ۇستاز – ۇلت كەلبەتى

ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنوۆ ءبىر عاسىر بۇرىن وسىلاي دەپ جازىپ قالدىرعان ەكەن. الىپ-قوسارىمىز جوق.

     شۇكىر دەپ ايتايىق, كەشەگى جولداۋدا ەلباسى ۇلت بولاشاعى ءۇشىن ەڭ نازىك تە, ەڭ جاۋاپتى سالا – ءبىلىم, عىلىمنىڭ بۇگىنى مەن كەلەشەگىنە قاتىستى قاداۋ-قاداۋ ۇسىنىستار ايتتى. ءبىلىم سالاسىنداعى جۇيەلى قاتەلىكتەرگە بايلانىستى بىرنەشە سىن ايتىلدى. ۇكىمەتكە, جاۋاپتى ۆەدومستۆا باسشىلارىنا قوعامداعى ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ مارتەبەسىنە جانە سالاداعى جۇيەسىزدىكتى رەتتەۋگە قاتىستى ءالى ناقتى شارالار اتقارىلماعانىن ەسكەرتىپ, كەلەسى جىلى «ۇستاز مارتەبەسى» تۋرالى زاڭ جوباسىن ازىرلەپ, پارلامەنتكە ۇسىنۋدى تاپسىردى. بۇل جولعى جولداۋدىڭ سالماعى دا وسىندا دەپ ويلايمىن.

وسى سالادا ۇزاق جىل ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان مامان رەتىندە ۇستازداردىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيىنە توقتالسام. ەڭ باستى كەمشىلىك, ءبىلىم جۇيەسىندەگى بىرىزدىلىكتىڭ جوقتىعى. ءبىلىم قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەتكەن ەڭبەگى ناقتى ىسپەن شۇعىلداناتىن تەحنيكالىق سالا ماماندارىنداي كوزگە كورىنىپ, قولعا ۇستايتىنداي ەمەس. مۇنى قانداي دا ءبىر ەسەپتىك كورسەتكىشپەن دالەلدەپ, انىقتاۋ مۇمكىن ەمەس. ياعني, ەڭبەكتى باعالاۋ تەتىكتەرىن دۇرىس جەتىلدىرۋ كەرەك.ۇلكەن تولىمدى ەڭبەكتىڭ جەمىسىن ۇزاق جىلعى ماڭداي تەر ارقىلى عانا دالەلدەي الاسىز. ال, كۇندەلىكتى ساباق بەرىپ, وقۋشىلارمەن جۇمىس ىستەيتىن مۇعالىمدەردىڭ قانداي دا ءبىر ناقتى جەتىستىكتەردى جۇيەلى تۇردە باعىندىرۋى قازىر قيىنداي تۇسكەن. سەبەبى, قاعازباستىلىق كوپ, تاۋسىلمايتىن ەسەپ-قيساپ. مۇنى جولداۋدا ن.نازارباەۆ تا اتقارۋشى بيلىككە قاراتا, سىناپ جەتكىزدى. «نە بولسا سونىڭ ءبارى مۇعالىمدەرگە جۇكتەلەدى. سايلاۋدى دا مۇعالىمدەر وتكىزەدى, ۇگىت-ناسيحات جۇمىستارىن دا سولار جۇرگىزەدى.» - دەدى, پرەزيدەنت. ەلباسى ولارعا وسى جۇمىستارى ءۇشىن اقى تولەنبەيتىنىن جانە ەڭ قيىنى, ۇستازداردى قۇزىرلى مەكەمەلەردىڭ ءبىلىم جۇيەسىن باس كوزسىز تەكسەرىپ, وقۋ پروتسەسىنە كەرى اسەر ەتىپ وتىرعانىن ايتتى.

