مالىك وتارباەۆتىڭ «ءبىر قايىرى بار دۇنيە» كىتابىنىڭ تۇساكەسەرى ءوتتى

قازاق ادەبيەتىن شەتەل­دەردە ناسيحاتتاۋدى شىعارما­شىلىعىنا بەرىك ۇستانىم كەتكەن مالىك وتارباەۆ بۇ­گىندە ەلىمىز عانا ەمەس تۇركى دۇنيەسىنە بەلگىلى قالامگەر. كوپشىلىك ەلەي بەرمەيتىن قوعامداعى تۇيتكىلدى ماسەلە­لەردى قامتىپ جازعان ادامي قۇندىلىقتار, رۋحانيات مازمۇنىنداعى ەسسەلەرى مەن شاعىن اڭگىمەلەرىن اۆتور استانانىڭ 20 جىلدىعىنا تارتۋ ەتكەن ء«بىر قايىرى بار دۇنيە» كىتابىنا ارقاۋ ەتىپتى. كىتاپتى جارىققا شىعارعان – «اننۇر» باسپاسى.

زيالى قاۋىم وكىلدەرى باس قوسقان رۋحاني ءىس-شارانى اقىن داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى جۇرگىزىپ, مالىك وتارباەۆتىڭ قازاق قالامگەرلەرىنىڭ شىعار­مالارىن تۇركى دۇنيەسىنە تا­نىتۋداعى ەڭبەكتەرىنە توق­تالدى. 

ال ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ ديرەكتورى ج.سەيدۋمانوۆ جازۋشىعا شىعارماشىلىق تابىستار تىلەي وتىرىپ, ال­داعى ۋاقىتتا وسى رۋحانيات شاڭىراعىندا قازاق جازۋ­شىلارى الاڭىنىڭ اشى­لاتىندىعى جايىنداعى قۋا­نىشتى حاباردى جەتكىزدى.

جاڭا كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەر ءراسىمىن العاشقى بولىپ سەگىز جاسار مۇستافا باستادى. بال­دىرعاننىڭ اكەسى جاس جازۋ­شىعا كەزىندە ەسىمىن ءوزىڭىز قو­يىڭىز دەپ قولقالاعان ەكەن. د.ىسقاق, ب.شاحان ۇلى, انا ءتىلىمىزدىڭ جاناشىرى ا.وسمان, قوعام قايراتكەرى ش.بەركىمباەۆا سىندى قاي­رات­­كەر­لەرىمىز كىتاپتىڭ لەنتاسىن قيىپ, جازۋشىنىڭ شىعارماشىلىعىنا تەلەگەي تابىستار تىلەدى. 

اۆتوردىڭ جاڭا تۋىندىسىنا وراي پىكىرىن بىلدىرگەن اقىن رافاەل نيازبەكوۆ ء«بىر قايىرى بار دۇنيە» كىتا­بىندا جارىق كورگەن ىق­شام­دى دۇنيەلەردە ۇلكەن فيلوسوفيا, ءمان-ماعىنا جاتق­ان­دىعىنا توقتالدى. كۇندەلىكتى تىرشىلىكتە كەز كەلگەن ادام ەلەي بەرمەيتىن قۇندى سوز­دەرد­ى قالامىنا ارقاۋ ەتكەن مالىك وتارباەۆتىڭ بۇل دا ءبىر ەرەكشە قىرى دەپ, اتاپ ءوتتى اعا قالامگەر. 

«مالىكتىڭ شىعارما­شى­لى­عىنا زور قۇرمەتپەن قاراي­مىن. ءاربىر ءسوزىن ماز­مۇن­دى تىركەستەرمەن ءورىپ, بەس-التى سويلەمنىڭ ىشىنە قۇن­دى دۇنيەنى سىيعىزا بىلگەن شەبەرلىگىنە ءتانتى بولا وتى­رىپ, بىلىكتى, ءبىلىمدى, زەر­دەلى جازۋشى ەكەندىگىن بايقاي­مىز», دەپ باعاسىن بەرگەن جازۋشى ا.اشيري اۆتوردىڭ «باياندى باق» پەساسى تۇرعى­سىندا دا از-كەم پىكىرىن ءبىل­دىردى. 

ال اقىن تەمىرحان مەدەت­بەك جانە جازۋشى بەرىك شاحان ۇلى جازۋشى­نىڭ ازا­ماتتىعىمەن قاتار كاسىبي سا­لاداعى ىسكەرلىگىنە توق­تالدى. پروزادا, دراماتۋر­گيامەن قاتار اۋدارما سالاسىنداعى شىعارمالارى ارقىلى قازاق پەن تۇركى جۇر­تىن مادەني تۇرعىدان بايلانىستىرىپ جۇرگەندىگىن اتاپ ءوتتى.  

س.مۇقانوۆ پەن ع.مۇسى­رەپوۆ­تىڭ ادەبي-مەموريالدىق مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى ادىلعازى قايىربەكوۆ قا­زاق-تۇركى ادەبيەتىنىڭ قاي­نارىنان قانىپ ىشكەن جاس جا­زۋشىنىڭ الەمدىك ادەبيەت تاجىريبەسىندەگى ءداستۇردى ءوز شىعارماشىلىعىنا ارقاۋ ەتىپ, وقىرمانعا جەتكىزۋى ۇل­كەن جەتىستىك دەپ باعاسىن بەردى.

ال اقىن-جازۋشى نۇرجان قۋانتاي ۇلى جازۋشىنىڭ تۇر­­­كى­لەر تاريحىن جاقسى مەڭ­گەرگەندىگىن جەتكىزدى. ء«بىر قا­يىرى بار دۇنيە» ەسسەلەر جيناعىندا شىعىستىڭ كونە سارىندارىن, وسمان زامانىن, مۇسىلماندىق كەزەڭدەردى قازىرگى ۋاقىتپەن سالىستىرا وتىرىپ, وي تۇيىندەيدى. مۇنداي قادامعا ەكىنىڭ ءبىرى بارا بەرمەيدى. مالىك وتار­باەۆ بۇل سالادا بەساسپاپ ما­مان», دەپ اتاپ ءوتتى.

عالىم-ۇستاز ءشامشا بەر­كىمباەۆا مالىك وتار­باەۆ شىعارمالارىمەن «ال­ماتى اقشامى», «ەگەمەن قازاق­ستان» گازەتتەرى ارقىلى دا تانىسىپ وتىراتىندىعىن جەتكىزدى. 

ەلۆيرا سەرىكقىزى,

«ەگەمەن قازاقستان»