• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
باستى سايتقا ءوتۋ
قازاقستان 10 شىلدە, 2018

تارلانداردىڭ تۇياعى نەمەسە مەنىڭ «ءۇش ءجۇزىم»

880 رەت
كورسەتىلدى

تاۋىق جىلى ءوز باسىم ءۇشىن تاقا جايلى بولا قويعان جوق. ورىسشا قىزىل قوراز اتالاتىن حايۋان شوقىعان تۇسىن ويسىراتىپ, ءبىر سارشا تامىزدىڭ ار جاق-بەر جاعىندا ءتورت بىردەي ەڭ جاقىن, ەت جاقىن ازاماتىمنان ايىرىلدىم. تاي-ق ۇلىنداي تەبىسىپ بالا كۇنىمنەن بىرگە وسكەن اسىق دوستارىم, اسىل دوستارىم سان قىرلى ونەرپاز, قاجىرلى قايراتكەر ولجاباي نۇرعاليەۆ پەن مەديتسينا دوكتورى, ۆيرۋسولوگ عالىم, پروفەسسور ءجامشيت تەمىربەكوۆ دۇنيە سالدى. قادىرلى قۇدام, ۇلاعاتتى ۇستاز, شەت ءتىلى مامانى تىلەۋجان سۇگىراليەۆ قايتىس بولدى. ستۋدەنت شاعىنان قاناتىمنىڭ استىنا الىپ تاستۇلەكتەي باۋ­لىپ, ءتالىم-تاربيەمدى اياماي, قارىمدى قالامگەر, قابىرعالى باسشى قىلىپ شىعارعان شاكىرتىم جۇمابەك كەنجالين ويدا جوقتا كەنەتتەن كوز جۇمدى. 

الدىڭعى ەكەۋى جاسارىن جاساپ, اسارىن اساپ سوڭعى مۇشەلىنىڭ جىلىگىن شاعۋعا تاياپ ومىردەن ءوتتى عوي, قۇدام دا جەتپىستىڭ جالىنا قول ارتىپ كەتتى دەپ, قامكوڭىلدى امالسىز جۇباتقان بولىپ ەدىم. ال ۇلتىمىز بەن ۇرپاعىمىزعا ۇجىمى مەن قوعامىمىزعا ءالى دە بەرەرى كوپ, پاراساتى زور, شاراپاتى مول ازامات جۇمابەكتىڭ ويلاماعان جەردەن وپات بولۋى جۇرەكتى قان جىلاتىپ, قاتتى كۇيزەلتتى. تاڭ اتار-اتپاستان تەلەفون قۇرعىردان كۇمىلجي شىققان قايعىلى حابار قۇلاقتى وسقاندا «قالاي؟» دەپ سىلىق وتىرا كەتىپ, كوز جاسىمدى تيا السامشى. تىم قۇرىعاندا پايعامبار جاسىنا جەتپەي كەتتى-اۋ اينالايىن دەپ, بەبەۋلەپ وتىرعاندا, «جىلاۋ جىلاۋ شاقىرادى, بەكىن ەندى», – دەپ بايبىشەم ارەڭ باستى. بالكىم, اۋىر وتادان, اۋپىرىممەن امان قالىپ, ءومىر مەن ءولىمنىڭ اراسىنان قايتىپ, جۇيكە ابدەن جۇقارىپ, كوڭىل ورمەگى بىت-شىت بوساعانىنىڭ دا اسەرى بار شىعار. نە كەرەك, سول كۇنى حابارلاسقاندارمەن كوكىرەگىمە جاس كەپتەلىپ, جوندەپ سويلە­سىپ, جاعدايدى دا جەتىك سۇراي المادىم. 

