كەشە پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ توراعالىعىمەن وتكەن ۇكىمەت وتىرىسىندا «ەلەكتروندى ۇكىمەت» جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتەر كورسەتۋدى دامىتۋ ماسەلەسى قارالدى. ەلباسى «قازاقستاندىقتاردىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ ءوسۋى: تابىس پەن تۇرمىس ساپاسىن ارتتىرۋ» اتتى جولداۋىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 2020 جىلى كەمىندە 90 پايىزىن ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ تۋرالى تاپسىرما بەرگەن بولاتىن.
64 جاڭا مەملەكەتتىك قىزمەت ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلدى
بۇگىندە مەملەكەتتىك قىزمەت ء تىزىلىمىنىڭ 741 اتاۋى بار. اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار ءمينيسترى داۋرەن اباەۆتىڭ ايتۋىنشا 454-ءى نەمەسە 61 پايىزى ەلەكتروندى فورماتتا قولجەتىمدى. ال 165 مەملەكەتتىك قىزمەت تەك قانا ەلەكتروندى تۇردە كورسەتىلەدى. ونىڭ جارتىسىنا جۋىعى – ليتسەنزيالار مەن رۇقسات قۇجاتتارى, سونداي-اق كاسىپكەرلىكتى سۋبسيديالاۋ قىزمەتتەرى. بۇل جۇمىستاردىڭ بارلىعى بيزنەستى دامىتۋدا اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ ءۇشىن قولعا الىنعان. وتكەن جىلى 64 جاڭا مەملەكەتتىك قىزمەت ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرىلدى.
ەلەكتروندى مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋدىڭ نەگىزگى قۇرالى – ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالى. بۇگىنگى تاڭدا e-GOV-قا 8,5 ملن-نان استام پايدالانۋشى تىركەلگەن. 2018 جىلدىڭ وزىندە وسى پورتال ارقىلى 30 ملن مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتىلدى. وڭتايلانۋى ءتيىس 588 مەملەكەتتىك قىزمەت انىقتالدى. ولاردى ەلەكتروندى فورماتقا اۋىستىرۋ تۇستارى جان-جاقتى قاراستىرىلدى. سونداي-اق رەسىمدەۋ ۋاقىتىن, قۇجاتتار تىزبەگىن قىسقارتۋدى, كومپوزيتتىك نەمەسە پرواكتيۆتى فورمادا انىقتاما بەرۋ تاسىلدەرىن, ارتىق رەسىمدەر مەن كەلىسىمدەردى قىسقارتۋ جايى دا تولىق پىسىقتالدى. وسى جۇمىستىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 141 مەملەكەتتىك قىزمەتتى ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ال 447 مەملەكەتتىك قىزمەت ءتۇرىنىڭ كەيبىر قۇجاتتارى مەن مەرزىمىن قىسقارتۋ قاراستىرىلعان. بۇل ازاماتتاردىڭ ۋاقىتىن ۇنەمدەيدى.
ماسەلەن, ەڭبەككە جارامسىزدىعى تۋرالى بەرىلەتىن پاراقتى ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋ كوزدەلگەن. ىڭعايلى بولۋىمەن قاتار, بۇل ۇلت دەنساۋلىعى جونىندەگى دەرەكتەردى ءبىر ەلەكتروندى بازاعا توپتاستىرۋعا جول اشادى. «Big Data» تەحنولوگياسىنىڭ كومەگىمەن جينالعان دەرەكتەردى دەنساۋلىق ساقتاۋ مەن فارماكولوگيا سالاسىندا ءتيىمدى پايدالانۋ جوسپارلانىپ وتىر. بۇدان وزگە, «بالانى پاتروناتتىق تاربيەگە بەرۋ» مەن «پاتروناتتىق تاربيەلەۋشىلەرگە قارجى ءبولۋ» سياقتى ەكى مەملەكەتتىك قىزمەت بىرىكتىرىلدى.
اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنىڭ اقپاراتىنا سايكەس كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تۇگەل اۆتوماتتاندىرۋ مۇمكىن ەمەس. ويتكەنى ءتيىستى ماماننىڭ قاتىسۋىنسىز جۇزەگە اسپايتىن دا قىزمەت تۇرلەرى بار. ماسەلەن, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالاردى تەكسەرۋ مەن ولارعا مەديتسينالىق-پەداگوگيكالىق كومەك كورسەتۋ قىزمەتى. وسىنداي باعىتتاعى قىزمەتتەردىڭ پروتسەستەرى مەن مەرزىمدەرىن نەعۇرلىم وڭتايلاندىرۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار اتقارىلىپ جاتىر.
ۇكىمەت جانىنداعى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ بارلىق ۇسىنىستارىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 486 جول كارتاسى بەكىتىلدى. ال 2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 76 مەملەكەتتىك قىزمەت وڭتايلاندىرىلدى.
2018 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا كەلەسى رەسىمدەر جەڭىلدەتىلدى.
بىرىنشىدەن, جۇرگىزۋشى كۋالىگىن الۋ مەن كولىك قۇرالىن تىركەۋ ەلەكتروندى ءوتىنىم ارقىلى قابىلدانادى. قازىرگى ۋاقىتقا دەيىن بۇل قىزمەت ءتۇرى 23 مىڭنان استام رەت پايدالانىلعان. بۇعان دەيىن ءبىر كولىكتى تىركەۋ 6 ساعاتقا سوزىلسا, قازىر 2 ساعاتتان اسا ۋاقىت قانا جۇمسالادى. كولىكتى ساتۋ نەمەسە ساتىپ الۋعا 20 مينۋت ۋاقىت جەتكىلىكتى. قاعاز جۇزىندەگى قۇجاتتار قاجەت ەمەس. «قازپوشتا» ارقىلى دايىن قۇجات پەن كولىك ءنومىرىن جەتكىزىپ بەرۋ مۇمكىندىگى بار.
سونداي-اق ازاماتتار وزدەرىنە ۇناعان كەز كەلگەن مەملەكەتتىك كولىك ءنومىرىن يەمدەنۋگە مۇمكىندىك الدى. ەكىنشىدەن, اكىمشىلىك ايىپپۇلداردىڭ بار-جوعىن دەرەۋ تەكسەرىپ الۋعا بولادى. ۇشىنشىدەن, پرواكتيۆتى رەجىمدە كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى جالعاستىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ولار: مۇگەدەكتىكتى انىقتاۋ, جاردەماقى تاعايىنداۋ, اقشالاي تولەمدەر, الەۋمەتتىك تولەمدەر, پروتەز-ورتوپەديالىق كومەك جانە تاعى باسقالارىنا بايلانىستى. مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا اتالعان الەۋمەتتىك كومەكتەردى حالىققا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىقتارىنا كەلمەي-اق, وسىلايشا كەشەندى تۇردە قابىلداۋعا جاعداي تۋىپ وتىر.
ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ m-Gov ءموبيلدى قوسىمشاسىن دامىتۋ تۇرعىسىنان بۇگىنگى تاڭدا 87 قىزمەت پەن سەرۆيستى عانا پايدالانۋعا مۇمكىندىك بار. بۇل قوسىمشانى قازىر 1,3 ملن ازامات تۇتىنىپ وتىر. 2018 جىلدىڭ وزىندە m-Gov ارقىلى 3,6 ملن قىزمەت كورسەتىلگەن.
نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى جەتىلدىرۋ اياسىندا 43 زاڭ مەن 10 كودەكستە 500 تۇزەتۋدى قاراستىراتىن زاڭ جوباسى ازىرلەندى. اتالعان زاڭ جوباسى 121 مەملەكەتتىك قىزمەتتى وڭتايلاندىرۋعا باعىتتالعان بىرقاتار تۇزەتۋدەن تۇرادى. اتاپ ايتقاندا: نەكەنى تىركەۋ قىزمەتىن وڭتايلاندىرۋ (1 ايعا سوزىلعان پروتسەستى 3 جۇمىس كۇنىندە رەسىمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى), سالىق تولەۋشىلەردىڭ ارتىق تولەنگەن سوماسىن اۆتوماتتى تۇردە قايتارۋ, مەملەكەتتىك قىزمەتتەر ۇسىنۋ ءتارتىبىن رەتتەۋ بويىنشا جالپى العاندا 3,5 مىڭنان استام ستاندارت پەن رەگلامەنت وزگەرەدى. سونىمەن قاتار «قاناتقاقتى جوبا» تۇسىنىگىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى شارالاردىڭ ناتيجەسىندە 2019 جىلى كورسەتىلەتىن مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ 80 پايىزى, ال 2020 جىلى 90 پايىزى اۆتوماتتاندىرىلادى. ءبىر جىلدا قاعاز تۇرىندە ۇسىنىلاتىن 110 ملن قۇجات قىسقارادى.
