27-28 قازان كۇندەرى سەمەيدە داڭقتى قولباسشى, دارابوز باتىر قاراكەرەي قابانباي باتىر قۇرمەتىنە «قابانباي باتىر مەموريالى» سامبو كۇرەسىنەن قازاقستان رەسپۋبليكاسى كۋبوگى ساراپقا سالىندى. ۇلان عايىر اتىراپتان ۇلىلار ەلىنە جينالعان بىلەكتى دە, جۇرەكتى بالۋاندار ەكى كۇن بويى سەمەيدىڭ تورىنە توسەلگەن بوزكىلەمنىڭ كورىگىن قىزدىردى.
باتىر باباعا ارنالعان مەموريال بيىل ءداستۇرلى ءارى ءۇزىلىسسىز 19 مارتە ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. استانا, الماتى, شىمكەنت قالالارى مەن 13 وبلىستان جيىلعان 272 بالۋان 9 سالماق دارەجەسىندە كىل مىقتىدان كىم مىقتىنى انىقتادى. 272 بالۋاننىڭ 70-كە جۋىعى نازىك جاندىلار ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. جارىستىڭ سالتاناتتى اشىلۋى دا ەل كۇتكەندەي جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرىلدى.
الىس-جاقىننان كەلگەن مارتەبەلى مەيماندار, ەسىمدەرى ەلگە تانىس سپورت ارداگەرلەرى سەمەي سپورت اكادەمياسىنا جينالدى. شاكارىمنىڭ «بۇل ءان بۇرىنعى اننەن وزگەرەك» دەگەنىندەي, بۇل جارىس تا بۇرىنعى جارىستان وزگەرەك بولعانىن بايقادىق. سەمەي قالاسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى نادەجدا شاروۆا قۇتتىقتاۋ ءسوز سويلەدى. سەمەيدەگى سامبو كۇرەسىن ورگە سۇيرەپ, تورگە شىعارىپ, شاكىرت باپتاعان, بۇل جارىستىڭ وتۋىنە ۇلكەن كۇش سالعان جانداردىڭ دا ەڭبەگى ەلەۋسىز قالمادى. «قازاقستاندىق سپورتتىق جانە جاۋىنگەرلىك سامبو فەدەراتسياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى ءراپىل جوشىباەۆتىڭ العىس حاتى مەرەيعالى كوشكىنوۆ, قايرات كۇنسافين, زەكەن شايماردانوۆ, قايرات چارمۇحامەتوۆ, مەيرامبەك چاكەنوۆ, راۋشان الپىسباەۆالارعا تابىستالسا, مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ سپورت جانە دەنە شىنىقتىرۋ ىستەرى كوميتەتىنىڭ قۇرمەت گراموتاسىمەن سەرىك توقتارعازين, ءپارمان يماحانوۆ جانە شالقار جولامانوۆ ماراپاتتالدى.
قارۋلى كۇشتەردىڭ 25 جىلدىق مەرەكەلىك مەدالىن سامبو كۇرەسىنەن وبلىستىڭ اعا جاتتىقتىرۋشىسى ءبىرجان يماحانوۆ وڭىرىنە تاقتى. ايتپاقشى, بۇل جارىستىڭ ۇزدىكسىز ءوتىپ كەلە جاتقانىنا سەمەيدەگى اتىمتاي جومارت ازاماتتاردىڭ دا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى قوماقتى. وبلىستىق «سپورتتىق جانە جاۋىنگەرلىك سامبو» فەدەراتسياسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى قايرات كۇنسافين مارات قۇرمانباي, بوريس اديانوۆ, ايدوس سەرىكقالي ۇلى, پاۆەل پايازيتوۆ باستاعان ءوڭىردىڭ وركەندەۋىنە ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان ازاماتتارعا العىس ايتتى.
ەندى بالۋانداردىڭ بابى جايىندا ءسوز قوزعاساق. جارىستىڭ باس تورەشىسى بولات قوجاحمەتوۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل بوزكىلەم شەبەرلەرى تىڭعىلىقتى دايىندىقپەن كەلىپتى. «مۇندا جاستاردىڭ ۇلتتىق قۇراماسىندا جۇرگەن بالۋاندار كۇرەسۋدە. ەرلەر اراسىندا شىعىس قازاقستان, الماتى, قاراعاندى وبلىستارىنىڭ بالۋاندارى جاقسى ونەر كورسەتتى. ال ايەلدەر اراسىندا تۇركىستان وبلىسىنىڭ شوقتىعى بيىك. «قابانباي باتىر مەموريالىن» ۇتقان بالۋانداردى كەلەسى جىلدان باستاپ الەم كۋبوگىنا اپارۋ جاعى فەدەراتسيادا قارالىپ جاتىر. ول الداعى كۇننىڭ ەنشىسىندە. شىعىس قازاقستان وبلىستىق «سپورتتىق جانە جاۋىنگەرلىك سامبو» فەدەراتسياسى» قوعامدىق بىرلەستىگى بۇل جارىستى ۇتىمدى ۇيىمداستىرا ءبىلدى», - دەيدى جارىستىڭ باس تورەشىسى بولات قوجاحمەتوۆ.
بالۋاندار بوز كىلەمدە جان الىسىپ, جان بەرىسىپ جاتقاندا «قازاقستاندىق سپورتتىق جانە جاۋىنگەرلىك سامبو فەدەراتسياسى» رەسپۋبليكالىق قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ باس حاتشىسى قايمەن ەسەندياروۆپەن پىكىرلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى. سامبو كۇرەسىنىڭ بۇگىنى جايىندا از-كەم سۇحبات بارىسىندا قايمەن ەسەنامان ۇلى فەدەراتسيا تاراپىنان اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار تۋراسىندا ءسوز قوزعادى. «سامبونىڭ 80 جىلدىق تاريحى بار, 100-دەن استام ەلدە فەدەراتسياسى بار حالىقارالىق كۇرەس ءتۇرى. سپورتتىڭ بۇل ءتۇرى ەلىمىزدە اشىلعالى قارقىندى دامىپ, الەم, ازيا چەمپيوندارى شىقتى. ءتىپتى, ەۋروپانى باعىندىرعان جەرلەستەرىمىز دە بار.
فەدەراتسياعا ءراپىل سەيىتحان ۇلى جوشىباەۆ پرەزيدەنت بولىپ سايلانعالى ەلىمىزدە سامبو كۇرەسىن دامىتۋ باعىتىندا بىرقاتار اۋقىمدى ىستەر باستاۋ الدى. يندونەزيانىڭ استاناسى دجاكارتا قالاسىندا سامبو كۇرەسى تۇڭعىش رەت ازيا ويىندارىنا كىردى. بۇل سامبونىڭ سالماعىنىڭ ارتىپ كەلە جاتقانىن كورسەتەدى. ال «قابانباي باتىر مەموريالىن» ۇيىمداستىرۋ كوميتەتى جيناقى جۇمىس جاسادى. ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە سەمەي سپورت اكادەمياسىنىڭ ديرەكتورى مەرەيعالى كوشكىنوۆكە العىسىمىز شەكسىز. شقو «سپورتتىق جانە جاۋىنگەرلىك سامبو» فەدەراتسياسى» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ قايرات كۇنسافين سايلانعالى جۇيەلى جۇمىستاردىڭ ءجۇرىپ جاتقانىن ايتۋعا بولادى. بۇل جارىس ارقىلى سامبو كۇرەسىنىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن سەمەيلىك ازاماتتاردىڭ اۋىزبىرشىلىگىن كوردىم», - دەيدى قايمەن ەسەنامان ۇلى.
سونىمەن, ەكى كۇن بويى جانكۇيەر قيقۋىنا ۇلاسقان جارىستا «كىم مىقتىلار» انىقتالدى. كوماندالىق جارىستا ەرلەر اراسىندا 1 ورىندى شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ قۇراماسى ەنشىلەسە, 2 ورىندى الماتى وبلىسى, 3 ورىندى الماتى قالاسى ءوزارا ءبولىستى. ال ايەلدەر اراسىندا 1 ورىندى تۇركىستان وبلىسى, 2 ورىندى شىعىس قازاقستان وبلىسى, 3 ورىندى قىزىلوردا وبلىسى ەنشىلەدى. جەكەلەي سالماقتاردا قىزدار اراسىندا ءبيبىحان نابيەۆا, ازيزا وشانوۆا, مارجان بيزاق, ايگەرىم المۇقاشەۆا, فاريزا ق ۇلىنتاي, نيليۋفار ءابىلوۆا, ايزادا نابيۋللا, جاننا كارتوۆا, اقەركە ابدىكارىموۆا توپ جاردى. ەرلەر اراسىندا اقجول بالتابەكوۆ, ەربول الدۋحان, ماراتبەك راحمەتوللين, ۇلان ادامباەۆ, شالقىبەك راحمەتوللاەۆ, ازات قۋانوۆ, باۋىرجان بايديلدين, مۇحيت قويشىمان, ەراحمەت حاسەنوۆ قارسىلاس شاق كەلتىرمەدى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
سەمەي