تارىسى بارلاردى توڭىرەكتەپ شىر اينالاتىن تاۋىق شىركىن تالقانى تاۋسىلۋعا تاياعان شال-شاۋقاندارعا قاتتى شۇيىلە مە دەيمىن. تاۋىق جىلى كادىمگى قىزىل قوراز قوقيلانىپ, ماعان دا تىم تۇيىلە كەلدى. ىنتىماقشىل ۇيىمنىڭ ارداگەر اقساقالى رەتىندە بىردە-ءبىر بەدەلدى جيىننان قالدىرمايتىن سەرىكتەستىك باسشىلارىنىڭ شاقىرۋىمەن جىل تويى­نا قاتىسىپ, ارىپتەستەرىمە اق باتامدى بەرگەن باسىم ءوزىمىزدىڭ ادەتتەگى ۇلتتىق مەيرام – ناۋرىز سالتاناتىنا بارا الماي قالدىم. ناۋقاسىم مەڭدەپ, ودان كەيىنگى مەرەكەلەردە دە ارنايى بارىپ قالامداستارىمدى قۇتتىقتاي المادىم. بەلىم باستىرماي, ەكى اياقتان ءال-دارمەن كەتۋگە اينالدى, قارعا ادىم جەر مۇڭ بولىپ, تازا اۋاعا شىعۋدىڭ ءوزى كۇشكە ءتۇستى. وسىلاي ميتىڭداپ مامىر ءوتتى, مامىرلاپ ماۋسىم جەتتى, جۋرناليستەر كۇنى دە جاقىن.

ءبىر كۇنى «كىرىپ شىعايىق دەپ ەدىك» –  دەپ تەلەفون سوعىپ جانىندا مارات توقاشباەۆ, سامات يبرايىموۆ بار جۇمابەك كوڭىل سۇراي كەلىپتى. جالما-جان جەڭگەلەرى داستارقان جايىپ, اشىق-جارقىن اڭگىمەگە جول اشىلدى. مەنىڭ دە جان سارايىم ساڭعىرلاپ قويا بەردى.

– ءحالىمدى ءبىلىپ, كوڭىل سۇراي كەلگەن­دەرىڭە مىڭ دا ءبىر راحمەت! ءۇش اتانىڭ بالاسى ءۇش ءجۇزدىڭ وكىلى بولىپ كەلگەن ەكەنسىڭدەر, مەنىڭ ء«ۇش ءجۇزىم» سەندەر­سىڭدەر دەپ باستاپ, جۇرەكتە شەمەن بوپ شەر تولقىتقان ءبىراز جايدى اقتارىپ, ۇزاق اڭگىمەلەستىم. Cودان كەيىن ولاردى اۋرۋحانادا كوردىم. 

سول كەزدە ماعان وتا جاسالىپ, قاۋىپ-قاتەر دە ارتتا قالىپ, ءوڭ مەن ءتۇستىڭ اراسىنان ەندى شىعىپ, جانىم قالعانىنا شۇكىرشىلىك ەتىپ, وزىمە-ءوزىم ەندى كەلە بەرگەندە جان ساقتاۋ بولىمىنە جۇمابەك, مارات, سامات ۇشەۋى كەلىپ, جاعدايدى سۇرادى. 

كەيىن اۋرۋحانادان ۇيگە شىققانىما اپتا تولماي جاتىپ ورتامىزدى ويسىراتىپ جۇمابەك ءجۇرىپ كەتتى دەگەن سۋىق حا­بار جۇرەگىمدى مۇزداتىپ, تۇلا بويىم­دى تۇرشىكتىرىپ, كۇردەلى وتادان كەيىن ەسىمدى ەركىن جيا الماي جۇرگەن مەنى تىپ­تەن ەسەڭگىرەتىپ جىبەردى. بارىپ كوڭىل ايتۋ­عا جاراماعان سوڭ جاقىن-جۋىقتارى مەن تۋعان-تۋىستارىنا ورتاق قايعىمدى تەلە­فونمەن بىلدىرۋگە وقتالسام دا, تو­گىلىپ كەتىپ, ەڭىرەپ قويا بەرەرمىن دەپ, تۇت­­قانى كوتەرۋگە دە قورىقتىم. قىرقى جاقىن­داعاندا مارات پەن بايبىشەم سۇيەمەلدەپ مارقۇمنىڭ وتباسىنا ارەڭ كىرىپ شىقتىم. 

تۇلەگىنەن باۋلىعان قىراننان, تايى­نان باپتاعان قۇلاننان, بالا كۇنىنەن تاربيەلەگەن ۇلاننان جانىڭا جاقىن, جانارىڭا ىستىق نە بار؟! بىردە مەن, بىردە ول باسشى بولىپ, قى­رىق جىل قاناتتاسىپ ءاي-ءشاي دەسپەي, بىرگە قىزمەت اتقارىپ, تۋعان باۋىرىمداي, ءتىپتى تۇڭعىش بالامداي بولىپ كەتكەن جۇمابەكتىڭ مەن ءۇشىن ورنى مۇلدەم بولەك ەدى. ونى العاش ديپ­لوم الدىنداعى تاجىريبەدەن وتۋگە كەلگەندە, بۇدان ءبىر جىل بۇرىن كەلىپ جۇمىس ىستەپ جۇرگەن جۇنىسبەك سۇلتانمۇراتوۆ اكەپ تانىستىرعان-دى. نەگە ەكەنىن قاي­دام, باستاپ اڭگىمەلەسكەننەن-اق وعان جۇ­رە­گىم جىلىپ سالا بەردى. جۇنىسبەك ەكەۋى دە ءبىر ءوڭىردىڭ, اراسىن قىزبەل جوتالارى ءبولىپ تۇرعان تورعاي جاعىنىڭ جىگىتتەرى ەكەن.

ەكەۋى دە جاس جاعىنان قاتارلاس. ەكەۋى­نىڭ دە شاشتارى ەرتە سيرەپ, ماڭدايلارى جارقىراپ اشىلا باستاعان. بۇل جونىنەن ءبىر-بىرىنە ۇقساس. بىراق ەكەۋىنىڭ مىنەزى ەكى ءتۇرلى ءتارىزدى. جۇنىسبەك ەتى ءتىرى تىم پىسىق, جالت-جۇلت ەتىپ جارقىلداپ, كىسىنى وزىنە ءاپ-ساتتە تارتىپ الا قويادى. ال جۇمابەك بايسالدى, بايىپتى, ماڭعاز كورىندى. كەلىستى قياق مۇرتىنىڭ ءبىر شال­عايىن قولىمەن شيىرىپ قويىپ, باپپەن سويلەيدى. تازا كيىنىپ, گالستۋك تاعىنىپ, مۇنتازداي بوپ ءجۇرۋى, باياعى الاش ارىس­تارىن ەسكە تۇسىرەدى. سول تارلانداردىڭ تۇياعى ەمەس پە ەكەن دەپ قالاسىڭ. ماعان ءبىر باستان ۇناعانى وسى ۇقىپتىلىعى بولسا كەرەك.

كەيىن كەڭىنەن تانىسىپ, سۇراستىرىپ كورسەم, ءتۇبى تورعاي ارعىندارىنىڭ تو­لەك تۇقىمىنان ەكەن. اتالارى ابىلاي زامانىندا اتى ايگىلى بولعان جاۋكە باتىر. تولەكتەر ۇلى عالىم شوقانمەن اعا سۇلتاندىققا تالاسىپ, جەڭىپ شىققان ەردەن ساندىقباەۆتىڭ ناعاشى جۇرتى. ولار جيەندەرىنىڭ ء«اي, ارعىن دا ەل بولىپ پا؟» دەگەن ءبىراۋىز ءازىلى ءۇشىن قارت جەزدەسىن ۇرلاپ اكەتىپ, ەردەن, جۇزەندى ەكى اپتا ىزدەتىپ, اۋرە-سارساڭعا سالىپ, كەشىرىم سۇراپ كەلگەن سوڭ عانا قايتارعان وسى تۇلەكتەر. بۇل تۇقىمنان بۇگىنگى قازاق ساۋلەت ونەرىنىڭ بەلدى وكىلى ءارى قارىمدى قالامگەر, داڭعايىر دارىن يەسى ابدىساعيت تاتىعۇلوۆ شىققان. جۇمابەك سول كيەلى توپىراقتا جارالعان.

اكەسى ومار مال دارىگەرى, شەشەسى ۇلمە­كەن ون ءتورت بالا تاۋىپ, امان وسىر­گەن. ارداقتى انا. ۇلكەندەرى – جۇمابەك. بالانىڭ ۇلكەنى ادەتتە ءىنى-قارىنداستارىنىڭ اتا-انادان كەيىنگى تار­بيەشى تالىمگەرى, قارا اعاشتاي پانا قامقورى بولادى. ونداي جىگىتتىڭ اقىلدى بولماۋعا حاقىسى جوق. ستۋدەنتتەر ورتا­سىنان استانالىق كەڭەستىڭ دەپۋتاتى بوپ سايلانىپ, لەنيندىك ستيپەن­ديا يەسى اتانعانمەن اسىپ-تاسپاي, كەۋ­دە كەرمەي, ءبىر قالىپتا جۇرەتىن, كىشى­لىگى مەن كىسىلىگىنىڭ استارىندا دا وسى مىندەت­كەرلىگى جاتقان بولۋى مۇمكىن. 

القيسسا, وندىرىستىك تاجىريبەسىن ويدا­عى­داي وتكىزىپ, وتە جاقسى دەگەن مى­نەز­­دەمەمەن وقۋىنا ورالعان جۇما­بەك ۋنيۆەرسيتەتتى قىزىل ديپلوممەن ءبىتىرىپ شىقتى. الايدا ونى الماتىدا قالدىرماي, الىس وبلىستاردىڭ بىرى­نە جولداما بەرىپتى. از ۋاقىتتا ۇجى­مى­مىزعا ۇناپ, اعا ارىپتەستەرىنىڭ ءىلتيپاتىنا يە بولعان جاس ءجۋرناليستى «سق»-عا الىپ قالۋدىڭ امالىن قا­راستىرۋعا تۋرا كەلدى. ورتالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ناسيحات بولىمىندەگى جىگىتتەرگە ءوتىنىش جاساي ءجۇ­رىپ, جولداماسىن وزگەرتتىرىپ, وزىمىزگە ال­دىق. العىر دا الىمدى, قالامى قارىم­دى جاس ءۇمىتىمىزدى اقتادى. قاي سالا­عا سالساق تا, قاي بولىمگە اپارساق تا ساۋات­تىلىعىمەن, شالىمدىلىعىمەن كوزگە ءتۇستى. جەتىم بۇرىشتى جاعالاپ باسپانا جالداپ جۇرگەن ءۇيلى-باراندى جىگىتكە ۇلكەن ءۇيدىڭ جولداماسىمەن كەلگەن جاس مامان دەگەن جەلەۋمەن ءبىر جارىم جىلدىڭ شەنىندە, قالانىڭ قاق ورتاسىنان جايلى پاتەر الىپ بەردىك. وسىلاي ارادا ءۇش-ءتورت جىل وتكەنىن دە اڭعارماي قالىپپىز.

كوبىنە باسشىلىقتىڭ تاپسىرمانى ءتىل قايتارماي لەزدە ورىندايتىن ەلگەزەك, تىندىرىمدى قىزمەتكەرلەرىنەن ايىرىلعىسى كەلمەيتىن ادەتى بولادى. كەيدە ونىڭ دا اڭساعان ەرتەڭى بارىن, وسكىسى كەلەتىنىن ەسكەرمەي, شاقىرعان جاققا جىبەرمەي قوياتىندار دا تابىلادى. بۇل جولى ول داعدىنى اتتاپ ءوتىپ, باس رەداكتورىمىز ساپەكەڭمەن, ساپار بايجانوۆپەن كەلىسە وتىرىپ, الدىندا عانا وزىمىزدەن ءوسىپ «زەردە» جۋرنالىنا باسشى بولىپ بارعان اقسەلەۋ سەيدىمبەكوۆكە قولقا سالىپ, جۇمابەكتى ورىنباسارى ەتىپ جىبەردىك. ەكەۋى بىردەن ءتىل تابىسىپ, عىلىم مەن تەحنيكا جا­ڭا­لىقتارىن ناسيحاتتاۋمەن كەلگەن جۋر­نالدىڭ باعىتىن كەلە-اق وزگەرتتى. ەل تاريحىنا, ۇلت ماسەلەسىنە, تابيعات قور­عاۋعا, حالىق قازىناسىن قاستەرلەۋگە بەت بۇرىپ, جەرىن جاۋعا بەرمەگەن باتىر-باعلاندار, ەل قامىن جەگەن اقىلمان بيلەر جايىندا ءجيى جازاتىن بولدى. جۇمابەك تە جۇرتتى تولعاندىرىپ جۇر­گەن كوكەيكەستى ماسەلەلەر جونىندە سىندارلى ماقالالار, ويلى وچەركتەر جازىپ كوزگە ءتۇستى. قانجىعالى قارت بوگەنباي, تورعاي تارلانى تولەك جاۋكە باتىر تۋرالى تاريحي ەسسەلەرى ءدال وسى تۇستا تۋدى. 

ۇلكەن ءۇيدىڭ شەتتەن كەلگەن شۇرەگەي قوجاسى جەلتوقسان كوتەرىلىسىنەن كەيىن, ۇلت ماسەلەسىنە قالام تەربەگەن باسىلىمداردى قىرىنا الىپ, ۇندەمەستەر باسقان ءىزىن اڭدىپ, اقسەلەۋدىڭ سوڭىنا تۇسكەندە كۇردەلى تاقىرىپتارعا بارىپ, تولعاقتى ماسەلەلەر قوزعاپ, تاجىريبەسى تولىسىپ قالعان ج.كەنجاليندى باس باسىلىمعا كەرى شاقىرىپ, كەڭەس قۇرىلىسى ءبولى­مىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەتىپ قويدىق. ال توقسانىنشى جىلى جوعارعى كەڭەس رەس­پۋبليكا پارلامەنتىنىڭ تۇڭعىش ءتول ۇنپاراعى – «حالىق كەڭەسى» گازەتىن شىعارۋ جونىندە شەشىم قابىلداپ, باس رەداكتورلىعىنا مەنى بەكىتكەندە ەش ويلانباستان ورىنباسارلىققا جۇمابەكتى قالادىم. جانە ونى ون جەتى جىل ورىنباسار, ءبىرىنشى ورىنباسار بولىپ ۇجىمىن ۋىسىمدا ۇستاعان «سق»-نىڭ باسشىلىعىنان ەنشىباسىم بولسىن دەپ اتتاي قالاپ سۇراپ الدىم.

سوسىن جاسىم ەلۋدىڭ ورمەك جۇزىنەن اۋعاندا تايانىش تىرەگىم, مىقتى قول­قاناتتارىم كۇشتى ءارى ۇشقىر بولسىن دەپ, ۇجىمدى كىلەڭ وتىزدىڭ ار جاق-بەر جاعىنداعى جاس قالامگەرلەردەن جاساق­تادىم. جاستاردىڭ جاڭاشىل كەلەتىنى, كاشاندا تىڭ ورىستەرگە تارتاتىنى, جات­تاندىلىقتان قاشاتىنى ايان. مۇنىڭ ءوزى گازەتتىڭ بەتاشار سانىنان-اق شاڭ بەرىپ, وقىرمانداردى ەلەڭ ەتكىزدى. ونىڭ ۇستىنە بالامالى جولمەن سايلانعان حالىق قالاۋلىلارىنىڭ ويلارى, سونى پىكىرلەرى ۇدايى جاريالانىپ, باسىلىم شىرايىن اشا ءتۇستى. مۇندا مىقتى جۋرناليستەردىڭ ۇيىسۋىنا مۇرىندىق بولعان جۇمابەكتىڭ دە ەڭبەگى ەرەسەن ەدى. قىلاۋسىز سەنىممەن قاناتتانعان ول ۇجىمنىڭ كۇندەلىك تىر­شىلىگىن شىرق ءۇيىرىپ, تالاپ بيىگىندە ۇس­تاپ, باسشى رەتىندە مەنىڭ بولاشاقتى باع­دارلاپ, الدا اتقارار ىستەردى ويلاستىرۋىما ءورىس اشتى.

راس, العاشقى جىلدار ونىڭ ءوز وتباسىنا وڭاي بولعان جوق. اۋەلى اناسى, اراعا جىل سالماي اكەسى قايتىس بولدى. الدى كامەلەتكە ەندى عانا تول­عان شيەتتەي ءىنى-قارىنداستارى پاناسىز قالعان سوڭ كوشىرىپ اكەلۋىنە تۋرا كەلدى. ولاردىڭ قام-قارەكەتى, كۇللى اۋىرتپالىعى ءبىر ءوزىنىڭ مويىنىنا ءتۇستى. ايتەۋىر ەكى ءسابي سىي­لاعان, ادال ءسۇت ەمگەن جارى ءاليما قاباق شىتپاي, قيىن شاقتا مەدەۋ بولىپ, اۋىرتپاشىلىقتى بىرگە كوتەرىستى. 

الايدا باسقا تۇسكەن قيىنشىلىق ءزىل باتپان بولعانىمەن, قىزمەتىنە كەرى اسەر تيگىزە العان جوق. جارقىلداپ ءجۇرىپ, جۇمىسىن اتقاردى, جايراڭداپ ءجۇرىپ, جىگىتتەردى باسقاردى. سونىڭ ارقاسىندا گازەتىمىزدىڭ مازمۇنى بايىپ, تىڭ ماسەلەلەر كوتەرۋدە كوپتەگەن باسىلىمداردىڭ الدىن وراپ كەتىپ ءجۇردى. وسىعان بايلانىستى پارلامەنتكە جەكە گازەتتىڭ كەرەگى جوق دەگەن ماسەلە ءجيى قويىلاتىن بولدى. وسى ۇسىنىستى قولدايتىن بەدەل يەلەرى دە تابىلدى. اۋەلى مەنى «اقيقات» («قازاقستان كوممۋنيسى») جۋرنالىنا باس رەداكتور ەتىپ جىبەردى. اقىرى پارلامەنتتىڭ ءوزىن تاراتىپ, ءبىر جارىم جىلدان سوڭ ونىڭ گازەتىن دە جاۋىپ تىندى.

زاڭدى تۇردە مەنىڭ ورنىمدى باسقان جۇمابەك كەنجالين گازەت تاراعان سوڭ قىزمەتكەرلەرى تۇگەل جۇمىسقا ورنا­لاسقانشا وتىرىپ, «اقيقاتقا» كەلدى. ارينە, باسشى بولىپ كەلدى. ال جاسىم اسىپ, زەينەتكەر اتالعان مەن ءبولىم رەداكتورى بولىپ قالدىم. سول جۇمىستا ءارى اقىلشى, ءارى ايعايشى بولىپ سەكسەنگە كەلگەنشە وتىردىم. جۇمابەكتى جۋرنالعا دا كوپ قۇتايتپاي «قازاق ادەبيەتى» گازەتىنە باس رەداكتور ەتىپ جىبەردى. بۇل قارجى تاپشىلىعىنان باسىلىمداردىڭ قالاماقىنى بىلاي قويىپ, قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن دا تاۋىپ بەرە الماي, ابدەن تيتىقتاعان شاعى ەدى. اسىرەسە قازاق ءباسپاسوزىنىڭ ءحالى مۇشكىل بولدى. كوبىنە جابىلىپ قالۋ قاۋپى ءتوندى. ءوزى قوعامدىق قانا ۇيىم بولىپ قالعان جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەلىك جارنا ەسەبىنەن گازەت-جۋرنال ۇستاۋعا شاماسى كەلمەيدى. 

ءتىلدىڭ ۇستىنى دا, ۇيىتقىسى دا ءباسپاسوز. ءجون-جوسىقسىز جەكەشەلەن­دىرۋدىڭ سالدارىنان ونىڭ ءوزى يەسىز قالدى. دەمەك, جابىلعالى تۇرعان گازەت-جۋرنالداردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, ءبىر ورىننان باسقاراتىن, ءبىر جەردەن قارجىلاندىراتىن ورتالىق كەرەك. وسىنداي باس يە بولاتىن ورتا­لىق دەپ «قازاق گازەتتەرى» اتتى جاۋاپ­كەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك قۇرىل­دى. وسى ۇيىمعا باس ديرەكتور ەتىپ جۇمابەك كەنجاليندى تاعايىندادى. جاۋاپكەرشىلىگى, قيىندىعى ات-كوپىر وسىناۋ اسا كۇردەلى جۇمىستا جۇمابەكتىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتى, ادەبيەت پەن مادەنيەتكە, تىلگە دەگەن قامقورلىعى الماستاي الۋان قىرىنان كورىندى. جارعاق قۇلاعى جاستىققا تيمەي, ءباسپاسوز جان­اشىرلارىن ىزدەپ, دەمەۋشىلەرىن تا­ۋىپ, تارالىمنان تۇسكەن تيىن-تەبەندى مەملەكەت بەرەتىن بولماشى قارجىنى ەلەپ-ەكشەپ, ءبىرىن-بىرىنە سەلبەستىرىپ, سەرىكتەستىككە قاراستى «انا ءتىلى», «قازاق ادەبيەتى», «ۇيعىر ءاۆازي» گازەتتەرىمەن «اقيقات», «جۇلدىز», «مىسل», «پروس­تور» جۋرنالدارىن قيلى كەزەڭ, قيىن جىل­داردا مۇرتىن قيسايتپاي امان ساق­تاپ قالدى.

اراعا جەتى-سەگىز جىل سالىپ, جا­زۋشىلار وداعى ءبىر امالىن تاۋىپ, ءوز باسىلىمدارىنا ءوزى يە بولىپ, ءوزى شى­­عاراتىن جاعدايعا جەتتى. الايدا الماعايىپ كەزەڭدە اۋىر شاقتا ءتول باسىلىمدارىن جاپتىرماي, امان ساقتاپ قالعان كەنجالينگە كۇللى جازۋشىلار قاۋىمى قارىزدار دەسەك, اسىرا سىلتەپ, ارتىق ايتقان بولماسپىز.

وداق باسىلىمدارى ءبولىنىپ شىققان سوڭ دا جاڭادان اشىلعان «ۇركەر» جۋرنالى مەن «ەكونوميكا» گازەتىن قوسىپ, التى باسىلىمنىڭ باسىن بىرىكتىرىپ, سەرىكتەستىك جۇمىسىن ودان ءارى دە ويداعىداي جالعاستىردى. بىراق قازاق باسپاسوزىنە دەگەن قاتەر ءالى ايىعا قويعان جوق. بۇرناعى جىلى جەكەشەلەندىرۋ جەلەۋىمەن «قازاق گازەتتەرى» ساتىلىمعا قويىلىپ, جۇمابەك بارماعان جەرى, اشپاعان ەسىگى قالماي, ۇلتتىق نامىسى بار اعايىنداردى, انا ءتىلىنىڭ شىن جاناشىرلارىن سالا ءجۇرىپ, سەرىكتەستىكتى ارەڭ امان الىپ قالدى. وسىنىڭ ءبارى جۇرەككە سالماق, جۇيكەگە جۇك ەمەس پە؟! ونىڭ ومىردەن ەرتە كەتۋىنە دە وسىنداي وقىس وقيعالار سەبەپشى شىعار.

ءيا, ەرتە كەتتى-اۋ ومىردەن. ورىستىڭ اسا دارىندى سىنشىسى ن.دوبروليۋبوۆ قىرشىنىنان قيىلىپ, جاسى جيىرما بەسكە جەتپەي وپات بولعان قارالى جيىندا سويلەپ, ۇلى دەموكرات جازۋشى نيكولاي چەرنىشەۆسكي «مەن دە قوعامعا ءالى پايداسى تيەتىن ادامنىڭ ءبىرىمىن عوي, بىراق مىناۋ وندىردەي ورەن كەتكەنشە, مەنىڭ بارعانىم ءجون ەدى»  دەگەن ەكەن. سول ايتقانداي, جولى دا, ءجونى دە بىزدىكى ەدى, بىراق جازمىشتان وزمىش بار ما بۇل جالعاندا؟!

سارباس اقتاەۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار