قازاق رەجيسسەرىن الەم ۇزدىك دەپ تانىدى! يتاليانىڭ ۆەنەتسيا قالاسىندا وتكەن 75-ءشى حالىقارالىق كينوفەستيۆالىندە «كوكجيەكتەر» («گوريزونتى») باعدارلاماسى بويىنشا باق سىناعان ءامىر بايعازيننىڭ «وزەن» ءفيلمى «ۇزدىك رەجيسسەر» اتالىمىندا توپ جاردى.
تۇركىستان وبلىسى اۋماعىندا تۇسىرىلگەن كينوكارتينا رەجيسسەردىڭ بۇعان دەيىن جارىققا شىققان «اسلاننىڭ ساباقتارى» جانە ء«تورت وقيعا» فيلمدەرىنەن كەيىنگى تىڭ تۋىندىسى. ياعني «وزەن» ءفيلمى – اسلان تۋرالى تريلوگيانىڭ سوڭعى ءبولىمى. وركەنيەتتەن الىس جەردە تۇراتىن اعايىندى بەس جىگىتتىڭ قالادان كەلگەن قوناقپەن تانىستىقتان كەيىنگى باسقا ارناعا بۇرىلىپ, كۇرت وزگەرگەن ءومىرى, تىرشىلىك تىنىسى جايلى باياندالاتىن كينوتۋىندى قازاقستان (مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى, ش.ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اق, Emir Baigazin Production), نورۆەگيا (Norsk Filmproduksjon) جانە پولشا (Madants) سىندى بىرنەشە مەملەكەتتىڭ اتسالىسۋىمەن جارىققا شىققان بولاتىن. ءفيلمدى ءتۇسىرۋ يدەياسىنىڭ پايدا بولۋى تۋرالى ءامىر بايعازيننىڭ ءوزى سۇلەيمەن پاتشانىڭ «ادامنىڭ پەيىلى تەرەڭ سۋ ءتارىزدى» دەگەن سوزدەرىن كەلتىرە وتىرىپ, نيەت بولسا, الدىڭنان شىعاتىن قيىندىقتارعا قاراماستان, ءومىردىڭ باقىتىن سەزىنۋگە بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.
«وزەننىڭ» تاعدىرى العاش ويعا العان كۇننەن-اق ءساتتى بولدى. اتاپ ايتار بولساق, كينوكارتينا ستسەناري كەزىندە MPA APSA ازيا-تىنىق مۇحيتتىق كينواسسوتسياتسياسى گرانتىنىڭ قولداۋىنا يە بولسا, 2017 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا اتالمىش جوبا العاش رەت كارلوۆى ۆارى حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ كينونارىعىندا تانىستىرىلىپ, سول جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ۆارشاۆا حالىقارالىق كينوفەستيۆالىنىڭ Pitch and Meet جوبالار بايقاۋىندا ءبىرىنشى ورىندى يەلەنگەن بولاتىن. ەندى, مىنە, چەحيا مەن پولشا ەلىندەگى ايتۋلى جەڭىستىڭ ءىزىن جالعاي ەۋروپانىڭ بەدەلدى كينوبايقاۋلارىنىڭ ءبىرى – 75-ءشى ۆەنەتسيا حالىقارالىق كينوفەستيۆالىندە «كوكجيەكتەر» («گوريزونتى») باعدارلاماسى بويىنشا ىرىكتەۋدەن وتكەن 19 كينوتۋىندىنىڭ ىشىنەن توپ جارىپ, ۇزدىكتەر تۇعىرىنا كوتەرىلدى.
ۆەنەتسيا كينوفەستيۆالى اياسىندا الەمدىك پرەمەراسى وتكەن ءامىر بايعازيننىڭ «وزەنىن» Sala Darsena-دا (دارسەنا زالى) 1000-نان اسا كورەرمەن تاماشالاپ, ءفيلمنىڭ جەتىستىگى جايىندا باتىستىڭ جاھانعا ءماشھۇر باسىلىمدارى جارىسا جازدى. ماسەلەن, امەريكالىق ايگىلى The Hollywood Reporter جۋرنالى: «بۇل كينوتۋىندى – ەرەكشە ءتارتىپ پەن ايقىندىقتى سۋرەتتەي بىلگەن رەجيسسەرلىك شەبەرلىكتىڭ شىڭدالۋىنىڭ ايقىن دالەلى. كەيبىرەۋلەر «وزەن» ءفيلمى تۋراسىندا ەستەتيزاتسياعا تولى دەپ تە پىكىر ءبىلدىرۋى مۇمكىن, الايدا بۇل تۋىندى شىنايىلىققا قۇرىلعان, ادامدى قىزىقتىرىپ, مەلانحوليكالىق سەزىمگە باۋراپ الاتىن جۇمىس» دەپ باعالاسا, بريتاندىق Screen International باسىلىمى: «بايعازيننىڭ جۇمىستارىندا ارقاشان مەنمۇندالاپ تۇراتىن ءبىر نارسە بار. ول جەكە بوستاندىق جانە جاۋاپكەرشىلىك, قىزىعۋشىلىق جانە وتباسى قاتىناستارى تۋرالى سۇراقتاردى زەرتتەگەندە, ونىڭ ەركىن ء ستيلى وي سۋبستانتسياسىمەن تولىقتىرىلادى. اتالعان قولتاڭبانىڭ ۇزدىك كورىنىسى بەلگىلى كينەماتوگرافيستەردىڭ جۇمىستارىندا, اتاپ ايتار بولساق, كلەر دەنيدەن باستاپ, ميكلوش يانسكونىڭ اللەگوريالىق شىعارمالارىندا, جواو پەدرو رودريگەستىڭ يكوناعا سيىناتىندارعا قارسى ويلارىندا دا كەڭىنەن قولدانىلادى. تەرەڭ ويلى ءارى قيىن تاقىرىپتا تۇسىرىلگەن بۇل جۇمىس ادامنىڭ نازارىن وزىنە بىردەن باۋراپ الادى» دەپ الەمدىك كينو باسىلىمدارى كاسىبي دەڭگەيدەگى كەلەلى ويلارىن سۇيىنشىلەي جازىستى.
قۋانتارلىعى, 75-ءشى ۆەنەتسيا حالىقارالىق كينوفەستيۆالى ساراپشىلارى مەن كينو سىنشىلارىنىڭ دا پىكىرى كاسىبي كينو تاقىرىبىن قاۋزايتىن اتالعان سالالىق باسىلىمدار مەن جەرگىلىكتى كورەرمەننىڭ جىلى قابىلداۋىنان الشاق كەتپەي, «ۇزدىك رەجيسسەر» اتالىمىنداعى ايتۋلى جۇلدەنى قازاق رەجيسسەرىنىڭ قانجىعاسىنا بايلاپ بەردى. ءسوزسىز, بۇل – قازاق كينوونەرىنىڭ مەرەيى, ايتۋلى جەڭىسى.
نازەركە جۇماباي,
«ەگەمەن قازاقستان»