىق, الەۋ­­­­­مەتتىك ءتارىزدى سەگىز قىزمەت ءتۇرى ۇسىنىلادى. جاي عانا كۇن وت­كى­زۋ ەمەس, ينتەرنات تۇرعىن­دا­رى ءار كۇنىن مازمۇندى ءارى ما­­­عى­­­نالى وتكىزۋىنە ايرىقشا كوڭىل بولىنگەن. رۋحاني جان دۇ­نيە­لەرى ويسىراي ولقى تارتىپ, قام­كوڭىلدەر قاجىماۋ ءۇشىن دە جاناشىرلىق جاسالۋدا. ماسەلەن, وسى ورتالىقتاعى «مولودۋشكي» دەپ اتالاتىن ءانسامبلدىڭ كوڭىل اۋلاۋداعى كورىكتى ءىسى اتاپ ايتۋعا تۇرارلىق. انسامبل مۇشەلەرى قازاق جانە ورىس تىلدەرىندەگى سىرلى دا سازدى اندەردى شىرقاعان ساتتە, اسارىن اساپ, جاسارىن جا­­ساعان ەگدە ادامداردىڭ جان دۇنيە­­لەرى قورعاسىنداي بالقىپ, جۇزدەرى نۇرلانىپ كەتەدى ەكەن. ءبىر جاعى ءان قۇدىرەتى بولسا, ەكىنشى جاعىنان ات جالىن تارتىپ ءمىنىپ جۇرگەن, ءبىز تۇسىنە بەرمەيتىن وتكەن كۇن­­دەر­گە دەگەن  ساعىنىشتىڭ شارپۋى شىعار. اسەم اندەردىڭ كوكى­رەگىن قولامتانىڭ شوعىنداي قىز­­دىراتىن قىزۋىمەن ءبىر جادىراپ قالعان مۇنداعى تىڭدار­مان قاۋىم وسى ءبىر ءساتتىڭ ۇزىلمەۋىن قالايدى.

قاريالار وبلىستىق جانە رەسپۋبليكالىق دەڭ­گەيدە اۋىق-اۋىق ءوتىپ تۇراتىن سايىستارعا ۇزبەي قاتىسادى ەكەن. ماسەلەن, ولار دارت, كەگەل, شەڭ­بەرگە دوپ لاقتىرۋ, دويبى مەن شاحمات, توعىز قۇما­لاق ويىندارىنان باق سىناپ, جۇلدەگەر اتانعان. ون مارتە التىن مەدال يەلەنگەن. توعىز قۇمالاق ويىنىنىڭ حاس شەبەرى جاناحمەت تۇمانوۆ اقساقال استانا قالاسىندا وتكەن سپارتاكيادادا جۇلدەلى ورىنعا يە بولىپ, ورتاق قورداعى التىن مەدالداردىڭ قاتارىن كوبەيتە تۇسۋگە ءوز ۇلەسىن قوسقان.

– استانا كوماندا­سىنىڭ قۇرا­مىندا وينا­دىق, – دەيدى جا­ناحمەت اقساقال, – اقتاۋ, اتىراۋ, قىزىلوردادان كەلگەن كومان­دالارمەن كۇش سىناس­تىق. مەرەيىمىز ۇس­تەم بولدى.

جەڭىس دەگەن ۇعىمنىڭ قان­شا­لىقتى قۋانىش سىيلايتىنىن اقساقالدىڭ لەبىزىنەن انىق اڭعارۋعا بولاتىنداي. تۇلا بو­يىڭ­دى شىمىرلاتاتىن شالقار سەزىمدى سول ءبىر ءسات جاسقا دا, كارى­گە دە بىردەي ەكەن-اۋ.

قارتايعاندا قاراۋسىز قالۋ شىن مانىندە قانشا­لىقتى قاسى­رەت. بىراق, بۇل ءوزى بۇگىن عانا پايدا بولعان كورىنىس ەمەس. ماسەلەن, وسى سەلوداعى ورتالىق سوناۋ 1935 جىلدان بەرى قىزمەت كورسەتىپ كەلەدى ەكەن. ءبىر اتتەگەن-ايى, ال­پىسىنشى جىلداردان بەرى جاناردان جىراق قالىپ, ەپتەپ توزعانعا دا ۇقسايدى. تەك 2016 جىلى عانا بيۋدجەتتەن 167 ميلليون تەڭگە قاراجات ءبولىنىپ, كۇر­دەلى جوندەۋ جۇمىستارى جا­سال­عان. سودان بەرى جوعارىدا ءبىز سيپاتتاعانداي جاڭ­عىرعان, جا­سار­عان كەيىپكە يە بولىپ, جۇ­تىنىپ تۇر.

ورتالىقتا جالعىز سپورت ۇيىر­­­مەلەرى عانا ەمەس, جان ازىعى – كوركەم ادەبيەتتى دە سەرىك ەتۋگە ابدەن بولادى. مۇنداعى كى­تاپ­حا­نانىڭ قورى اسا باي جانە بىر­نەشە تىلدە. قاريالاردىڭ كوڭى­لى قالا­عان ادەبيەتتى ىركىل­مەي تاۋىپ الۋلارىنا ابدەن بولادى.

اس-سۋىنا دا, ءدارى-دارمەگىنە دە ورتالىق تۇرعىندارى ءدان رازى. قىزمەتكەرلەردىڭ ايالى الا­­­­قاندارىنىڭ عانا ەمەس, ىزگى جۇ­رەكتەرىنىڭ دە شۋاعىن سەزىنىپ ءجۇر. ءدال وسى جەردە الۋان-الۋان تاعدىر بار. ءبىرى ۇرپاقسىز بولسا, ەندى ءبىرى قايىرىمسىز پەرزەنتتىڭ قاراماي كەتكەن قاسىرەتىن تارتىپ ءجۇر. مەملەكەت سول ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرىپ جاتسا دا, تەرەزەگە ۇڭىلگەن كەيۋاناعا كوزىڭ تۇسكەندە كوكىرەكتەگى كورىكتى وي سۇتتەي ءىرىپ كەتەدى ەكەن.

قالاي بولعان كۇندە دە تاع­­دىر­دىڭ تالكەگىنە ۇشىراعان قا­ريا­لاردىڭ قاراۋسىز قالماي­تىن­­دىعى انىق. وسىعان كوزىمىز جەتىپ تۇرىپ, ىشتەي شۇكىرشىلىك ايتتىق.

بايقال ءبايادىل,

«Egemen Qazaqstan»

اقمولا وبلىسى,

تسەلينوگراد اۋدانى