تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ جاڭا ۇسىنىستارى جاريالاندى

بيىل العاشقى لەكتە ەكى مىڭعا جۋىق اسكەري قىزمەتشى جەڭىلدەتىلگەن زاەم الدى

اسكەريلەردىڭ باسپانالى بولۋ ماسەلەسىن شەشۋگە, ياعني جاڭا الەۋمەتتىك باعىتتا ونىمدەر ازىرلەپ, ونى جۇزەگە اسىرۋ ىسىنە تقجب قوعام بەلسەندىلەرىن قوسا جۇمىل­­دىرىپ وتىر. ال تۇرعىن ءۇي قۇرى­­لىس جيناق بانكى جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ قۇرامىندا وسى تاقىرىپقا قالام تارتقان تانىمال جۋرناليستەر, قوعام قايراتكەرلەرى مەن بانك سالىمشىلارى كىرەدى. سونداي-اق وسى جولى قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنىڭ قاتارى تولىققانىن اتاپ وتكەن ءجون.

 سونىمەن كەزەكتى وتىرىستا قوعام­دىق كەڭەستىڭ توراعاسى, بەلگى­لى جۋرناليست سەرگەي پونو­ما­رەۆ «اسكەري ونىمگە» قاتىستى الماتى, استانا, تاراز جانە سە­مەي قالالارىنداعى اسكەري بولىم­دەر­گە بارىپ, جاڭا تۇرعىن ءۇي باع­دارلاماسىنىڭ نەسيە­لەندىرۋ شارت­تارىن ءتۇسىن­دىرىپ, اسكەري قىزمەت­شى­لەر­دىڭ پىكىر­لە­رىن ءبىلىپ قايتقانىن اتادى.

– اسكەري بولىمدەردەگى ساپارلار ناتيجەسىندە بانك كليەنتى اتانعان وتان قورعاۋ­شى­لارى­مىزدىڭ پىكىر-ۇسىنىستارى جينالدى. قولعا تۇسكەن اقپاراتتىڭ ءبارىن بانك باسشىلىعىنا تاپسىردىم جانە الداعى جىلى اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ بۇل ۇسىنىستارى ەسكەرىلەدى دەپ ۇمىتتەنەمىن. قازىر ولارعا 1 845 جەڭىلدەتىلگەن زاەم بەرىلگەن جانە 300-دەي نەسيە ءوتىنىشى قارالىپ وتىر. بانكتىڭ قولداۋىنا قوعامدىق كەڭەستىڭ باقىلاۋى قوسىلىپ, اسكەري ماماندار پاتەر جالداۋشىدان باس­پانا يەسى مارتەبەسىنە وتۋدە. بۇل يگى ءىس جالعاسىن تابا بەرە­دى دەپ سەنەمىن, – دەدى سەرگەي پونو­ما­رەۆ.

تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بان­كى باسقارما ءتورايىمى ءلاززات يب­را­گي­مو­ۆا­نىڭ تۇسىندىرۋىنشە, بي­ىل پۋلعا ىلىگە الماعان اسكەري قىزمەت­شىلەر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جي­ناق بانكىندەگى شوتتارىنا اقشا جيناۋدى ءارى قاراي جال­عاس­تىرا الادى. بۇل ءۇشىن بانك با­رىن­شا جايلى جانە قاۋىپسىز جاع­داي جاساپ وتىر. ەڭ باستىسى, اس­كەري قىزمەتشىلەردىڭ شوتتارىنا ەرەكشە مارتەبە جانە قول سۇ­عىل­ماۋشىلىق كەپىلى بەرىلگەن. ولاردىڭ جيناعان قاراجاتى بيۋدجەت ەسەبىنە الىنبايدى. ولارعا تىيىم سالۋعا بولمايدى جانە ۋاقتىلى تولەنبەگەن قانداي دا ءبىر وزگە نەسيە بويىنشا ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەر تولەم تالاپتارىن قويا المايدى. سونداي-اق بۇل دەپوزيتتەردەگى ءتيىمدى جىلدىق سىياقى مولشەرلەمەسى 13,3%-عا دەيىن باراتىنىن ايتا كەتۋ كەرەك.

