باس جوسپارى جاسالىپ جاتقان تۇركىستان قالاسى قاي باعىتتا داميدى؟ ءبىر انىعى - قالانىڭ وزەگى ۇلتتىق رۋحاني قۇندىلىقتار, ونىڭ ىشىندە تاريحى, ءتىلى مەن ءداستۇرى بولىپ ايقىندالعان. قالانىڭ ەرتەڭگى تىرشىلىگىن ايقىندايتىن جوبالاردى بەكىتۋگە ۇسىنۋشىلاردىڭ مالىمدەۋىنشە, تۇركىستان تۇرلەنىپ تاريحىن جاڭعىرتادى, مەملەكەتتىك ءتىلدى تورگە وزدىرىپ, ءداستۇردى دارىپتەيدى. كوشەلەر مەن الاڭدار وتكەنگە ساۋلە تۇسىرەتىن اۋەزدى اتاۋلاردى يەلەنىپ, كورنەكىلىك قۇرالدار, كوشە, عيمارات اتاۋلارى لاتىن گرافيكاسىنداعى قازاق تىلىندە سويلەيتىن بولادى.
ولاي دەۋىمىزگە قولداۋ تاپقان «تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمشىلىك-اۋماقتىق بىرلىكتەرىن قايتا اتاۋ تۋرالى» جانە «تۇركىستان وبلىسى تۇركىستان قالاسىنىڭ اتاۋى جوق كوشەلەرىنە اتاۋ بەرۋ تۋرالى» وبلىستىق ءماسليحات شەشىمىنىڭ جوباسى دا سەبەپ بولىپ وتىر. وسى شەشىمگە سايكەس, تۇركىستان قالاسىنداعى «32-رازەزد» ەلدى مەكەنى قارساقتى بولىپ وزگەرتىلسە, «30-رازەزد» ەلدى مەكەنى ەسكى ساۋران دەپ اتالادى. سونىمەن قاتار, تۇركىستان قالاسىنداعى اتى جوق 330 كوشەگە اتاۋلار بەرىلەدى.
وسىعان سايكەس, وبلىس ورتالىعىندا كۇلتەگىن, قازتۋعان جىراۋ, حانقورعان, التى الاش, ماڭگىلىك ەل, ەلىم-اي, بولات حان, كۇلتوبە جانە وزگە دە كوشەلەر پايدا بولادى. تاعى ءبىر بەلگىلىسى تۇركىستاندى بىلىمگە قۇشتار جاستاردىڭ قالاسىنا اينالدىرۋ كوزدەلگەن. بۇل ورايدا قوجا احمەت ياساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان الەمنىڭ وزىق تىلدەرىن ۇيرەتەتىن ورتالىق قۇرۋ جولدارى قاراستىرىلماق.
جاڭادان بوي كوتەرەتىن نىساندار دا اسا بيىك بولماي, شىعىستىق قالىپتا سالىنباق. ال ەندى قۇرىلىس كومپانيالارى مۇنداي تالاپتاردى ورىنداي الا ما, ول ەكىنشى ماسەلەدەگى اڭگىمە. جۋىردا تۇركىستان وبلىسىنىڭ اكىمى جانسەيىت تۇيمەباەۆ «حايۆيلل قازاقستان» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى دجون دە كانگتى قابىلداعان بولاتىن. ارينە اڭگىمە تۇركىستان قالاسىن دامىتۋ مەن ەكىجاقتى ارىپتەستىكتى كۇشەيتۋ توڭىرەگىندە وربىگەن. ەرتەڭگى تاپسىرىستاعى تالاپتاردى قۇپ كورسە, قۇرىلىس سالاسىندا وزىندىك ورنى بار كورەيالىق كومپانيامەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە وبلىس دايىن. كورەيالىق قۇرىلىسشىعا تۇركىستان قالاسىن دامىتۋ ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ تىكەلەي باقىلاۋىندا تۇرعانىن ەسكەرتكەن وبلىس اكىمى قازىردىڭ وزىندە عيماراتتار سالۋعا كوپتەگەن كومپانيالار قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىرعانىن دا قۇلاققاعىس ەتتى.
