مەملەكەت باسشىسى قاراشادا وتكەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىندە ەلدەگى ەلەكتر, جىلۋ, گاز, سۋمەن جابدىقتاۋ جانە سۋ بۇرۋ قىزمەتتەرىنە تاريفتەردى تومەندەتۋ بويىنشا تاپسىرما بەرگەن بولاتىن. وسىعان وراي كەشە ۇكىمەتتىڭ ءباسپاسوز الاڭىندا ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين باق وكىلدەرىمەن كەزدەسىپ, اتالعان سالادا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستاردى باياندادى.
ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترىنىڭ ايتۋىنشا, وسى جىلعى 20 جەلتوقسانداعى جاعداي بويىنشا جىلىتۋ تاريفتەرى ەلىمىزدىڭ ءۇش وڭىرىندە, اتاپ ايتار بولساق, اقمولا وبلىسىندا – 36,8 پايىزعا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا – 1,1 پايىزعا, شىعىس قازاقستان وبلىسى, سەمەي قالاسىندا – 2,8 پايىزعا ارزانداعان. كەلەر جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ قالعان 14 وڭىردە تاريفتەردى تومەندەتۋ جوسپارلانىپ وتىر.
− ەلىمىزدە 2015 جىلدان باستاپ جاڭا تاريفتىك ساياسات ەنگىزىلدى. وندا ۇزاق مەرزىمدى تاريفتەر قاراستىرىلعان. بىراق ءار جىل سايىن تاريفتەردىڭ قۇنى سالىنعان ينۆەستيتسيا كولەمىنە بايلانىستى وزگەرىپ وتىرادى. وسى نەگىزدە كەلەر جىلعا جاسالعان بولجام بويىنشا ينفلياتسيا دەڭگەيىندە كەيبىر وڭىرلەردە 1-2, ءتىپتى 7 پايىزعا دەيىن تاريف قۇنى قىمباتتاۋى مۇمكىن ەدى. بەرىلگەن تاپسىرماعا سايكەس, سۋبەكتىلەردىڭ ىشكى رەزەرۆىن تارتۋ جانە زاڭ بۇزعان سۋبەكتىلەرگە تاريفتەر باعاسىن تومەندەتۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى, – دەدى س.جۇمانعارين.
تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق تاريفتەرىن تومەندەتۋ بويىنشا اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە كەلەر جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ جىلۋمەن جابدىقتاۋ تاريفتەرى استانا قالاسىندا 10 پايىزعا, الماتى قالاسىندا 11,4 پايىزعا, الماتى وبلىسىندا, اقتوبە وبلىسىندا, جامبىل وبلىسىندا, باتىس قازاقستان وبلىسىندا, قىزىلوردا وبلىسىندا 10 پايىزعا, قاراعاندى وبلىسىندا 2,2 پايىزعا, قوستاناي وبلىسىندا 8,9 پايىزعا, تۇركىستان وبلىسىندا 15,3 پايىزعا, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 3,1 پايىزعا, پاۆلودار وبلىسىندا 5 پايىزعا, اقمولا وبلىسىندا 36,8 پايىزعا, سەمەي قالاسىندا 2,8 پايىزعا, وسكەمەن قالاسىندا 3,4 پايىزعا, شىمكەنت قالاسىندا 11,7 پايىزعا, سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 1,1 پايىزعا ارزاندايدى. ناتيجەسىندە حالىق قاراجاتىنىڭ ۇنەمدەلۋى جىلۋمەن جابدىقتاۋ قىزمەتى ءۇشىن 6 ملرد تەڭگە شاماسىندا بولماق. ال سۋمەن جابدىقتاۋ سالاسىندا دا كەلەر جىلى تاريف قۇنى حالىققا قولجەتىمدى بولا تۇسپەك. سۋ بۇرۋ جانە سۋ جابدىقتاۋ بويىنشا بيىل جىل سوڭىندا جامبىل وبلىسىندا ءتاريفتىڭ ايتارلىقتاي تومەندەگەنى انىقتالىپ وتىر. 2019 جىلى بۇل سالالارداعى باعانىڭ ارزانداۋى بارلىق وڭىرلەردە ساقتالادى دەگەن بولجام بار.
− ءبىزدىڭ ەلدە سۋدىڭ ءتاريفى سالىستىرمالى تۇردە از دەپ ايتا الامىز. مىسالى, كورشى رەسەي, بەلارۋس, ۋكراينا, وزبەكستان سىندى ەلدەردە سۋدىڭ ءتاريفى ايتارلىقتاي قىمباتقا تۇسەدى. بىزدەن كەيىنگى ورىندا قىرعىزستان تۇر. سوعان قاراماستان, بۇل سالاداعى باعانى باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرمىز, – دەدى س.جۇمانعارين.
مەجەلى جوسپارعا سايكەس, 2019 جىلى گاز ءتاريفىن تومەندەتۋ ارقىلى 5 ملرد تەڭگە ۇنەمدەلمەك. اسىرەسە الماتى وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى قازىرگى باعامەن سالىستىرعاندا تەكشە مەترىنە 5,6 تەڭگە ۇنەمدەسە, الماتىلىقتار تەكشە مەترىنە 3,7 تەڭگە ۇنەمدەيدى. قالعان اقتوبە, جامبىل, باتىس قازاقستان, قوستاناي, ماڭعىستاۋ, تۇركىستان وبلىستارى جانە شىمكەنت قالاسىندا دا تاريف قۇنى ارزاندايدى دەپ كۇتىلۋدە.
ال اتقارىلعان جۇمىستار ناتيجەسىندە كەلەر جىلى قازاقستاندىقتار ەلەكتر قۋاتىنا كەتەتىن شىعىندى 7,8 ملرد تەڭگەگە ازايتادى. ال تاريفتەردى تومەندەتۋ ناتيجەسىندە جالپى حالىقتىڭ كوممۋنالدىق قىزمەتتەرى ءۇشىن قاراجاتىن ۇنەمدەۋ شامامەن 27,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى دەپ جوسپارلانىپ وتىر.
ايتا كەتەرلىگى, كەشە پارلامەنت سەناتىنىڭ وتىرىسىندا «تابيعي مونوپوليالار تۋرالى» زاڭ جوباسى قابىلداندى. وندا جوعارىدا اتالعان تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق تاريفتەرىن تومەندەتۋ بويىنشا بەلگىلەنگەن مەجەلى مىندەتتەر قاراستىرىلعان.
ەركەجان ايتقازى,
«ەگەمەن قازاقستان»