قازاقستان مەن وڭتۇستىك كورەيانىڭ ستراتەگيالىق ىنتىماقتاستىعى تالقىلاندى

كونفەرەنتسيا «قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى مەن كورەيا رەسپۋبليكاسى اراسىن­داعى ستراتەگيالىق ارىپتەستىكتى دامىتۋ­دىڭ جاڭا سولتۇستىك ەكونوميكالىق ىنتى­ماقتاستىعىنىڭ كورىنىسى» دەگەن تاقىرىپ اياسىندا ءوربىدى. اتالمىش كونفەرەنتسيا­عا قازاقستان مەن وڭتۇستىككورەيالىق عالىمدار مەن ساراپشىلار قاتىستى. وڭتۇس­تىك كورەيا تاراپىنان بىرقاتار بەلگىلى پروفەسسورلار, سونىڭ ىشىندە ديپلوماتيا­لىق اكادەميا پروفەسسورى كو نام چجە, ەنسە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى كو تۋ سانگ, سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ەۋرازيا ءبولىمىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى چە كي چون جانە باسقالارى قاتىستى. قازاقستاندىق تاراپتان ەۋرازيا­لىق زەرتتەۋ ينستيتۋتى­نىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى داۋرەن ابەن, قىتاي­تانۋ ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى جانە قىتايتانۋشى ءادىل قاۋكەنوۆ, «ەلباسى قورىنىڭ جانىنداعى الەمدىك ەكونوميكا جانە ساياسات ينستيتۋتىنىڭ» قىتاي جانە ازياتانۋ باعدارلاماسىنىڭ جەتەكشىسى رۋسلان ءىزىموۆ, «قوعامدىق پىكىر» زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى بوتاگوز راقىشەۆا بايانداما جاساپ, پىكىر الماسىپ, كورەيلىك تاراپتىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. وسى كونفەرەنتسيادا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ وڭتۇستىك كورەيا­داعى توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى باقىت دۇيسەنباەۆ ءسوز سويلەپ, قازاقستان مەن وڭتۇستىك كورەيا اراسىنداعى ديپلو­ماتيا­لىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار مەن ىنتىماقتاستىققا كەڭىرەك توقتالدى. كونفەرەنتسياعا قازاق­ستاندا ديپ­لو­ماتيالىق قىزمەتتە بولعان ەكس ەلشى پەك چۋ حەن مەن تانزانيا ەلىندە ەلشى بولعان سون گىم ەن مىرزا مودەراتور بولدى. ەكس-ەلشى پەك چۋ حەن قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدەگى بەدەلىنە توقتالا كەلىپ, مەملەكەتىمىزدىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان قوعامدىق كەلىسىم جانە ۇلتارالىق تاتۋلىق ساياساتىنا ۇلكەن باعا بەردى. ءتىپتى مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتى حالىقارالىق قاۋىمداستىق پەن بۇۇ-دا زور باعاعا يە بولىپ, پان گي مۋن بۇۇ باس حاتشىسى بولعان جىلدارى قازاقستان ساياساتى­نىڭ وسى مودەلىن ناسيحاتتاۋ باعىتىن­دا جۇمىستار جاسالعاندىعىن اتاپ ءوتتى. ايگىلى ديپلومات پرەزيدەنتىمىزدىڭ ساياساتىنا قاتتى قىزىعۋشى­لىق تانىتقانىن جاسىرمادى. وسى رەتتە ن.ءا.نازارباەۆتىڭ كوشباسشىلىق ءرولى مەن مىندەتىن, ىشكى جانە سىرتقى ساياساتتا تەپە­-تەڭدىكتى ساقتاپ, الپاۋىتتار اراسىندا ماي­د­ان قىلشىق سۋىرعانداي سۇڭعىلا ساياسات جۇرگىزىپ, تمد ەلدەرىنىڭ ىشىندە ەرەكشە بەلسەندىلىك تانىتىپ, قازاقستاننىڭ بەدە­لىن حالىقارالىق ارەنادا كوتەرگەن باسشى رەتىندە جوعارى باعالايتىنىن ايتتى.

كونفەرەنتسيا بارىسىندا كورەي عا­لىمدارى قازاقستاننىڭ دامۋى مەن وڭ­تۇستىك كورەيامەن ستراتەگيالىق ارىپتەس­تىگىنىڭ باعىتتارىنا توقتالدى. الەۋمەتتىك ەكونوميكا سالاسىنىڭ مامانى, عالىم لي سان چجۋن قازاقستاننىڭ «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ وڭ ناتيجە بەرگەن­دىگىن, وسى باعدارلامادان كەيىن كەلە­سىدە قانداي باعدارلاما شىعاتىنى­نا قىزىعۋ­شىلىق تانىتتى. كورەيا مەن قازاقستان بيزنەسى ىنتىماقتاستىعى­نا قاتىستى داۋرەن ابەن «كورەيلىك كاسىپكەرلەر قازاقستاندىق كورەيلەرمەن عانا ىنتىماقتاستىق جاساماي, قازاق كومپانيالارىمەن دە ارىپتەستىكتى كەڭ كولەمدە جۇزەگە اسىرىپ, ارىپتەستىك اياسىن ءارتاراپتاندىرۋ كەرەكتىگىنە» باسا نازار اۋدارتتى. كورەي عالىمدارى مەن قازاق عالىمدارىنىڭ اراسىندا وڭتۇستىك كورەيانىڭ شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا كىرۋ, كىرمەۋى تۋرالى دا ءسوز بولدى. تاراپتاردىڭ ويىنشا ول ۋاقىت ەنشىسىندەگى ماسەلە. جالپى, وڭتۇستىك كورەيا ەلىنىڭ ءبىر كەزدە «ازياداعى ءوزارا ىق­پالداستىق جانە سەنىم شارالارى جونىن­دەگى كەڭەسكە» كىرۋگە نيەتى بولعاندىعى ايتىلدى. قازىرگى تاڭدا ول نيەت ءۇندىستان­نىڭ مۇشە بولۋىنا بايلانىستى باسەڭسىپ, وڭتۇستىككورەيالىق ديپلوماتتاردى ءارتۇرلى ويعا قالدىرىپ وتىرعاندىعى جاسىرىن ەمەستىگى ءسوز بولدى. الايدا كەيىنگى جىل­دارى ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناس­تىڭ بۇرىنعىعا قاراعاندا سايابىرسىپ قال­عاندىعىن, ساۋدا-ەكونوميكالىق كورسەت­كىشتەر جوعارعى دەڭگەيدە بولسا دا, بۇل مەجەنى توقمەيىلسىپ, مىسە تۇتىپ قالماۋ كەرەك دەگەن عالىمداردىڭ پىكىرلەرى ەستىل­دى. قازىرگى ستراتەگيالىق قارىم-قاتى­ناستى ودان ءارى جەتىلدىرىپ, جانداندىرىپ وتىرۋ كەرەكتىگى, ونىڭ ماڭىزدىلىعى مەن ومىرشەڭدىگى تۋرالى وي قوزعالدى. وتى­رىستا ەكى ەل اراسىندا الداعى ۋاقىتتا ىسكەرلىك كەڭەس قۇرىپ, وعان ەلدەرىمىزدىڭ بىلىك­تى ماماندارىن, كورەيتانۋشى, ورتالىق ازيا­تانۋشى زەرتتەۋشىلەردى, ءتۇرلى سالانىڭ ساراپشىلارىن تارتۋ قاجەتتىگى باسا ايتىلدى.  

داستان اقاش,

ارنايى «Egemen Qazaqstan» ءۇشىن

وڭتۇستىك كورەيا, 

سەۋل قالاسى