بىرگە جۇمىس ىستەۋگە شاقىردى. كەلىسسوز ءساتتى اياقتالسا, جەر بەرىلىپ, ينفراقۇرىلىم تارتىلاتىنىن دا, زامان تالابىنا ساي نىسانداردى سالۋعا مۇمكىندىكتەرى بار ەكەنىن دە ءبىلدىردى. ال «حايۆيلل قازاقستان» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى دجون دە كانگ تۇركىستان قالاسىندا ءتۇرلى الەۋمەتتىك نىساندار مەن كوپقاباتتى ۇيلەر سالۋعا نيەتتى ەكەنىن جەتكىزدى. وبلىس اكىمدىگى مەن كومپانيا باسشىلىعى الداعى ۋاقىتتا دا كەلىسسوزدەردى جالعاستىرۋعا ۋاعدالاستى.
ارينە وبلىس ورتالىعىن دامىتۋ, ءبىرىنشى كەزەكتە قاجەتتى نىساندار قۇرىلىسىن قارقىندى جۇرگىزۋ بۇگىندە كۇن تارتىبىندەگى ماڭىزدى ماسەلە. دەگەنمەن, وبلىس اكىمدىگى وڭىرگە ينۆەستيتسيا تارتۋدى دا نازاردان تىس قالدىرعان ەمەس. جۋىردا تۇركىستان وبلىسىنىڭ دەلەگاتسياسى انكارادا وتكەن قازاقستاندىق-تۇركيالىق بيزنەس فورۋمدا تۇركيانىڭ ءىرى حولدينگتەرى مەن كومپانيالارى باسشىلارىمەن كەلىسسوز جۇرگىزدى. قوس ەلدىڭ 200-دەن استام رەسمي تۇلعالارى مەن ءىرى كاسىپكەرلەرى قاتىسقان فورۋمدا تۇرىك ينۆەستورلارىنا تۇركىستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعى مەن ارى قاراي دامىتۋعا جانە كەڭەيتۋگە بولاتىن سالالارى تانىستىرىلدى. جەڭىل ونەركاسىپ, اگروونەركاسىپتىك كەشەن جانە تۋريزم سالاسىنداعى مۇمكىندىكتەر دە سارالانعان. كەلىسسوزدەر ناتيجەسىندە تۇركيانىڭ «DAL Holding Investment Company» حولدينگى تۇركىستان وبلىسىنىڭ 200 گا جەر اۋماعىندا ينۆەستيتسيالىق قۇنى 500 ملن. اقش دوللارىن قۇرايتىن جىلىجاي سالۋعا نيەت ءبىلدىرىپتى. جوبانى جۇزەگە اسىرۋ بارىسىندا جىلىجاي اۋماعىندا توڭازىتقىش ءارى كوكونىس قويماسى سالىنىپ, 1000-نان استام جۇمىس ورنى اشىلادى.
ال تۇركيالىق «Dilmen Dekorasyon inş. Taah. Tic. Ltd Şti» اتتى كومپانياسى كەلەسى جىلى تۇركىستان وبلىسىندا جيھاز شىعاراتىن فابريكانىڭ قۇرىلىسىن باستاماق. تارتىلاتىن ينۆەستيتسيا كولەمى - 5 ملن. اقش دوللارى. فورۋم بارىسىندا «Çalık Enerji» جانە «Zorlu Holding – Zorlu Enerji» اتتى ءىرى كومپانيالار 50 مۆت قۋاتى بار كۇن ەلەكتر ستانتسيالارىن سالۋعا دايىن ەكەندەرىن بىلدىرگەن. جوبانىڭ جالپى قۇنى 120 ملن. اقش دوللارىن قۇراماق. وسىنداي ناتيجەلى كەلىسسوزدەر قورىتىندىسى بويىنشا تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگى مەن ءىرى تۇرىك كومپانيالارىنىڭ اراسىندا جالپى ينۆەستيتسيا كولەمى 625 ملن. اقش دوللارىن قۇرايتىن 4 مەموراندۋم تۇزىلگەن.
عالىمجان ەلشىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
تۇركىستان وبلىسى.