ەسكە سالا كەتەيىك, 2018 جىلى ەلەكتروندى ۇكىمەتتىڭ دامۋ دەڭگەيى بويىنشا بۇۇ وتكىزگەن زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە, قازاقستان دامۋ قارقىنى وتە جوعارى مەملەكەتتەر اراسىندا 39-ورىندى يەلەندى. قازاقستاننىڭ ەلەكتروندى ۇكىمەتى قازىر ە-GOV 2.0. ساتىسىندا تۇر. قازىرگى تاڭدا «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا e-GOV 3.0 ساتىسىنا كوشۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ايتا كەتۋ كەرەك, e-GOV 3.0 ساتىسى «جاساندى زەردە», «پرواكتيۆتى قىزمەتتەر», «تسيفرلاندىرىلعان ءومىر ساتتەرى», «زاتتار ينتەرنەتى» مەن تاعى باسقا دا ەلەمەنتتەردىڭ ەنگىزىلۋىمەن سيپاتتالادى. اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, قازاقستاندا 2021 جىلى ە-gov 3.0 ساتىسىنا تولىق كوشۋ كوزدەلگەن.
741 قىزمەتتىڭ 598-ءى مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ارقىلى قولجەتىمدى
«ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى» كەاق باسقارما توراعاسى ابىلايحان وسپانوۆ مەملەكەتتىك قىزمەتتەر تىزىلىمىندەگى 741 قىزمەتتىڭ 598-ءى مەملەكەتتىك كورپوراتسيا ارقىلى قولجەتىمدى ەكەنىن ايتتى. وعان 325 فرونت-وفيس, قازاقستان بويىنشا 6 سەكتورى بار 16 مامانداندىرىلعان حقكو, سونىڭ ىشىندە الماتىدا 4 سەكتور جانە تۇركىستان وبلىسىندا 2 سەكتور, 70 ءموبيلدى حقكو جانە «قازپوشتا» اق-نىڭ 1656 بولىمشەسى قاتىسادى. سونىمەن قاتار ازاماتتاردىڭ ەلەكتروندى قىزمەتتەردى پايدالانۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ ماقساتىندا 60/40 جاڭا قاعيداتىنا سايكەس, فرونت-وفيستەردىڭ كەڭ اۋقىمدى ترانسفورماتسيالانۋى جۇرگىزىلىپ جاتىر. بۇدان باسقا, مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى الۋ پروتسەسىن جەڭىلدەتۋ ءۇشىن قىزمەت الۋشىلاردىڭ جەكە باسىن راستاۋدىڭ جاڭا تەتىگى ىسكە قوسىلدى. ەندى ازاماتتار قىزمەتتى بەت-بەينەسى نەمەسە ساۋساق ىزدەرىنىڭ كومەگىمەن الا الادى, سونىڭ ناتيجەسىندە ەلەكتروندى تسيفرلىق قولتاڭبا قولدانۋ نەمەسە جەكە كۋالىكتى ۇسىنۋ قاجەتتىلىگى جويىلادى.
وتىرىس بارىسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ۇسىنۋ ساپاسىن ارتتىرۋ جۇمىستارى تۋرالى اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مالىك مىرزالين, شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى دانيال احمەتوۆ, قوستاناي وبلىسىنىڭ اكىمى ارحيمەد مۇحامبەتوۆ, استانا قالاسىنىڭ اكىمى باقىت سۇلتانوۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكىمى باۋىرجان بايبەك باياندادى.
ماسەلەنى قورىتىندىلاعان ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆ جۇمىس ساپاسىن ارتتىرۋدى تاپسىردى. تەك 4639 كولىك ونلاين-تىركەۋدەن وتكەنى, 18 مىڭ ادام جۇرگىزۋشى كۋالىگىن العانى اتالىپ ءوتتى. حالىققا وسى قىزمەتتەردىڭ پايدالىلىعىن ەسكەرە وتىرىپ, كورسەتكىشتەردىڭ تومەن بولۋىنىڭ سەبەبى – حالىق اراسىندا ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىنىڭ ءالى دە جەتكىلىكسىز ەكەنى ايتىلدى. ب.ساعىنتاەۆ مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىن تسيفرلاندىرۋ تۋرالى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن وتكىزۋدى, سونداي-اق حالىقتى قاجەتتى تسيفرلىق داعدىلارعا جۇيەلى نەگىزدە وقىتۋدى تاپسىردى.
سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى ەلەكتروندى فورماتتا بەرۋ جۇمىسىن جەتىلدىرۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا, mGov موبيلدىك قوسىمشاسىندا قولجەتىمدى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ سانىن ەتسق-سىز ءبىر رەتتىك پارول بويىنشا, ءبىر ءوتىنىش نەگىزىندە ۇلعايتۋ, سونداي-اق قاجەتتى زاڭنامالىق وزگەرىستەردى ۋاقتىلى قابىلداۋدى قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. بۇل – حالىق ءۇشىن اسا ماڭىزدى. وسىعان وراي, جوبالىق وفيس اياسىندا مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى تسيفرلى فورماتقا كوشىرۋدىڭ ناقتى مەرزىمى مەن ماقساتتى ينديكاتورلارىن بەلگىلەۋ تاپسىرىلدى.
ب.ساعىنتاەۆ مەملەكەتتىك قىزمەتتەر سالاسىن دامىتۋ ماسەلەلەرى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايرىقشا باقىلاۋىندا ەكەنىن جانە «تسيفرلى قازاقستان» باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. ۇكىمەت جىل سايىن ەل پرەزيدەنتىنە ەسەپ بەرەدى. وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستار تۋرالى ەسەپ دايىنداۋ قاجەت. اقپارات جانە كوممۋنيكاتسيالار مينيسترلىگىنە ءبىر اي ۋاقىت ىشىندە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسىمەن بىرلەسىپ, بيىل ەلەكتروندى فورماتقا كوشىرۋگە ءتيىستى مەملەكەتتىك قىزمەتتەردىڭ تىزبەسىن جاساۋ تاپسىرىلدى. بارلىق ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگاندارعا اتالعان ءتىزىمدى ۋاقتىلى ىسكە اسىرۋعا قاتىستى شارالار قابىلداپ, ءتيىستى جول كارتالارىن ازىرلەۋ, ۆەدومستۆوارالىق ءوزارا ءتيىمدى ءىس-قيمىلدى قامتاماسىز ەتۋ جانە جۇيەلەردى ينتەگراتسيالاۋ شارالارىن قابىلداۋ, مەملەكەتتىك قىزمەت كورسەتۋ پروتسەستەرىنە مونيتورينگ پەن تالداۋ جاساۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ جايىندا تاپسىرما بەرىلدى.
سونداي-اق ۇكىمەت وتىرىسىندا يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك تەحنيكالىق رەتتەۋ ماسەلەلەرى بويىنشا باياندادى.
ونىڭ ايتۋىنشا, ىشكى نارىقتا ءونىمنىڭ ساپاسى مەن قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ مەن ەكسپورتقا جاعداي جاساۋ ماقساتىندا قابىلدانعان «ستاندارتتاۋ تۋرالى» زاڭ ەۋروپا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىنە نەگىزدەلگەن جانە ستاندارتتاۋدىڭ حالىقارالىق ۇلگىسىنە وتۋگە جاعداي جاسايدى. بۇل ستاندارتتاۋ بويىنشا جۇمىستاردىڭ بىرىڭعاي وپەراتورى رەتىندە ۇلتتىق ستاندارتتاۋ ورگانىن بەلگىلەپ, ۇلتتىق ستاندارتتاۋ جۇيەسىن قۇرۋ, «مەملەكەت-بيزنەس-تۇتىنۋشى» اراسىندا ستاندارتتاردى كونسەنسۋستىق تالقىلاۋ ورتالىعى رەتىندە ستاندارتتاۋ جونىندەگى تەحنيكالىق كوميتەتتەر مارتەبەسىن ارتتىرۋ, بىرىڭعاي تالاپتاردى بەلگىلەۋ ماقساتىندا تەحنيكالىق ەرەكشەلىكتەر ارقىلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋدا, سالالىق زاڭنامادا ستاندارتتاردى, ونىڭ ىشىندە ساپاسى بويىنشا قولدانۋ اياسىن كەڭەيتۋ ماسەلەلەرىن قامتيدى.
سۇڭعات ءالىپباي,
«ەگەمەن قازاقستان»