جۋىردا ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى بازاسىندا «دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتەگى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار» تاقىرىبىندا كونفەرەنتسيا ءوتتى. وعان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى ءو.شوكەەۆ, پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ا.جۇماعاليەۆ, سونداي-اق پارلامەنت دەپۋتاتتارى, وبلىس اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, سالالىق وداقتار جانە بيزنەس وكىلدەرى قاتىستى.
ا.جۇماعاليەۆ ءوز بايانداماسىندا اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىندا جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانۋ جانە تسيفرلاندىرۋ وڭ ناتيجەلەرگە باستايتىنىن اتاپ ءوتتى. ياعني ءونىم قۋاتى ارتىپ, تيىمدىلىگى جوعارىلاماق.
ەلىمىزدە بۇگىندە قاناتقاقتى رەجىمدە سمارت فەرمالار, ەلەكتروندى كارتالار جانە دالمە-ءدال ەگىنشىلىك جوبالارى ىسكە قوسىلعان. سونىڭ ارقاسىندا الداعى ۋاقىتتا شىعىن 25-30%-كە قىسقارىپ, ونىمدىلىك 30-50%-كە ارتادى دەگەن بولجام بار.
تسيفرلاندىرۋ اياسىندا ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنىڭ تاجىريبەلىك القاپتارىندا دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتەگى الدىڭعى قاتارلى يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ىسكە قوسىلۋدا. مينيسترلىكپەن بىرلەسىپ, اوك دامۋىنداعى بارلىق باعىتتار نەگىزىندە قۇزىرەتتى ورتالىقتاردى قۇرۋ بويىنشا جوسپارلى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ۋنيۆەرسيتەتتەر, عزي جانە دە تاجىريبەلىك شارۋاشىلىقتار بازاسىندا وسى تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى وقىتۋ جانە تاراتۋ ۇيىمداستىرىلاتىن بولادى.
دالمە-ءدال ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ فەرمەرلەرگە ءوندىرىس تيىمدىلىگىن ايتارلىقتاي ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. وسىنداي ەلەمەنتتەرگە القاپتاردىڭ ەلەكتروندى كارتاسى, ناقتى مەتەودەرەكتەر, سەنسورلار مەن داتچيكتەر, عارىشتىق مونيتورينگ جانە تاعى باسقا شەشىمدەر جاتادى. مۇنداي تەحنولوگيالاردى ىسكە قوسۋ تىڭايتقىشتاردى جانە قورعاۋ قۇرالدارىن ءتيىمدى پايدالانۋعا, اۋىلشارۋاشىلىق داقىلدارىنىڭ ءونىمىن ورتاشا ەسەپپەن 15%-كە جوعارىلاتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى دەيدى ماماندار.
ءىس-شارا بارىسىندا سونداي-اق پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى ءو.شوكەەۆ دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتىڭ ءبىر بولىگى سانالاتىن القاپتاردىڭ ەلەكتروندى كارتاسىن قۇرۋ اياسىندا 23 ملن گا جەر نەمەسە جالپى ەگىس القابىنىڭ 95,9 پروتسەنتىنە ەسەپتەۋ جۇرگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. ەلەكتروندى استىق قولحاتتارىنىڭ جۇيەسىنە استىق بالانسىنىڭ ونلاين مونيتورينگى, استىق باعاسى بويىنشا ستاتيستيكا, استىق قابىلداۋ پۋنكتتەرىنىڭ رەيتينگى سياقتى مالىمەتتەر ەنگىزىلدى. قولدان جاسالعان استىق قولحاتتارى الىنىپ تاستالعان جانە فەرمەرلەردىڭ شىعىنى جىلىنا 700 ملن تەڭگەگە دەيىن تومەندەگەن. سونىمەن قاتار بيىل وپەراتسيالاردىڭ قاۋىپسىز ءوتۋى ماقساتىندا «بلوكچەين» تەحنولوگياسى ەنگىزىلگەن.
اتاپ وتىلگەندەي, قازىرگى كۇنى اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى كورسەتەتىن 101 مەملەكەتتىك قىزمەتتىڭ ىشىندەگى 61 قىزمەت ءىشىنارا جانە 1 قىزمەت تولىق اۆتوماتتاندىرىلعان. 2018 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 16 مەملەكەتتىك قىزمەتتى, ال 2022 جىلعا دەيىن بارلىق مەملەكەتتىك قىزمەتتى اۆتوماتتاندىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. اوك-ءتى تسيفرلاندىرۋ باسەكەگە قابىلەتتىلىك پەن ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرىپ, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتەدى جانە دە وسى سالاعا ينۆەستيتسيا تارتا تۇسەدى دەپ كۇتىلۋدە. ونىڭ جالپى ەكونوميكالىق اسەرى 2025 جىلعا دەيىن 40 ملرد تەڭگەنى قۇراماق.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»