جەردى ءتيىمدى يگەرۋدە يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردى قولدانۋ – اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى تەتىگى. بۇل تۇرعىدا ەلىمىزدەگى ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى بىرقاتار باستامانى قولعا الىپ وتىر. «اتامەكەن-اگرو» كومپانياسىمەن بىرلەسە وتىرىپ وتكىزىلگەن عىلىمي-وندىرىستىك تاجىريبەدە سونىڭ بىرقاتارى كورسەتىلدى.
العاش رەت كەڭ كولەمدە وتكىزىلگەن تاجىريبە سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ەسىل اۋدانىنىڭ كورنەەۆكا اۋىلىنداعى شارۋاشىلىقتا ۇيىمداستىرىلدى. وندا شارۋالارعا كادىمگى قارا توپىراقتى القاپتا جوعارى ساپالى استىق ساپاسىن قامتاماسىز ەتەتىن جازدىق بيدايدى سەبۋدىڭ وڭتايلى مەزگىلىن انىقتاۋ, جازدىق بيدايدى ءوسىرۋ كەزىندە ازوت پەن فوسفوردىڭ ءتيىمدى مولشەرىن ەسەپتەپ شىعارۋ, سونىمەن قاتار «ا.ي. باراەۆ اتىنداعى اشعوو» جشس سەلەكتسياسى مەن باسقا دا عىلىمي مەكەمەلەر شىعارعان جازدىق بيدايدىڭ بۋدانداستىرىلعان سۇرىپتارىن ىرىكتەپ الىپ, ونىڭ بەيىمدەلگىشتىك قاسيەتى مەن ەكولوگيالىق تۇراقتىلىعىنا باعا بەرۋ, وڭدەلگەن ەگىستىك جەرلەرگە اگروحيميالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزۋ شارالارى كورسەتىلدى. سونداي-اق شارۋالار ەگىستىك القابىنا ازوتتى تىڭايتقىشتار سەۋىپ, بيدايدىڭ ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدىڭ ءتيىمدى ءتاسىلىن تاپقانى ايتىلدى. مۇنداعى باستى ماقسات وسىمدىك شارۋاشىلىعىن ءارتاراپتاندىرىپ, ساپالى تۇقىم شىعارۋ بولاتىن.
باراەۆ ورتالىعىنىڭ عالىمدارى مەن جەرگىلىكتى ديقاندار وسىعان دەيىن شاعىن اۋماقتاردا عانا تاجىريبە جۇرگىزگەن ەدى. بۇل جولى 500 گەكتار جەرگە جازدىق بيداي ءتۇرى ەگىلدى. ماسەلەن, بۇل جەردەن بۇرىن گەكتارىنا 25 تسەنتنەردەن ءونىم الىنسا, باراەۆ ورتالىعىنىڭ بەرگەن ۇسىنىستارىن ورىنداۋ ارقىلى ەندى گەكتارىنان 40 تسەنتنەر ءونىم الۋعا مۇمكىندىك تۋدى.
– بۇل تاجىريبە پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ايتىلعان, 5 جىل ىشىندە اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىن كەم دەگەندە 2,5 ەسە ارتتىرۋ تۋرالى تاپسىرماسىن ورىنداۋعا باعىتتالعان, – دەيدى عالىمدار.
ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعى اوك-ءتى تسيفرلاندىرۋ اياسىندا دا بىرقاتار جۇمىس اتقارۋدا. ماسەلەن, تاجىريبەلىك ەگىستىكتەردە دالمە-ءدال ەگىنشىلىكتىڭ وزىق يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارىن ەنگىزۋدە. دالمە-ءدال ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ فەرمەرلەرگە ءوندىرىستىڭ تيىمدىلىگىن ايتارلىقتاي جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرمەك. مۇنداي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ديففەرەنتسيالدى قولدانۋ ەسەبىنەن تىڭايتقىشتار مەن قورعانىس قۇرالدارىن ءتيىمدى پايدالانۋعا جول اشادى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ ونىمدىلىگىن ورتاشا ەسەپپەن 15%-كە ارتتىرادى.
جاقىندا ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىنداعى تاجىريبەلىك شارۋاشىلىقتار نەگىزىندە اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋار وندىرۋشىلەرىنە ارنالعان كەزەكتى «Neo Nomad» ىسكەرلىك ويىنى وتكەنىن ايتا كەتەيىك. ويىنعا فەرمەرلىك شارۋاشىلىقتاردىڭ 50-دەن استام وكىلى, عالىمدار, اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ ستۋدەنتتەرى, سونداي-اق دالمە-ءدال ەگىنشىلىك سالاسىندا ونىمدەرىن ۇسىناتىن كومپانيالار, اۋداندىق مەملەكەتتىك قۇرىلىمداردىڭ وكىلدەرى قاتىستى. ءىس-شارا بارىسىندا تسيفرلاندىرۋ اگروونەركاسىپ كەشەنىن مەملەكەتتىك رەتتەۋدىڭ ءتورت باعىتىن دامىتۋدىڭ نەگىزگى قۇرالى بولاتىنى ايتىلدى.
اگروونەركاسىپ كەشەنىن تسيفرلاندىرۋ باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى جانە ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە سالاعا ينۆەستيتسيا تارتۋعا جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى. جالپى العاندا, 2025 جىلعا دەيىن ەكونوميكالىق تيىمدىلىك شامامەن 40 ملرد تەڭگەنى قۇرايدى دەپ كۇتىلۋدە.
دينارا بىتىك,
«ەگەمەن قازاقستان»