وسىدان ەكى اي بۇرىن سەنات دەپۋتاتى ۆلاديمير ۆولكوۆ پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا دەپۋتاتتىق ساۋال جولداپ, ەلدەگى ۇرلىقتى تىيۋعا قاتىستى قوسىمشا شارالار جاساۋ كەرەكتىگىن ايتقان.
ۇرلىقتان زارداپ شەككەن جاندار كوبەيىپ, نارازىلىقتار ارتىپ بارادى. سونىڭ ىشىندە پاتەرلەردى توناۋ, قالتاعا ءتۇسۋ, اۆتوموبيلدەردى ايداپ كەتۋ نەمەسە بولشەكتەر ۇرلاۋ, قالتافونداردى قاعىپ كەتۋ سياقتى ۇرلىقتار كوبەيىپ بارا جاتىر. قازىر بارلىق قىلمىستىڭ 70 پايىزدان ارتىعى ۇرلىقتىڭ ۇلەسىندە. ازاماتتارعا دا, مەملەكەتكە دە زيان كەلتىرىپ جاتقان وسى قىلمىس تۇرىنە قارسى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسى ماردىمسىز بولىپ وتىر. ماسەلەن, بىلتىرعى جىلدىڭ 8 ايىنداعى ۇرلىق 119785 بولسا, بيىلعى جىلدىڭ سايكەس مەرزىمىندە ول 202076-عا جەتتى. سونىڭ ىشىندە ءۇي توناۋ قىلمىستارى 20 پايىزدان اسقان. مال ۇرلىعى 3468-گە جەتكەن. سەناتور باسقا دا ۇرلىق تۇرلەرىنىڭ ءورشىپ وتىرعانىن تىلگە تيەك ەتە كەلىپ, پرەمەر-مينيسترگە جوعارىدا اتالعان ساۋالىن جولداعان ەدى. ونى ۆ.ۆولكوۆتىڭ بىرنەشە ارىپتەستەرى دە قولداپ, قولدارىن قويعان. جۋىردا سول ساۋالعا جاۋاپ كەلدى.
وندا قۇقىق بۇزۋشىلىقتىڭ الدىن الۋ جونىندەگى كەشەندى جوسپاردى جانە باسقا دا قۇقىقتىق قۇجاتتاردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە بوتەن ادامداردىڭ مۇلكىن ۇرلاۋعا قارسى كوپتەگەن شارالار جۇرگىزىلىپ جاتىر. مىسالى, قالتافونداردىڭ ۇرلىعىنا قارسى «بايلانىس تۋرالى» زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەردىڭ نەگىزىندە 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان كۇشىنە ەنەتىن «ابونەنتتىك قۇرىلىمداردى تىركەۋ ءتارتىبى» بەكىتىلدى.
كەيبىر كولىك قۇرالدارىن ۇرلاۋ ترانسۇلتتىق سيپاتتا بولعاندىقتان وعان قارسى ىنتىماقتاستىق ورناتۋ جونىندە تمد-عا مۇشە ەلدەرمەن كەلىسىم جاسالىپ, ول 2017 جىلدىڭ جەلتوقسان ايىندا راتيفيكاتسيالاندى. قازاقستان مەن رەسەي فەدەراتسياسى ىشكى ىستەر مينيسترلىكتەرىنىڭ بىرلەسكەن القاسىنىڭ شەشىمىمەن 2019 جىلدان باستاپ ەكى ەلدىڭ اراسىندا اقپاراتتارمەن الماسۋ ەلەكتروندى تۇردە ىسكە قوسىلادى. بۇل ۇرلانعان اۆتوكولىكتەردىڭ قوزعالىسىنا باقىلاۋ جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
سونىمەن بىرگە اۆتوماشينالاردى بولشەكتەۋ جانە قوسالقى بولشەكتەرىن ساتاتىن ساۋدا ورىندارىنىڭ جۇمىسىن زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ ءۇشىن ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگاندار «اۆتوموبيل كولىگى تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ازىرلەۋ ۇستىندە.
مال ۇرلىعىن تىيۋ ماقساتىمەن ءىىم اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىمەن بىرلەسىپ, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە 28 ستاتسيونارلىق ۆەتەرينارلىق تىرەك اشادى. ولار «اۋىل شارۋاشىلىعى مالدارىن سايكەستەندىرۋ» دەرەكقورىنا كىرىپ, ۇرلانعان مالدىڭ قوزعالىسىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق «كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە اگروونەركاسىپ كەشەنى ماسەلەلەرىن رەتتەۋ بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسى پارلامەنتتىڭ قورجىنىندا جاتىر, وندا جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارعا مالدى ەسەپتەۋ مەن باعۋ ءتارتىبىن ازىرلەۋ جانە وسى ءتارتىپ بۇزىلعاندا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك جۇكتەۋ وكىلەتتىكتەرى بەرىلگەن.
بۇدان باسقا «كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرگە مەنشىك قۇقىن قورعاۋ مەن اربيتراجدى كۇشەيتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تالقىلاۋ شەڭبەرىندە پارلامەنت ماجىلىسىندە قىلمىستىق كودەكسكە تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ ماسەلەسى قاراستىرىلۋدا. ول قىلمىستىڭ ء«بىرىنشى رەت ەمەس» سيپاتىنا كەلەتىن قىلمىسكەرلەردى اۋىر قىلمىس جاساعاندار كاتەگورياسىنا اۋىستىرۋدى جانە مال ۇرلىعىنا جاۋاپكەرشىلىكتى زاڭنىڭ بولەك نورماسىمەن («مال ۇرلىعى» 181-1 باپ) قاراستىرۋدى كوزدەيدى. سونداي-اق ۇرلىقتىڭ الدىن الۋ ماقساتىمەن ۇرلانعان دۇنيەنى ساتىپ الۋدىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ دا كوزدەلگەن.
مەتالل سىنىقتارىن ۇرلاۋعا قارسى كۇرەس بويىنشا ينۆەستيتسيا جانە دامۋ مينيسترلىگى قاتىسى بار مەملەكەتتىك ورگاندار جانە ۇيىمدارمەن بىرلەسىپ, ولاردى شەتكە شىعارۋدى زاڭدى تۇرعىدان رەتتەۋ جانە وسى بيزنەستى ليتسەنزيالاۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرۋدا, دەلىنگەن جاۋاپتا.
دايىنداعان جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»