قاز­اق­ستاندا شاما­مەن 70 مىڭ­­­­داي اس­كەري قىز­مەتشى تۇرعىن ءۇي تو­­لەم­­دەرىن الادى. دەمەك بۇل – تۇر­عىن ۇيگە مۇقتاج اسكەريلەردىڭ سانى. سون­­دىقتان تقجب وسى ازا­مات­­تاردىڭ باس­پانا ماسەلەسىن ال­دا­­عى 5-6 جىل­دىڭ ىشىندە شەشۋگە نيەتتى.

كوپ پاتەرلى ۇيلەردىڭ كوپشىلىگىنە كۇردەلى جوندەۋ كەرەك

ەلىمىزدە بۇگىنگى تاڭدا 146 763 مىڭ شارشى مەتر كوپ پاتەرلى تۇرعىن ءۇي قورى بولسا, بۇلاردىڭ سا­لىنعانىنا الدى 60 جىل جانە ولاردىڭ 1,8 پايىزى اپاتتى جاع­دايدا, سونداي-اق 25 پايىزى كۇردەلى جوندەۋدى كۇتىپ تۇرعانىن ەسكەرسەك, بۇل ماسەلە كوكەيكەستى ەكەندىگىن كورسە­تە­دى. ال بۇل ىسكە 589 ميلليارد تەڭگە قاراجات كەرەك. سون­دىق­­تان پارلامەنت تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋ­نالدىق شارۋا­شى­لىعى نارى­عى­نىڭ قۇرىلىمىن تۇپ­كى­لىك­تى وزگەرتۋدىڭ كەزى كەلگەنىن ءتۇسىنىپ وتىر. ويتكەنى 10-15 جىل­­دان كەيىن قالعان ۇيلەرگە دە كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارىن جۇر­گىزۋ قاجەت بولادى. ۋاقىت وتە كەلە ول مەملەكەت ءۇشىن تولايىم ما­سەلەگە اينالماق.

وسى ورايدا م ۇلىك يەلەرى بىر­لەس­تىگىن (وسي) قۇرۋ ۇسىنىلىپ وتىر­عانى بەلگىلى. بىراق ونى قاي بانك موينىنا الادى؟ بۇل سالادا اسا كۇردەلى قارجىلىق وپەرا­تسيالاردى جولعا قويۋ مەن پاتەر يەلەرى بولىپ تابىلاتىن سالىم­شىلاردىڭ قارا­جاتىن شوعىر­لان­دىرىپ, تەك ءتيىس­تى ماقساتقا جۇمساپ, قولدى بولىپ كەت­پەۋ­ىنە قانداي قارجىلىق جۇيە كەپىلدىك بەرە الادى؟

وسىناۋ اسا ماڭىزدى جا­ۋاپ­­كەر­شىلىكتى «قازاقستاننىڭ تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق موينىنا الۋعا دايىن. سول سە­بەپ­تى قارجىلىق ۇيىم ارنايى باستاما دا كوتەرىپ وتىر. بانكتىڭ بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن قانداي جولدار ۇسىناتىنى تۋرالى باسقارما ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرىنە تارقاتىپ, ايتىپ بەردى.

– ءبىر جاعى بۇل تۇرعىن ءۇي-كوم­­مۋنالدىق شارۋاشىلىعى نا­رى­عىن بىرىكتىرۋ ءۇشىن عانا ەمەس, ونى تارتىپكە كەلتىرىپ, اشىق­­­­تىعىن قام­تا­ماسىز ەتۋدە دە اسا قاجەت. ويت­كەنى ءاربىر وتان­­­­­­دا­سىمىز جاق­­سى, جوندەۋ كور­­­گەن ۇيدە تۇرىپ, كۇيلى بولۋعا مۇد­دە­لى. سون­دىقتان دا كوپ پاتەرلى ۇي­­لەر­­دىڭ كۇردەلى جون­دەۋىنە جۇم­­­سا­لاتىن قاراجاتتى ءبىر جەرگە­ جي­ناقتاپ, سول ماقساتقا جۇم­ساۋ جايىنداعى اماناتتى تقجب موي­­نىنا الىپ وتىر, – دەدى بانك جە­­تەكشىسى.

