كوكتاۋعا ءتۇس اۋا جەتتىك. سۋرەتشىلەر بارا سالا اساي-مۇسەيلەرىن ارقالاپ, كورىكتى تابيعاتتى كەنەپكە تۇسىرۋگە اسىقتى. اينالاداعى ءار تاسقا, ءار تالعا تاڭدانا-تامسانا قارايدى. ال جازعان كارتينالارى... شەدەۆر دەرسىڭ. بوياۋلارى دا ءبىر-بىرىنە ۇقسامايدى, سان ءتۇرلى.
«رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلاماسى اياسىندا ون كۇنگە سوزىلعان «التاي – قازاقستان جاۋھارى» اتتى پلەنەرگە استانا, الماتى, پاۆلودار, قاراعاندى, وسكەمەن, سەمەي قالالارىنان بەلگىلى سۋرەتشىلەر كەلدى. جيىرمادان استام قىلقالام شەبەرلەرى ۇلان اۋدانى اۋماعىنداعى كوكتاۋ, شىبىندى كول, تايىنتى سىندى تابيعاتى سۇلۋ جەرلەردە جاتا-جاستانا ەتيۋد جازدى. فوتواپپاراتىمدى اسىپ الىپ, سۋرەتشىلەردى سۋرەتكە ءتۇسىرىپ ءجۇرمىن. شىعارماشىلىقتىڭ ادامدارى عوي. ويلارىن بولمەيىن دەپ كوپ سۇراق قويماۋعا تىرىسامىن. ءسويتىپ سەمبىعالي سماعۇلدىڭ قاسىنا جاقىندادىم. جازىپ وتىرعان ەتيۋدىنە ويلى كوزدەرىن ۇزاق قاداپ وتىردى. كارتيناسىندا قاڭىراپ تۇرعان عيمارات. تاۋ بوكتەرى. بەرگى پلاندا جەر قازىپ جاتقان يت. ەستە قالاتىنداي ەرەكشە كارتينا.
«اعا, يت جوق قوي اناۋ جەردە», – دەدىم باسەڭ داۋىسپەن.
ء«يتتى مەن دە سۋرەتكە سالايىن دەگەم جوق. بىراق ءبىر يت ءدال وسى جەردى كەلىپ قازىپ كەتتى. سول كەزدە مەن دە سىزىپ الا قويدىم. بۇل جەر قازبا بايلىققا باي بولۋى كەرەك. جالپى قاسيەتتى جەر. قارسى بەتتەگى توبەنىڭ ارعى جاعى قاسىم قايسەنوۆتىڭ اۋىلى ەكەن. وسىنداي باتىر تۋعان وڭىردە ەتيۋد جازۋ – ءبىر باقىت», دەيدى سۋرەتشى.
سۋرەتشى, ءمۇسىنشى سەمبىعالي سماعۇل – استانانىڭ ساۋلەتىنە زور ۇلەس قوسقانداردىڭ ءبىرى. «قازاق ەلى» مونۋمەنتى سياقتى بىرنەشە مۇسىندەردىڭ اۆتورى.
تابيعات اياسىنداعى تاعىلىمدى شاراعا ءمۇيىزى قاراعايداي قىلقالام شەبەرلەرىمەن بىرگە جاس سۋرەتشىلەر دە قاتىستى. ولار ءۇشىن ءبىر اپتاعا سوزىلعان پلەنەر ۇلكەن تاجىريبە بولعانى ءسوزسىز. سوڭدارىنان وكشەلەپ كەلە جاتقان ءىنى-قارىنداستارىنا اعا بۋىن بىلمەگەن تۇستارىن ۇيرەتىپ, اقىل-كەڭەستەرىن ايتىپ جاتتى. «ۇلكەن سۋرەتشىلەرمەن پلەنەرگە ءبىرىنشى رەت شىقتىم. ۇيرەنگەنىم كوپ. ءتىپتى ۋنيۆەرسيتەت ءبىتىرىپ شىققانداي سەزىمدە ءجۇرمىن», دەيدى جاس سۋرەتشى فاريدا ەسقازى.
جاستار دەمەكشى, قازاقستاننىڭ ءتورت بۇرىشىنان كەلگەن كىل مىقتى سۋرەتشىلەر باقىتنۇر بۇردەسپەكوۆ, ءماجيت بايتەنوۆتەر وسكەمەندىك جاس سۋرەتشىلەرگە «پاليترا الەمى» تاقىرىبىندا شەبەرلىك ساعاتتارىن جۇرگىزدى. بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋعا كەلگەن ولگا چاۆكينا, ناتاليا زينوۆەۆا, ەلەنا براگينا, ناتاليا ياروۆسكايالار ەكى-ءۇش ساعاتتىڭ ىشىندە ءبىر-ءبىر ەتيۋد جازىپ ۇلگەردى. ءبىرى پەيزاج, ءبىرى پورترەت سالدى. كاسىبي سۋرەتشىلەردىڭ ايتۋىنشا, شەبەرلىك سىنىبىنا قاتىسقانداردىڭ بارلىعى دەرلىك – بولاشاقتارىنان ءۇمىت كۇتتىرەتىن جاستار.
ەكى-ءۇش كۇننەن كەيىن قىلقالام شەبەرلەرى ات باسىن تايىنتىعا بۇردى. اۋىلدى جاناي اعىپ جاتقان وزەننىڭ جاعاسىنا جايعاسقان ولار كەرىلگەن كەنەپتەرىنە كەرەمەتتەي كورىنىستى بەينەلەۋگە كىرىسكەن. «تايىنتىنىڭ تاڭعاجايىپ تابيعاتى-اي» دەپ تاڭدانىستارىن جاسىرمادى. تاي-ق ۇلىنداي جارىسىپ جۇرگەن اۋىل بالالارى بولسا سۋرەتشىلەردىڭ ماڭايىنان شىققان جوق. اۋىلدارىن سۋرەتتەن كورۋ ولار ءۇشىن اسا قىزىق. فوتودان كورگەن ءبىر باسقا, مايلى بوياۋمەن سالىنعان سۋرەتتەر مۇلدەم باسقا. قۇندى كورىنەدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنا ەڭبەگى سىڭگەن مادەنيەت قايراتكەرى, سۋرەتشى مۇرات قالقاباەۆتىڭ ويىنشا, كورگەنىڭدى اينا-قاتەسىز كوشىرۋدىڭ قاجەتى جوق. «سۋرەتشى كورگەنىن جۇرەگىنەن وتكىزىپ بارىپ حالىق نازارىنا ۇسىنعانى ءجون. ال كوشىرمە جاساۋ – بوس اۋرەشىلىك. قىلقالامسىز-اق سىرت ەتكىزىپ فوتوعا تۇسىرە سالساڭىز, الدەقايدا ارتىق», دەيدى ول.
وبلىستىق ونەر مۇراجايىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن وتكەن «التاي – قازاقستان جاۋھارى» اتتى پلەنەر جۇمىسى 13 ماۋسىمدا اياقتالىپ, سۋرەتشىلەردىڭ جازعان كارتينالارى كورمەگە قويىلدى.
پلەنەرگە قاتىسقان سۋرەتشىلەرگە وبلىس اكىمى دانيال احمەتوۆ العىسىن ءبىلدىرىپ, 100 مىڭ تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتتارىن تابىستادى. «سۋرەتشىلەر – ەرەكشە ادامدار. سىزدەردىڭ ەلىمىزدى الەمگە تانىتاتىنداي زور مۇمكىندىكتەرىڭىز بار. بيىلعى پلەنەر ون كۇنگە سوزىلسا, كەلەسى جىلى ۋاقىتىن بۇدان دا سوزامىز. سىزدەرگە دەنساۋلىق, باياندى باقىت تىلەيمىن», دەدى ايماق باسشىسى.
بۇدان كەيىن وبلىس اكىمى كورمەنى ارالاپ كوردى. كوپتەگەن سۋرەتتەردىڭ ىشىندە ازات تابيەۆ پەن قۇرالاي امانجولوۆانىڭ جۇمىستارىنا توقتالىپ ءوتتى. «ازاتتىڭ اكەسى باحتيار تابيەۆتى جاقسى بىلەمىن. ەڭبەكتەرىن ەرەكشە باعالايمىن. اينالايىن ازات, اكەڭنىڭ جولىن جالعاستىر. قولىڭنان قىلقالامىڭدى تاستاما», دەپ تىلەگىن ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار جەرلەسىمىز الىبەك شوقانوۆتىڭ دا جۇمىستارىنا جوعارى باعاسىن بەردى. ال سۋرەتشىلەر اكادەمياسىنىڭ ۆيتسە-پرەزيدەنتى ەرلان ايتۋاروۆ پلەنەرگە قاتىسقان سۋرەتشىلەردىڭ اتىنان وبلىس اكىمدىگىنە, ۇيىمداستىرۋشىلارعا ريزاشىلىعىن جەتكىزدى.
مەرەي قاينار ۇلى,
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
ۇلان اۋدانى
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن اۆتور