بۇركىتتىڭ بالاپاندارى ەركىندىككە جىبەرىلدى

قىركۇيەك ايىنىڭ سوڭىندا ەركىندىككە جىبەرىلۋگە ءتيىستى اقۇلپەكتەردى تالىمباق ماماندارى جابايى تابيعاتقا بارىنشا بەيىمدەپ, ازىق تاۋىپ جەۋدى ۇيرەتىپ, قازاننىڭ بەل ورتاسىنا قاراي ۇشىردى.

جۇمىرتقادان جارىپ شىققاندا قاۋىرسىن قاناتتارى ۇلپىلدەگەن اق بولاتىن جىرتقىش قۇستىڭ 6 ايلىق بالاپانى كۇنىنە ءبىر رەت كەمى ءتىرى قويان الا الادى. انىعىراعى تالىمباقتاعىلار ولاردى اڭعا تۇسۋگە باۋليدى. تابيعاتىنان ازاتتىقتى سۇيەتىن قۇستار  شىمىر بولىپ شىعۋى ءۇشىن توبەسى بيىك, ءىشى كەڭ تورلاردى مەكەن ەتەدى.

ورايى كەلىپ تۇرعاندا, 30 جىلدىق تاريحى بار «سۇڭقار» ورتالىعى – قازاقستانداعى جىرتقىش قۇستاردى وسىرەتىن جالعىز تالىمباق ەكەندىگىن ايتا كەتكەن ءجون. سوڭعى 5 جىلدا مۇندا 21 بۇركىت بوستاندىققا جىبەرىلگەن. الايدا, ماماندارعا قۇستاردىڭ ارى قارايعى ءومىرىن باقىلاۋ قيىندىق تۋعىزىپ وتىر. وعان قوسا, ەلىمىزدە ورنيتولوگتار سانى جەتىسپەيدى دەيدى ورتالىق ديرەكتورى اشوت انزوروۆ.

ء«بىز كوپتەگەن ەلدەرمەن تاجىريبە الماسىپ, قۇستاردى دا ايىرباستاپ تۇرامىز. ولاردى ءتيىمدى كوبەيتۋ جولدارىن دا ۇنەمى قاراستىرىپ ءجۇرمىز. ماسەلەن, وسىعان دەيىن زوولوگيا ينستيتۋتىندا ارنايى كافەدرا بولاتىن. قازىر ول دا جابىلىپ قالعان. تالىمباقتا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ ءبارى ءىس جۇزىندە مىقتى دەپ ايتا الامىن. قۇستاردىڭ سانىن كوبەيتۋدە بىلىكتىلىكتىڭ ماڭىزى زور», – دەيدى «سۇڭقار» ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى اشوت انزوروۆ.

قازىرگى تاڭدا تالىمباقتا 500-دەن استام سۇڭقار مەن بۇركىت بار. ماماندار قازاقستاننىڭ ءار تۇكپىرىن مەكەن ەتەتىن قۇستاردىڭ 15-تەن استام ءتۇرىن باعادى. ولاردىڭ سانى وسىندا كوبەيتىلىپ, ساتىلادى, جوق تۇرلەرى الماستىرىلادى.

دەگەنمەن ايتارلىقتاي قاراجات پەن قولداۋدى قاجەت ەتەتىن جوبالارعا دەمەۋشىلەر اسا قاجەت. سوندىقتان «ەفەس قازاقستان» شس اق 2012 جىلى بۇركىتتەردى جابايى تابيعات اياسىنا جىبەرۋگا باعىتتالعان بىرەگەي عىلىمي سىناقتاردى قارجىلاندىرۋعا كىرىسكەن-ءدى. ناتيجەسىندە, جوعارىدا اتاپ وتكەندەي, سوڭعى 5 جىلدا ء«وز ۇلەسىڭدى قوس. تابيعاتتى ساقتاپ قال» اتتى الەۋمەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا 21 بۇركىتتىڭ اقۇلپەگى جەتىلدىرىپ, جابايى تابيعاتقا بەيىمدەلىپ, ۇشىرىلدى.

بۇركىتتەردى ەركىندىككە جىبەرۋ سالتاناتىندا «ەفەس قازاقستان» شس اق كورپوراتيۆتىك قاتىناستار دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى شىڭعىس قاسكەەۆ: «ەفەس قازاقستان ەلىمىزدىڭ ۇلتتىق نىشانىنا اينالعان, قازىر جوعالىپ بارا جاتقان بۇركىتتەردى امان ساقتاپ قالۋ ءۇشىن بۇل جوبانى 6 جىل قاتارىنان قولداپ كەلەدى. ءبىزدىڭ «سۇڭقار» تالىمباعىمەن بىرلەسكەن جۇمىسىمىزدىڭ ارقاسىندا ۇلكەن جانە شاعىن بوگەت اۋدانىنداعى بۇركىتتەردىڭ پوپۋلياتسياسى ءۇش ەسەگە ارتتى. بۇل جوبانىڭ ەلىمىز ءۇشىن ماڭىزدىلىعىن تۇسىنە وتىرىپ, ءبىز وعان ارى قاراي دا دەمەۋشىلىك كورسەتۋدى جالعاستىرامىز. كەلەسى جىلعا ءبىز ارنايى ەكسپەديتسيا جوسپارلاپ وتىرمىز. ماماندار تاۋەلسىز مونيتورينگ وتكىزىپ, جابايى تابيعاتتاعى بۇركىتتەردى ساناپ شىعادى. بۇل ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ ناتەجيەسىن باعالاۋعا كومەكتەسەدى», – دەدى.

ايناش ەسالي,

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى