جۋىردا استانانىڭ م.گوركي اتىنداعى ورىس دراما تەاترى ۆەنگريادا گاسترولدىك ساپاردا بولىپ, راحىمجان وتارباەۆتىڭ «سۇلتان بەيبارىس» سپەكتاكلىن ماديار جۇرتشىلىعىنا كورسەتىپ قايتتى.
بۇل ساپار قازاقستان رەسپۋبليكاسى تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعى شەڭبەرىندە ىسكە اسقان ەرەكشە ءمادەني جوبا بولدى. تەاتر ديرەكتورى ءارى كوركەمدىك جەتەكشىسى ەركىن قاسەنوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا, ەل ءتاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىعىنا ارنالعان گاسترولدىك جوبانى ىسكە اسىرۋعا قازاقستاننىڭ ماجارستانداعى ءتوتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى راشيد يبراەۆ پەن ۆەنگريانىڭ قازاقستانداعى توتەنشە ءجانە وكىلەتتى ەلشىسى يمرە لاسلوتسكي ىقپال ەتكەن بولسا, قارجىلىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق جاعىنان استانا قالاسىنىڭ اكىمى يمانعالي تاسماعامبەتوۆ قولداۋ بىلدىرگەن ەكەن. قازاقستاندىق تەاتر ۆەنگريانىڭ ءجۇز مىڭعا تارتا تۇرعىنى بار سولنوك قالاسىندا ونەر كورسەتتى.
ءبىر جىل بۇرىن وسىندا كەلگەن ساپارىندا قازاقستاننىڭ ۆەنگرياداعى ەلشىسى راشيد يبراەۆ قالا باسشىلىعىمەن كەزدەسىپ, ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى جوعارى دەڭگەيدە كەلىسىلگەن ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كەلىسىم-شارت شەڭبەرىندە ەكونوميكالىق, ءمادەني-گۋمانيتارلىق سالادا ارىپتەستىك ورناتۋ جونىندە كەلىسكەن بولاتىن. سول جولى وسى قالادا پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ «قازاقستاندىق جول» اتتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى دە وتكىزىلىپ, «ءبۇگىنگى قازاقستان: حالىق بىرلىگى – ۇلتتىڭ ەڭ باستى جەتىستىگى» اتتى فيلم كورسەتىلگەن. استانا تەاترىنىڭ مىنا ساپارى سول ءارىپتەستىكتى ودان ءارى تەرەڭدەتۋ ماقساتىندا جاسالعان شارالاردىڭ ءبىرى بولدى.
«سۇلتان بەيبارىس» – استانالىق ورىس تەاترىنىڭ شوقتىعى بيىك قويىلىمدارىنىڭ ءبىرى. سانكت-پەتەربۋرگتىك رەجيسسەر اندرەي كيزيلوۆتىڭ بۇل سپەكتاكلى استانالىق كورەرمەندەر تاراپىنان جوعارى باعاسىن العان بولاتىن. اسىرەسە, سۋرەتشى قانات مانسۇروۆتىڭ ساحنالىق دەكوراتسيا مەن رەكۆيزيتتەر جاساۋداعى تاپقىرلىعى جۇرتتىڭ اۋزىندا قالعان.
ماديار ەلىندە ەجەلگى قىپشاقتار ۇرپاقتارىنىڭ تۇراتىندىعى, ولاردىڭ تىلدەرى مەن داستۇرلەرىنىڭ قازىرگى قازاقتارعا قاتتى ۇقسايتىندىعى تۋرالى كوپتەن بەلگىلى. سوندىقتان دا استانالىق تەاتردىڭ تەگى قىپشاق بەيبارىستىڭ قۇلدىققا ساتىلعان جەرىندە ۇزاق جىلدار بويى سۇلتان بولعاندىعى تۋرالى وقيعانى كورسەتكەن قويىلىمى ايرىقشا اسەر ەتتى. ونىڭ ۇستىنە وسىندا وقيتىن جۇزدەگەن قازاق جاستارى قازاقستاندىق تەاتردىڭ ونەرىن تاماشالاۋعا اسىعا جەتكەن ەكەن. ءتىپتى بۇل سپەكتاكلدى تاماشالاۋعا ەۋروپانىڭ كورشىلەس مەملەكەتتەرىنەن دە قازاقستاندىقتار قۋانا جەتىپتى.
قويىلىمعا ۆەنگريا ۇكىمەتى تاراپىنان دا نازار اۋدارىلىپ, مەملەكەتتىك حاتشى ميحاي ۆارگا مەن مادەنيەت ءمينيسترى گەزا سوچ باستاعان رەسمي ادامدار قاتىستى. ولار قويىلىمنان سوڭ وزدەرىنىڭ ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىرىپ, ەكى ەلدىڭ اراسىنداعى مادەني قارىم-قاتىناستىڭ جاندانا تۇسۋىنە قىزمەت ەتكەن ونەر ۇجىمىنا العىس ايتتى. ال ەلدىڭ ەڭ باستى مەملەكەتتىك «دۋنا» تەلەارناسى, رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى باق بۇل ساپاردىڭ ەلدىڭ مادەني ومىرىندەگى ەلەۋلى وقيعا ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.
تاۋەلسىزدىك العان جىلداردا ءوزگە ەل ساحنالارىنا شىعىپ, قازاق ونەرىن كورسەتىپ جۇرگەن تەاترلارىمىز ساۋساقپەن سانارلىقتاي عانا دەسەك, استانا قالاسىنداعى ورىس دراما تەاترى بىرقاتار جەتىستىكتەرگە قول جەتكىزىپ جۇرگەنىن ايتا كەتۋىمىز كەرەك. ولار رەسەيدىڭ سانكت-پەتەربۋرگ, ساران قالالارىنىڭ ساحنالارىن ايتپاعاندا, قىتايعا, يسپانياعا بارىپ, ونەر كورسەتىپ كەلدى. ەندى, مىنە, ەجەلگى ماجار ەلىنىڭ ساحناسىندا دا اتا قازاقتىڭ تاريحىنا تىكەلەي بايلانىستى وقيعانى باياندايتىن قويىلىمدى ۇلكەن تابىسپەن كورسەتىپ قايتتى.
تاۋەلسىزدىكتىڭ 20 جىلدىعى قارساڭىندا ەلباسى ن.نازارباەۆتىڭ جارلىعىمەن تەاترعا «اكادەميالىق» مارتەبەسىنىڭ, ال تەاتردىڭ ديرەكتورى ءارى كوركەمدىك جەتەكشىسى ەركىن قاسەنوۆكە «قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى» قۇرمەتتى اتاعىنىڭ بەرىلۋى وسىنداي ۇزدىك ەڭبەكتەرگە بەرىلگەن لايىقتى باعا دەپ بىلەمىز.
جاقسىباي سامرات.