پەداگوگ ەڭبەگىنىڭ باعالانۋ كريتەريلەرىنە قاتىستى تاعى ءبىر ۇسىنىس. ۇستازدىڭ ۇزاق جىلعى ەڭبەك وتىلىنە قاتىستى مەملەكەتتىك ماراپاتتاۋلار مەن قانداي دا ءبىر جوعارى دارەجەلى قۇرمەتتى اتاقتارعا ۇسىنىلۋى. وسى جاعى دا كەمشىن. ماسەلە, اتاق-داڭقتا ەمەس, ماسەلە كوڭىلدە دەر ەدىم. ونەر, مادەنيەت سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن مەملەكەتتىك قۇرىلىم ماماندارى ۇزدىكسىز ماراپاتتالىپ وتىرادى. (جوعارى مەملەكەتتىك ناگرادالارمەن)

ۇستازداردىڭ الەۋمەتتىك مارتەبەسى دە وڭىپ تۇرعان جوق. ەلباسى مۇنى دا ايتتى. مەنىڭشە, بارلىق ماسەلە وسى جەردە. الدىمەن, ۇستاز مارتەبەسىنە قاتىستى العاشقى ۇسىنىستى مۇعالىم ەڭبەگىن باعالاۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن ەنگىزۋدەن باستاۋ كەرەك دەر ەدىم. ساراپشىلار قازىردىڭ وزىندە بىرنەشە تاراۋدان تۇراتىن ۇسىنىستار توپتاماسىن ازىرلەپ جاتقان بولۋى كەرەك. مۇعالىم قوعامنىڭ بارلىق مۇشەلەرىن, مەملەكەتتىڭ بارلىق دەرلىك ازاماتىن ساۋاتتاندىرىپ, كوزىن اشاتىن نەگىزگى اگرەگاتور تۇلعا. ولاي بولسا, ۇستاز مارتەبەسى نەگە «مەملەكەتتىك قىزمەتكەر» ستاتۋسىمەن تەڭەستىرىلمەيدى؟! ءبىز ءجيى ايتاتىن اقش پەن ەۋروپا ەلدەرىندە بۇل ماسەلە جۇيەلى شەشىلگەن. ءبىر سوزبەن ايتساق, بۇل ەلدەردە مۇعالىم مەملەكەتتىك قىزمەتكەر ساناتىنا جاتادى. (مارتەبەسى تەڭەستىرىلگەن) ولاردىڭ قۇقىقتىق ستاتۋسى بارىنشا ساقتالعان جانە الەۋمەتتىك تۇرعىدا قورعالعان. سايكەسىنشە, جوعارى جالاقى جانە تۇراقتى جۇمىس ورنىنداعى كاسىبي ءوسۋ مەن مانساپتىق دارەجەلەرى ناقتىلانعان. مەنىڭشە, «پەداگوگتار مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ قابىلدانىسىمەن, بۇل زاڭنىڭ ورىندالۋىن مەملەكەتتىك قۇزىرلى مەكەمەلەرمەن قاتار, قوعامدىق بەلسەندىلەر دە قاداعالاۋى كەرەك. ياعني, وسى زاڭدى بۇزعاندار جاۋاپقا تارتىلۋى ءتيىس. كەمشىلىكتەر جويىلعاندا عانا, جۇيەلى جۇمىس اتقارىلادى.

ۇرپاققا ساپالى ءبىلىم مەن قاتار, سانالى تاربيە ۇرىعىن سەبەتىن تۇلعا – ۇستاز ەكەنى انىق. تاعى دا احاڭشا, احمەت بايتۇرسىنوۆشا ايتساق: «اۋەلى ءبىز ەلدى تۇزەۋدى بالا وقىتۋ ءىسىن تۇزەۋدەن باستاۋىمىز كەرەك» دەگەن جاناشىر ءسوزى قازىر ءار قازاق ءۇشىن باعدارشام ىسپەتتى, قازاق قوعامىنىڭ ەڭ ءبىر وزەكتى ماسەلەسىنە اينالعان. سوندىقتان, مەملەكەتتىڭ ۇستاز مارتەبەسىنە قاتىستى ۇستانىمى مەن ءپرينتسيپتى قاعيداتتارىن تەك ۇستازدار قاۋىمى عانا ەمەس, مۇقىم ەل بولىپ تالقىلاپ, قوعامدىق نەگىزدە ۇسىنىستار ەنگىزۋدەن شارشاماۋىز كەرەك.

شىنار باتىرعاليەۆا,

استانا قالاسى, №14 مەكتەپ – گيمنازياسى ديرەكتورىنىڭ وقۋ - تاربيە جونىندەگى ورىنباسارى