بەيداۋا عالام ومىردە جولى بولعانداردىڭ عانا عۇمىرلارىنان تۇرمايدى. قايدان باستالعانى جانە قايدا زۋلاپ بارا جاتقانى بەلگىسىز جالعاندا ءتۇرلى-ءتۇرلى تاعدىرلار مەن اركىمنىڭ ماڭدايىنا شاق تالكەك بار...
وسى جولى بايىرعى قىزىلوردالىق ءفوتوتىلشى بولات وماراليەۆتىڭ شىعارماشىلىق قورجىنىنا قول سالعانىمىزدا ءبىر سۋرەت شىقتى.
– بۇل كىسىلەردىڭ تاعدىرى وتە اۋىر! – دەدى ءفوتوتىلشى. – تالاي ادامداردى سۋرەتكە ءتۇسىرىپپىن. بىراق وسى قاريالاردىڭ قاسىرەتتى وقيعاسى ەسىمنەن ەش شىقپايدى.
– قايبىر جىلدارى گازەت جۇمىسىنان قولىم قالت ەتكەندە, تابيعات كورىنىستەرىن, ءارتۇرلى فوتوەتيۋدتەر ءتۇسىرۋدى ادەتكە اينالدىرىپ الدىم. سونداي دەمالىس كۇندەرىنىڭ بىرىندە داريا جاعالاپ كەلە جاتىپ, جاعالاۋداعى قالىڭ جىڭعىلدىڭ اراسىنان ساماننان سالىنعان كىشكەنتاي ءۇيدى كوردىم. ءۇيدىڭ قاتارىنا شاعىن مال قورا تۇرعىزىلعان. سىرتتاي قاراساڭ ەگەسىز ءۇي سياقتى. جاقىنداپ كەلسەم, ءۇي ماڭىنان بىرەۋلەر قاراڭداپ كورىنەدى. قوي, ءجون سۇرايىن دەپ ۇيگە كىرگەنىمدە ەرلى-زايىپتى قاريالار ءجۇر ەكەن.
بۇل 1982 جىل بولاتىن. اقساقالدىڭ جاسى 88-دە بولسا, كەمپىرىنىڭ جاسى سول كەزدە 83-كە كەلىپتى. ەكەۋى ەسىك الدىندا كۇن شۋاقتاپ وتىر ەكەن. ءجون سۇراسا كەلە, اقساقال تاسبوگەت دەگەن جەردەن سىردارياداعى بوگەتتىڭ قۇرىلىسى باستالعان 1946 جىلى كوشىپ كەلگەنىن ءبىلدىم. قازالى جاقتىڭ ادامدارى ەكەن.
سىردارياعا سالىنعان بوگەتتىڭ قۇرىلىسى 1956 جىلى ءبىتىپتى. سونىڭ اراسىندا بۇل كىسىلەر13 بالاسىمەن جابىلىپ ءجۇرىپ, وسى ءۇيدى سالىپ العان ەكەن. سول ون ءۇش پەرزەنتى تەگىس قايتىس بولعان. بىرەۋىن ات سۇيرەتىپ كەتكەن. بىرەۋى دارياعا كەتىپ ولگەن... بالالارىنىڭ كوبىسى جاستاي شەتىنەپ كەتكەن. باسقا سالماسىن, ۇل-قىزدارىنىڭ بىرەۋى دە قالماعان ءمۇساپىر جاندار ەكەن, – دەيدى سۋرەتتىڭ اۆتورى.
وسىنشاما قاسىرەتتەن كەيىن قوس مۇڭلىق كۇلدى مە, شىنداپ ءومىر ءسۇردى مە, نەنى مەدەۋ ەتتى, تەك وزدەرىنە ايان.
«قۇداي ءبىر اينالدىرعاندى شىر اينالدىرادى» دەپ بەكەر ايتپاسا كەرەك. قىزىلوردالىق بايىرعى ءفوتوتىلشى بۇل از بولعانداي, ولاردىڭ جالعىز بۇزاۋلى سيىرىن دا تۇندە ۇرىلار بۇزاۋىمەن قوسا ۇرلاپ كەتكەنىن ايتادى. ءتىپتى بۇل دا از بولعانداي, ەسىكتىڭ الدىندا ەس بولىپ جۇرگەن ءيتىن دە داريا جاعالاپ جۇرگەن بۇزىقتار سويىپ جەپ, تەرىسىن تاستاپ كەتىپتى.
سول زاماتتا تاسبوگەت كەنتىندەگى, سىرداريا اۋدانىنىڭ باسشىلارىنا بارىپ وسى مۇساپىرلەردىڭ جاعدايىن ايتتىم. ولار قاتىرامىز, جەتىم قالعان قاريالارعا قارايلاسامىز دەپ ماعان ۋادە بەرىپ قالدى. اكىمشىلىكتىڭ ادامدارى انە بارامىز, مىنە بارامىز دەپ جۇرگەندە شال قايتىس بولعان, كەمپىردى اعايىندارى الىپ كەتىپتى...
بۇل سۋرەتتىڭ سىرى وسىنداي.
ايناش ەسالي,
«Egemen Qazaqstan»
الماتى