ويتكەنى الداعى 10-15-20 جىل­­­­دا قالعان 65 پايىز تۇرعىن ۇي­­­­­­­لەر­­­گە دە كۇر­دەلى جوندەۋ قاجەت بول­­­ماق. بانك­تىڭ ەسەپتەۋىنشە جىل سايىن بۇل با­عىتتا 75 ميل­­ليارد تەڭگە قارا­جات جي­ناق­­­تاۋ­­عا بولادى. ءۇش جىلدا ونى 250 ميللياردقا جەت­كىزىپ, ۇلكەن قور جا­ساقتاۋعا اب­دەن مۇمكىندىك بار. مۇنداي كۇر­دەلى جوندەۋ جۇمىس­تارىن قام­تاماسىز ەتۋدىڭ ءتيىم­دى تەتىك­تەرىن باتىس ەۋروپا, ياعني گەر­مانيا, ۆەنگريا ەلدەرى قول­­­دانىپ كەلەدى.

قىس­قاسى, ەسىكتەن ەنىپ كەلە جاتقان 2019 جىلدىڭ باسىندا ءما­­جىلىس پەن سەنات بۇل باع­دار­­لا­­­­مانى زاڭنامالىق تۇرعىدا قاراس­تىرادى.

سالىمشىلار سەنىمى

قالاي دەسەك تە ءتورت بىردەي دەۆالۆاتسيا حالىقتىڭ جي­ناق­تاۋ­شى جۇيەگە دەگەن سەنىمىنە سەلكەۋ تۇسىر­گەنى ايان. الايدا تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى­ن­ىڭ سالىم­شى­­­لارى بۇگىندە 1,2 ميل­ليون­عا جەت­كەنىن ەسكەرسەك, بانك سا­لىم­شى­لار سەنىمىنەن شىعۋ ءۇشىن از جۇمىس اتقارىپ وتىرعان جوق. بۇل – جاڭا قونىس تويلار, ءبىرىن­شى باسپانالى بولۋ باقىتى مەن پايىزى تومەن جەڭىلدەتىلگەن نەسيە­لەر.

سوندىقتان جاڭا جوبالار مەن اكتسيا­لاردان بولەك, قوعامدىق كەڭەس مۇشەلەرى بانكپەن بىرىگىپ تۇر­عىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسىنىڭ ەڭ باستى ماقساتىن, ياعني تابىس كولەمىنە قاراماستان, بارلىق ازاماتتارعا قاراجات جيناپ, كەيىن ءۇي ساتىپ الۋعا نەمەسە سالۋعا ءتيىمدى نەسيە رەسىمدەۋ مۇمكىندىگىن بەرۋدى ناسيحاتتاۋ­دى جالعاستىرىپ كەلەدى.

– حالىقتىڭ قارجىلىق ساۋات­تى­لىعىنىڭ ءوسۋى قوعامدىق كەڭەس­پەن بىرلەسىپ جۇرگىزىلگەن جۇمىس­تار­دىڭ ناتيجەلى بولعانىن بىل­دىر­ەدى. بۇعان تۇتىنۋدى ەمەس, قارا­جات ۇنەمدەپ, اقشا جيناۋدى قۇپ كورگەن تۇرعىن ءۇي قۇرى­لىس جيناق بانكى سالىمشىلارى سانىنىڭ وسكەنى دالەل. 2018 جىلدىڭ 11 ايى ىشىندە بانكتە 347 574 جاڭا دەپوزيت اشىلدى. جالپى العاندا, ءبىزدىڭ بانكتە قازىر 1,2 ميلليوننان استام ادام باسپانالى بولامىن دەپ قاراجات جيناپ جاتىر. ولاردىڭ شوتتارىنداعى جالپى جيناق سوماسى 583,3 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى, – دەدى ءلاززات يبراگيموۆا.

ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى