كاسىپكەرلىككە كەدەرگى ازايادى

جيىنعا قاتىسقان ۇلتتىق ەكونوميكا ۆيتسە-ءمينيسترى سەرىك جۇمانعارين شارا بارىسىندا زاڭعا ەنگىزىلگەن وزگەرىستەر مەن تۇزەتۋلەر, سونداي-اق قۇزىرەتتىلىك تۋرالى اقپارات بەردى.

«24 مامىردا مەملەكەت باسشىسى كاسىپكەرلىك قىزمەتتىڭ رەتتەلۋىن جەتىلدىرۋ ءۇشىن ءتيىستى زاڭعا قول قويدى. زاڭمەن 14 كودەكس پەن 109 زاڭعا 1000-عا جۋىق تۇزەتۋ ەنگىزىلەدى. بيزنەستى قايتا رەتتەۋ جانە ونىڭ شىعىندارىن ازايتۋ, اكىمشىلىك كەدەرگىلەردى جويۋ جانە كاسىپكەرلىكتىڭ دامۋىن ىنتالاندىرۋ بويىنشا جۇرگىزىلىپ جاتقان ساياساتتى ەسكەرە وتىرىپ, زاڭ تومەندەگى باعىتتار بويىنشا ازىرلەنگەن. ولار – مەملەكەتتىك باقىلاۋ-قاداعالاۋ قىزمەتىن رەفورمالاۋ, اقپاراتتىق قۇرالداردى رەتتەۋ, تابيعي مونوپوليالار سۋبەكتىلەرى جانە كۆازيمەملەكەتتىك سەكتور كورسەتەتىن مىندەتتى قىزمەتتەردى رەفورمالاۋ, بيزنەس شىعىندارىن تۇبەگەيلى تومەندەتۋ, باسەكەلەستىككە كەدەرگى كەلتىرەتىن نورمالاردى انىقتاۋ جانە الىپ تاستاۋ, قازاقستاننىڭ «Doing Business» رەيتينگىندە پوزيتسيالارىن جاقسارتۋ. جۇيەلى تۇردە جۇرگىزىلگەن رەفورمالار ارقاسىندا بۇگىندە كاسىپكەرلىك سۋبەكتىلەرگە قاتىستى تەكسەرۋلەردىڭ جالپى سانى 2010 جىلدان 4,2 رەتكە نەمەسە 76,6  پايىزعا قىسقارتىلدى. سونىمەن قاتار 2013 جىلعى, ياعني جوسپارلى تەكسەرۋلەر جۇرگىزىلگەن كەزەڭدەگى, 2014 جىلعى, جوسپارلى تەكسەرۋلەرگە موراتوري جاريالانعان كەزەڭدەگى, سونداي-اق 2015 جانە 2016 جىلدارعى كەزەڭدەگى, ياعني ىرىكتەمە تەكسەرۋلەرگە اۋىستىرۋ جۇزەگە اسىرىلعان كەزەڭدەگى دەرەكتەردى سالىستىرىپ تەكسەرۋ كەزىندە قولاي­سىز وقيعالاردىڭ سانى تۇبەگەيلى وزگەرگەن جوق. وسىعان بايلانىس­تى ءبىز مەملەكەتتىك باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ جۇيەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋدى ۇسىندىق. وسىنداي وزگەرتۋ جاڭا پروفيلاكتيكالىق باقى­لاۋ ينستيتۋتىن ەنگىزۋدى كوز­دەيدى. ول اكىمشىلىك ءىستى باستاماي, قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ پرو­في­لاكتيكاسىن جۇرگىزەدى. ءوز كەزەگىندە, ول پروكۋراتۋرا ورگاندارىندا تىركەۋ, تەكسەرۋ سۋبەكتىسىنە حابارلاۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. مۇنداي باقىلاۋ ناتيجەسىندە بۇزۋشىلىقتاردى جويۋ تۋرالى نۇسقاما بەرىلەدى. بۇل رەتتە, وسىنداي پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا ورەسكەل بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جاعدايدا, ونى قايتا تەكسەرۋ ماقساتىندا جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جۇرگىزۋگە مەملەكەتتىك ورگاننىڭ قۇقىعى ساقتالادى. وسىلايشا ءبىز قوعامدىق سانانى وزگەرتۋ بويىنشا ۇلكەن قادام جاسايمىز. ول كاسىپكەرلىكپەن ارىپتەستىك ءوزارا قارىم-قاتىناس جاساۋعا جانە قالىپتاسقان مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ جۇيەسىنىڭ تانىمىن جانە ءتارتىبىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. ءسوز­سىز, اتالعان رەفورما قوعامدىق سانا­نى جاڭعىرتۋ ساياساتىمەن ساي­كەس كەلەدى. بۇل, كاسىپكەرلەردىڭ نەگىزگى قىزمەتىنە كەدەرگىلەرىنە با­ي­­لانىستى شىعىندارىن جانە قىسىمدى, سونداي-اق سىبايلاس جەم­­قورلىقتى ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرە­دى. سونىمەن بىرگە بۇگىندە بار بول­عان 144 سالانىڭ 20-سى جانە 544 با­قىلاۋ فۋنكتسياسىنىڭ 108-ءى الى­نىپ تاستالادى. ولاردى الىپ تاس­تاۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى قاي­تالانۋى جانە جۇزەگە اسىرۋ كەزىندە تيىمدىلىكتىڭ بولماۋى بولىپ تابىلادى. سوندىقتان تۇتىنۋ­شىلاردىڭ قاۋىپسىزدىگى ءتيىستى دەڭ­گەيدە قامتاماسىز ەتىلەدى», دەدى س.جۇمانعارين.

سونىمەن قاتار ول بيزنەسكە تۇسەتىن ۇلكەن جۇكتەمەنىڭ ءبىرى تەكسەرۋ جۇرگىزۋ مەرزىمى بولىپ تابىلاتىنىن تىلگە تيەك ەتتى.

«ويتكەنى باقىلاۋشى كاسىپكەر­دى تەكسەرۋمەن ۇزاق ۋاقىت وتكىزە­دى. سوندىقتان زاڭمەن ەرەك­شە ءتارتىپ بويىنشا تەكسەرۋ جۇرگىزۋ مەرزىمدەرى 30-دان 15 جۇمىس كۇنىنە دەيىن, جوسپاردان تىس تەكسەرۋلەر 30-دان 10 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتىلدى», دەدى ول.

راۋان قايدار, «ەگەمەن قازاقستان»